Душанбе, 10 апрел, – АИ «Корвон Иттилоот». Маълумоти навшудаи Хазинаи байналмилалии асъор нишон медиҳад, ки Тоҷикистон дар соли 2025 аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ дар Осиёи Марказӣ ҷойи охиринро ишғол кардааст: нишондиҳанда ба $1430 баробар буда, барои соли 2026 афзоиш то $1800 пешбинӣ мешавад. Дар муқоиса бо кишварҳои ҳамсоя ин ба маънои боқӣ мондани тафовути ҷиддӣ дар сатҳи рушди иқтисодӣ аст, ҳарчанд тамоюл дар маҷмӯъ мусбат боқӣ мемонад.
Бо вуҷуди ин, сабаби эҳтиёткорона хушбин будан ҳам ҳаст: дар 30 соли охир ММД номиналӣ ба сари аҳолӣ дар Тоҷикистон, тибқи маълумоте, ки Asia+ бо истинод ба канали Telegram-и «Геостатистика» овардааст, 6,7 маротиба афзоиш ёфта, аз $214 дар соли 1995 то сатҳи имрӯза расидааст. Ин аз он шаҳодат медиҳад, ки иқтисоди кишвар пас аз заминаи хеле пасти солҳои 1990-ум тадриҷан ва бо устуворӣ барқарор шуда истодааст.
Муқоиса бо кишварҳои дигари минтақа андозаи тафовутро равшан мекунад. Тибқи ҳамон нашрия, дар Қазоқистон ММД ба сари аҳолӣ дар соли 2025 ба $14 770, дар Туркманистон ба $13 340, ва дар Ӯзбекистон ба $3510 мерасад. Яъне, ҳатто дар шароити умумии рушди иқтисодии Осиёи Марказӣ Тоҷикистон ҳанӯз дар қишри поёнии сатҳи даромади минтақавӣ боқӣ мемонад.
Хазинаи байналмилалии асъор ин нишондиҳандаро бо нархҳои ҷорӣ ҳисоб мекунад, яъне дар ифодаи номиналӣ, ки имкон медиҳад на танҳо ҳаҷми иқтисод, балки қобилияти харидории онро дар муқоисаи байналмилалӣ арзёбӣ кард. Аз ҳамин сабаб чунин маълумотҳо аксар вақт ҳамчун меъёри фаҳмиши сатҳи умумии некӯаҳволии кишвар истифода мешаванд, ҳарчанд худи онҳо тамоми манзараи сифати зиндагиро инъикос намекунанд.
Аз ҷиҳати амалӣ, ин омор на танҳо барои муқоисаи ҷойгоҳ дар ҷадвалҳо муҳим аст, балки ҳамчун ишора барои сиёсати иқтисодӣ низ хизмат мекунад. Агар афзоиши ММД ба сари аҳолӣ идома ёбад, кишвар имкон дорад тадриҷан фарқро коҳиш диҳад, вале бидуни суръат бахшидан ба сармоягузорӣ, баланд бардоштани ҳосилнокӣ ва густариши пойгоҳи содиротӣ ин фарқ хеле суст кам мешавад. Инро худи динамикае нишон медиҳад, ки арзёбиҳои нашршуда пешниҳод мекунанд.
АКС: канали Telegram-и «Геостатистика»