Душанбе, 3 феврали соли 2026 — Агентии иттилоотии Караван Инфо. Ҳукумати Тоҷикистон Барномаи сармоягузории давлатиро барои солҳои 2026-2030 тасдиқ кард, ки татбиқи 864 лоиҳаи сармоягузориро ба маблағи умумии 15,7 миллиард доллар пешбинӣ мекунад. Ҳадафи асосии ин ҳуҷҷат ҷалби сармоягузории дохилӣ ва хориҷӣ барои рушди бахшҳои афзалиятноки иқтисодӣ мебошад.

Аммо, қисми назарраси лоиҳаҳо ҳанӯз манбаъҳои маблағгузории муайяншуда надоранд. Ба гуфтаи муаллифони барнома, лоиҳаҳо ба маблағи беш аз 11 миллиард доллар барои донорҳои байналмилалӣ ва бахши хусусӣ боз боқӣ мемонанд, ки имкониятҳоро барои иштироки фаъоли сармоягузорон фароҳам меорад.

Ҳаҷми бузургтарини сармоягузорӣ барои бахши энергетика ба нақша гирифта шудааст — 41% аз ҳаҷми умумии барнома (6,4 миллиард доллар барои 37 лоиҳа). Бахши нақлиёт бо 22% (3,5 миллиард доллар) дар ҷои дуюм қарор дорад. Баъдан кишоварзӣ ва обёрӣ (13%), таъминоти об ва санитария (8%) ва маориф, илм ва тандурустӣ меоянд.

Тибқи нақша, 801 лоиҳа ба маблағи 10,1 миллиард доллар тавассути грантҳо ва кумаки техникӣ ва 63 лоиҳа ба маблағи 5,6 миллиард доллар тавассути қарзҳо ва маблағгузории омехта амалӣ карда мешаванд. Бо вуҷуди ин, манбаъҳои маблағгузорӣ танҳо барои 125 лоиҳа ба маблағи 4,3 миллиард доллар муайян карда шудаанд, дар ҳоле ки 739 лоиҳа ба маблағи 11,4 миллиард доллар то ҳол дар ҷустуҷӯи сармоягузорон ҳастанд.

Барнома имкониятҳои беназири кишварро дар соҳаи энергияи барқароршаванда нишон медиҳад. Айни замон, 98% нерӯи барқ аз манбаъҳои барқароршаванда истеҳсол мешавад ва ҳадаф то соли 2032 расидан ба 100% мебошад.

Иқтидори нерӯгоҳҳои барқи обӣ 527 миллиард кВт/соат дар як сол арзёбӣ мешавад, аммо танҳо тақрибан 5%-и он азхуд карда шудааст. Кишвар инчунин дорои иқтидори назарраси энергияи офтобӣ ва бодӣ мебошад, ки имкони табдил шудан ба бузургтарин содиркунандаи нерӯи барқ дар минтақаро фароҳам меорад.

Татбиқи барномаи қаблӣ (2021–2025) натиҷаҳои назаррас дод: афзоиши миёнаи солонаи иқтисодӣ 8,5% -ро ташкил дод, ММД дар соли 2024 ба 153,4 миллиард сомонӣ, сармоягузории хориҷӣ дар тӯли панҷ сол ба 11,4 миллиард доллар расид ва сатҳи камбизоатӣ аз 26,3% то 20,4% коҳиш ёфт. Тибқи иттилои Бонки Ҷаҳонӣ, Тоҷикистон дар қатори даҳ кишвари беҳтарин қарор дорад, ки дар 15 соли охир суръати пастшавии камбизоатӣ аз ҳама бештарро нишон додааст.

Мақомот ба густариши шарикии давлатӣ ва хусусӣ ва имтиёзҳо барои сармоягузорон умед мебанданд. Аллакай понздаҳ созишнома ба маблағи беш аз 503 миллион сомонӣ имзо шудаанд, ки дар натиҷа беш аз 667 ҷойи корӣ таъсис дода шудаанд. Дар кишвар панҷ минтақаи озоди иқтисодӣ мавҷуд аст, ки дар онҳо 107 ширкат ба қайд гирифта шудааст. Ба сармоягузорон беш аз 240 намуди кафолат ва имтиёзҳо, аз ҷумла имтиёзҳои андозӣ ва гумрукӣ пешниҳод карда мешаванд.

Татбиқи бомуваффақияти Барнома рушди энергетика, нақлиёт, кишоварзӣ, иқтисоди рақамӣ ва соҳаҳои иҷтимоиро суръат мебахшад ва ҳамзамон захираҳои маҳдуди буҷетӣ нигоҳ дошта, рушди устуворро таъмин намуда, амнияти иқтисодии кишварро тақвият медиҳад.

АКС: Азия Плюс