Душанбе, 28 январи соли 2026 — Агентии иттилоотии Karavan Info. Агентии ҳифзи мероси таърихӣ ва фарҳангии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи бостоншиносӣ"-ро таҳия кардааст, ки моҳи феврали соли 2026 ба ҳукумат пешниҳод карда мешавад. Дар ин бора имрӯз дар нишасти матбуотӣ директори Агентӣ Шералӣ Хоҷазода эълон кард.

Қонун мувофиқи дастурҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар Паёми худ ба Маҷлиси Олӣ "Дар бораи самтҳои афзалиятноки сиёсати дохилӣ ва хориҷии ҷумҳурӣ" (16 декабри соли 2025) таҳия мешавад. Президент таъкид кард, ки сарфи назар аз он ки беш аз 70% ёдгориҳои мероси таърихӣ ва фарҳангии кишвар бостоншиносӣ мебошанд, то ҳол дар кишвар қонуни мушаххасе дар бораи бостоншиносӣ вуҷуд надорад.

«Амалӣ шудани ин қонун далели қавии эътирофи таърих ва фарҳанги чандҳазорсолаи тоҷикон хоҳад буд», – қайд кард Президент.

Директори Агентӣ Шералӣ Хоҷазода таъкид кард, ки дар шароити ҷаҳонишавӣ ва рушди фаъоли фазои фарҳангӣ ва таърихӣ, ҳифзи мероси таърихӣ ва бостоншиносӣ унсури калидии ҳифзи арзишҳои миллӣ ва омили ташаккули худшиносии ҳар як миллат мебошад.

Ба гуфтаи ӯ, илми муосири бостоншиносӣ бояд таърих ва тамаддуни тоҷиконро амиқ таҳлил кунад ва муассисаҳои илмӣ ва мутахассисон вазифадоранд, ки таҳқиқоти систематикӣ анҷом диҳанд, асарҳои илмӣ нашр кунанд ва паҳншавии васеи онҳоро таъмин намоянд. "Сарфи назар аз он, ки беш аз 70% мероси моддии кишвар бостоншиносӣ аст, дар Тоҷикистон то ҳол қонуни махсус дар бораи бостоншиносӣ вуҷуд надорад", – қайд кард ӯ.

Ҷанбаи муҳими қонуни нав ҷалби на танҳо маблағҳои давлатӣ, балки сармоягузории хориҷӣ барои таҳқиқот, барқарорсозӣ ва таблиғи ёдгориҳо бо иштироки мутахассисони ватанӣ ва хориҷӣ, инчунин тайёр кардани кадрҳои баландихтисоси миллӣ хоҳад буд.

Директори агентӣ инчунин таъкид кард, ки татбиқи барномаҳои маблағгузории ҳифз ва барқарорсозии ёдгориҳои таърихӣ ба рушди соҳаи сайёҳӣ мусоидат мекунад. То имрӯз, бо дастгирии ҳукумат аллакай зиёда аз 120 макони бостоншиносӣ, меъморӣ ва санъати монументалӣ барқарор карда шудаанд ва даҳҳо макони мероси моддӣ барқарор ва ҳифз шудаанд.

Ба гуфтаи Шералӣ Хоҷазода, ташаббусҳои ҳукумат бо роҳбарии президент Эмомалӣ Раҳмон нишон медиҳанд, ки тоҷикон мардуми эҷодкор ва меҳнатдӯст ҳастанд, ки қодиранд мероси таърихӣ ва фарҳангии худро ҳифз ва рушд диҳанд.

Ба ҷойҳои барқароршуда марказҳои бузурги таърихию бостоншиносӣ дар Панҷакент, Хуҷанд, Исфара, Истаравшан, Ҳисор, Бохтар, Хулбук, Балҷувон, Ховалинг, Данғара, Кӯлоб ва Хоруғ дохил мешаванд.

Дар лоиҳаи қонун "Дар бораи бостоншиносӣ" ба низом даровардани ҳифзи ёдгориҳои бостоншиносӣ, таъмини таҳқиқоти илмӣ ва фароҳам овардани заминаи ҳуқуқӣ барои рушди минбаъдаи мероси фарҳангии Тоҷикистон пешбинӣ шудааст, ки ин қадами муҳим дар ҳифзи таърих ва ҳувияти миллии кишвар хоҳад буд.

АКС: АМИТ «ХОВАР»