Душанбе, 3 феврали соли 2026 — Агентии иттилоотии Karavan Info. Сохтмони нерӯгоҳи барқи обии Роғун аз захираҳои дохилии кишвар маблағгузории иловагӣ хоҳад гирифт. Вакилони Маҷлиси Намояндагон (палатаи поёнии парлумон) лоиҳаи қонуни "Дар бораи истифодаи Фонди захиравии Бонки миллии Тоҷикистон"-ро, ки ҷудо кардани 916 миллион сомониро барои идомаи сохтмони иншооти стратегӣ пешбинӣ мекунад, дастгирӣ карданд.
Тибқи иттилои хадамоти матбуоти парлумон, ин лоиҳаи қонун бо ташаббуси президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон таҳия шудааст. Дар ин ҳуҷҷат интиқоли маблағҳои боқимонда аз фонди захиравии Бонки миллии Тоҷикистон, ки бар асоси натиҷаҳои молиявӣ ва иқтисодии танзимгар дар соли 2024 ташкил шудааст, пешниҳод шудааст. Дар ифодаи пулӣ, ин маблағ тақрибан 100 миллион долларро ташкил медиҳад.
Қарори парлумон инъикоси ӯҳдадории ҳукумат барои афзалият додани маблағгузории Нерӯгоҳи барқи обии Роғун ҳамчун лоиҳаи калидии инфрасохторӣ ва энергетикии кишвар мебошад. Дар шароити норасоии доимии нерӯи барқ дар зимистон ва афзоиши талаботи дохилӣ, ҳукумат ба суръат бахшидан ба сохтмони нерӯгоҳ тавассути сафарбар кардани захираҳои дохилӣ тамаркуз мекунад.
Таърихи Нерӯгоҳи барқи обии Роғун қариб чор даҳсоларо дар бар мегирад. Сохтмон дар дарёи Вахш соли 1987 оғоз ёфт, аммо лоиҳа дар солҳои 1990 дар пайи фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ ва ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон ба таъхир афтод. Дар солҳои баъдӣ, масъалаи аз нав оғоз кардани кор борҳо ба миён гузошта шуд, аммо аз сабаби миқёси лоиҳа ва сармоягузории назаррас, татбиқи он ба таъхир афтод.
Кишвар расман соли 2016 ба марҳилаи фаъоли сохтмон баргашт. Президент Эмомалӣ Раҳмон дар маросими гузоштани санги асосӣ иштирок карда, аҳамияти стратегии Роғунро барои истиқлолияти энергетикии Тоҷикистон таъкид кард.
Арзиши умумии анҷоми сохтмони нерӯгоҳи барқи обӣ тақрибан 6,3 миллиард доллар арзёбӣ мешавад. Баландии сарбанд 335 метрро ташкил медиҳад, ки онро баландтарин сарбанди пуркунандаи санг дар ҷаҳон мегардонад. Пас аз ба кор андохтани ҳамаи шаш агрегат, иқтидори лоиҳавии нерӯгоҳи барқи обии Роғун ба 3,6 ГВт мерасад ва онро бузургтарин нерӯгоҳи барқи обӣ дар Осиёи Марказӣ мегардонад.
Мақомот Роғунро на танҳо ҳамчун манбаи нерӯи барқ, балки ҳамчун нерӯгоҳи барқи обии бисёрмақсад мешуморанд. Интизор меравад, ки ин иншоот барои танзими захираҳои об, коҳиш додани хатари обхезӣ ва коҳиш додани таъсири хушксолӣ истифода шавад, ки ин ҳам барои Тоҷикистон ва ҳам барои тамоми минтақа муҳим аст.
Айни замон дар нерӯгоҳ ду агрегати гидроэнергетикӣ кор мекунанд. Аввалин агрегат 9 сентябри соли 2018 ва дуюмӣ соли 2019 ба кор андохта шудааст. Тибқи иттилои Вазорати энергетика ва захираҳои оби ҷумҳурӣ, ин агрегатҳо то соли 2024 беш аз 1,2 миллиард кВт/соат нерӯи барқ тавлид хоҳанд кард.
Интизор меравад, ки ба кор андохтани минбаъдаи нерӯгоҳи барқи обии Роғун ниҳоят мушкили норасоии энергияро дар давраи тирамоҳу зимистон ҳал карда, иқтидори содиротии Тоҷикистонро дар бахши нерӯи барқ ба таври назаррас васеъ хоҳад кард.
АКС: Хадамоти матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон