Душанбе, 10 феврал, – АИ «Корвон Иттилоот». Ҷумҳурии Тоҷикистон мавқеи худро ҳамчун яке аз бозигарони калидӣ дар соҳаи амнияти минтақавӣ таҳким мебахшад. 6 феврали соли 2026 дар Маркази минтақавии таълимии нобудсозии маводи таркандаи Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон курси чорҳафтаинаи минтақавӣ оид ба безарарсозии маводи тарканда ва расонидани ёрии тиббӣ ба захмдорони амалиёти тактикии ҷангӣ ба анҷом расид.
Омӯзиш дар ҳамкорӣ бо Дафтари барномаҳои Созмони амният ва ҳамкорӣ дар Аврупо (САҲА) дар Душанбе баргузор гардида, Тоҷикистонро ҳамчун платформаи боэътимоди минтақавӣ барои тайёр намудани мутахассисони минарӯбӣ муаррифӣ намуд. Дар курс 18 коршиноси соҳаи минарӯбӣ аз Қазоқистон, Қирғизистон, Тоҷикистон, Туркманистон ва Ӯзбекистон иштирок карданд.
Дар баробари намояндагони кишварҳои минтақа, дар омӯзиш мутахассисони Бунёди минарӯбии башардӯстонаи Швейтсария (FSD), созмони “Кӯмаки мардуми Норвегия” (NPA) ва САҲА низ ширкат варзиданд. Барномаи таълимӣ маҷмӯи мураккаби омӯзиши назариявӣ ва амалӣ буда, махсус барои кор дар муҳитҳои хавфнок таҳия шудааст.
Иштирокчиён малакаҳои иктишоф, ҳамлу нақли бехатари маводи тарканда, идоракунии минтақаҳои нобудсозӣ ва таҳияи профилҳои пурраи амалиётиро аз худ карданд. Диққати махсус ба риояи Стандартҳои байналмилалии амалиёти минарӯбӣ (IMAS) зоҳир шуда, муайян намудани намудҳои гуногуни тарконак ва гузаронидани амалиётҳои ҳамзамони нобудсозӣ аз ҷумлаи салоҳиятҳои асосӣ ба ҳисоб мерафт.
Аҳамияти омӯзишро иштирокчиён низ таъкид карданд. Азима Давлатхоҷаева, мушовири робита бо ҷомеаи созмони “Кӯмаки мардуми Норвегия” (NPA), рушди касбӣ ва шахсии худро яке аз натиҷаҳои муҳими курс арзёбӣ намуд:
«Курси таълимии нобудсозии маводи таркандаи Сатҳи 2 барои ман таҷрибаи бисёр пурмазмун буд. Омӯзиш душвор буд, аммо он эътимоди маро тақвият дод ва малакаҳои техникию амалии маро беҳтар кард. Ҳамчун яке аз занони иштирокчӣ бори дигар боварӣ ҳосил намудам, ки занон низ метавонанд дар ин соҳа нақши муҳим бозанд. Ман ифтихор мекунам, ки занонро дар ин бахш намояндагӣ мекунам».
Дар баробари омӯзиши техникӣ, иштирокчиён инчунин қисми махсуси расонидани ёрии аввалияи тиббӣ ба захмдорон дар амалиёти тактикии ҷангӣ (Сатҳи 2)-ро гузаштанд, ки таҳти роҳбарии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико баргузор шуд. Машқҳои воқеӣ ба иштирокчиён имкон доданд, ки усулҳои боздоштани хунравии шадид, идоракунии роҳҳои нафас ва устуворсозии гардиши хунро дар шароити ҷангӣ аз худ кунанд. Ин малакаҳо барои наҷоти фаврии ҳаёт, ҳатто дар муҳитҳои дурдаст ва хатарнок, аҳамияти ҳалкунанда доранд.
Ин омӯзиш дар доираи барномаи САҲА «Ҳамкории ҳамаҷониба дар соҳаи маводи тарканда» (ICExH) амалӣ гардид, ки ҳадафи он таҳкими иқтидорҳои миллӣ ва суботи минтақавӣ мебошад. Танҳо дар соли 2025 барномаи ICExH тавассути шаш курси махсус, ки дар Тоҷикистон баргузор шуданд, сатҳи омодагии 87 мутахассис (аз ҷумла ҳафт зан)-ро дар кишварҳои Осиёи Марказӣ баланд бардошт.
Коршиносон бар он назаранд, ки ҳамоҳангсозии иқтидорҳои техникӣ ва тиббӣ миёни кишварҳои минтақа на танҳо бехатарии амалиёти минарӯбии башардӯстонаро таъмин мекунад, балки ба ҳифзи ҷони шаҳрвандон, барқарорсозии заминҳо барои истифодаи иқтисодӣ ва таҳкими суботи дарозмуддати минтақавӣ мувофиқи стандартҳои байналмилалӣ мусоидат менамояд.
АКС: OSCE Programme Office in Dushanbe