Душанбе, 11 феврал, – АИ «Корвон Иттилоот». Созмони озуқаворӣ ва кишоварзии Созмони Милали Муттаҳид (ФАО)9 феврал курси панҷрӯзаи омӯзиширо оид ба ташхиси лаборатории бемории вабои суму даҳондард барои мутахассисони озмоишгоҳҳои марказӣ ва минтақавӣ, ки таҳти Кумитаи бехатарии озуқавории назди Ҳукумати Тоҷикистон фаъолият мебаранд, ба анҷом расонид.

Омӯзиши мазкур ҳамчун як қисми ташаббуси минтақавии васеътари ФАО оид ба омодагӣ ва вокуниш ба пандемия бо истифода аз равиши «Солимии ягона» баргузор гардид. Ин ташаббус, ки аз ҷониби Фонди мубориза бо пандемия маблағгузорӣ мешавад ҷиҳати тақвияти иқтидори миллӣ ва минтақавӣ бо мақсади ошкоркунии барвақтӣ, ташхис ва назорати бемориҳои фаромарзии ҳайвонот нигаронида шудааст.

Бемории вабои суму даҳондард – бемории сирояткунандаи вирусии ҳайвоноти сумдор ба шумор рафта, ба парвариши чорво, амнияти озуқаворӣ ва васоити таъмини зиндагии аҳолӣ таҳдид мекунад. Беҳтар кардани иқтидори ташхиси лабораторӣ барои ошкор кардани саривақтии хуруҷҳо, вокуниши муассир ва таҳияи стратегияҳои назорати бемориҳо, ки ба далелҳо асос ёфтаанд, муҳим аст.

Барномаи омӯзишии интенсивӣ омӯзиши назариявиро бо рушди малакаҳои амалии лабораторӣ муттаҳид намуда, ба усулҳои ташхиси эътирофшудаи байналмилалӣ, ба монанди таҳлили иммуносорбенти бо фермент алоқаманди (ELISA) сафедаҳои ғайрисохторӣ (NSP), ELISA-и сафедаҳои сохторӣ (SP) ва санҷишҳои ELISA барои антигенҳои вабои суму даҳондард (ELISA-и сэндвичӣ) тамаркуз намуд.

«Ташхиси боэътимоди лабораторӣ барои ошкоркунии барвақтӣ ва назорати самараноки бемориҳои ҳайвонот муҳим аст,» – гуфт Агаси Арутюнян, и.в. Намондаи ФАО дар Тоҷикистон. «Тавассути дастрас намудани ин омӯзиши амалӣ, ФАО иқтидори мутахассисони миллии лабораториро барои вокуниши фаврӣ ба паҳншавии бемории вабои суму даҳондард, ҳифзи чорво, воситаҳои зиндагӣ ва амнияти озуқаворӣ тақвият медиҳад. Ин ташаббус тарафдории ФАО-ро ба равиши «Солимии ягона» ва тақвияти системаҳои устувори солимии ҳайвонот дар Тоҷикистон ва минтақаи васеътари Осиёи Марказӣ таъкид менамояд.»

Омӯзиш бо шарҳи мухтасари эпидемиология, серотипҳои гардишкунанда ва стратегияҳои назорати бемории вабои суму даҳондард, инчунин тавсияҳои асосӣ оид ба бехатарии биологии лабораторӣ, чораҳои бехатарии биологӣ, усули идоракунии хатарҳо ва тартиботи ҷамъоварии намунаҳо, интиқол ва ҳуҷҷатгузорӣ оғоз ёфт. Иштирокчиён бо ҷараёнҳои мураккаби ташхиси бемории вабои суму даҳондард ва нақши усулҳои ба ELISA асосёфта дар назорати эпидемиологӣ ва тафтишоти паҳншавии беморӣ шиносоӣ пайдо намуданд.

Дар рӯзҳои баъдӣ, иштирокчиён омӯзиши амалии интенсивиро оид ба истифодаи усули ғайрисохтории сафедаи ELISA барои DIVA (фарқкунии ҳайвоноти сироятёфта ва эмгузаронидашуда) ва усули сафедаи сохтории ELISA барои мониторинги эмгузаронӣ гузарониданд. Ҷаласаҳои омӯзишӣ инчунин насби табақчаҳо (пластинкаҳо), инкубатсия, андозагирии зичии оптикӣ, ҳисоб кардани титр ва тафсири натиҷаҳоро дар бар мегирифтанд.

То анҷоми омӯзиш, иштирокчиён малакаҳои техникии худро такмил доданд, фаҳмиши худро оид ба ҷанбаҳои таъмини сифат дар санҷиши ташхисӣ беҳтар карданд ва қобилияти худро барои тавлиди маълумоти боэътимоди лабораторӣ барои дастгирии системаҳои миллии назорат ва вокуниш ба бемориҳо тақвият доданд.

«Ин омӯзиши муҳим мутахассисони лабораторияи моро бо усулҳои пешрафтаи ташхиси бемории вабои суму даҳондард, аз ошкор кардани антигени вирусӣ то тафсири ҳамаҷонибаи натиҷаҳои ELISA-и сафедаҳои ғайрисохторӣ ва сохторӣ шинос намуд,» –  гуфт Мустафо Мӯъминзода, муовини роҳбари Кумитаи бехатарии озуқавории назди Ҳукумати Тоҷикистон.

«Тақвияти малакаҳои техникӣ, назорати сифат ва қобилияти ҳалли мушкилот маънои онро дорад, ки мо ҳоло барои назорат ва вокуниш ба бемории вабои суму даҳондард беҳтар омодаем ва ҳам чорво ва ҳам воситаҳои зиндагии аз онҳо вобастаро ҳифз мекунем.»

Тавассути чунин ташаббусҳо, ФАО ба дастгирии Тоҷикистон ва тамоми минтақаи Осиёи Марказӣ дар бунёди системаҳои устувори солимии ҳайвонот, тақвияти равиши «Солимии ягона» ва беҳтар кардани омодагӣ ба ҳолатҳои фавқулодда ва пандемияҳои оянда дар самти солимии ҳайвонот идома медиҳад.

АКС: ©ФАО/Бунафша Азимова