Dushanbe, 2026-yil 3-aprel – Karavan Info axborot agentligi. Markaziy Osiyoda ta'sir o'tkazish uchun global kuch markazlari o'rtasida raqobat kuchayib borayotgan bir paytda, Tojikiston va Hindiston strategik hamkorlikni chuqurlashtirishga tayyorligini namoyish etmoqda.
1-aprel kuni Dushanbeda tashqi ishlar vazirlari oʻrinbosarlari darajasida boʻlib oʻtgan siyosiy maslahatlashuvlar shunchaki navbatdagi diplomatik aloqa emas, balki mintaqadagi kengroq geosiyosiy dinamikaning bir qismi boʻldi.
Tojikiston Tashqi ishlar vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, tomonlar ikki tomonlama hamkorlikning asosiy yo'nalishlari bo'yicha batafsil fikr almashishdi. Muzokaralar siyosiy muloqotni mustahkamlash, savdo-iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish, investitsiyalarni jalb qilish hamda fan, ta'lim va madaniyat sohalaridagi hamkorlikni kengaytirishga qaratildi.
Biroq, an'anaviy kun tartibi ortida strategik yashirin ma'no tobora ko'proq namoyon bo'lmoqda. Markaziy Osiyo bugungi kunda Xitoy, Rossiya, Hindiston va G'arb mamlakatlari kabi o'yinchilar o'rtasidagi manfaatlarning uyg'unlashuv maydoniga aylanib bormoqda. Shu nuqtai nazardan, Hindiston mintaqa mamlakatlariga muqobil iqtisodiy va infratuzilma yechimlarini taklif qilish orqali o'z mavqeini mustahkamlashga intilmoqda.
Bu Tojikiston uchun imkoniyatlar oynasini ochadi. Tashqi iqtisodiy aloqalarini diversifikatsiya qilish zarurati bilan duch kelgan Dushanbe hamkorlar doirasini izchil kengaytirib, alohida bozorlarga qaramlikni kamaytirib va ko'p vektorli tashqi siyosatini mustahkamlamoqda. O'zining katta investitsiya, texnologik va demografik salohiyatiga ega Hindiston bu rol uchun asosiy nomzod sifatida ko'rilmoqda.
Maslahatlashuvlar davomida xavfsizlik, energetika va barqaror rivojlanish masalalarini muhokama qilish uchun asta-sekin mustaqil platformaga aylanib borayotgan ko'p tomonlama "Markaziy Osiyo-Hindiston" formatiga alohida e'tibor qaratildi. Qo'shni mintaqalar, jumladan, Afg'onistondagi beqarorlikni hisobga olgan holda, sa'y-harakatlarni muvofiqlashtirish ayniqsa dolzarbdir.
Mutaxassislar Hindiston Markaziy Osiyodagi ishtirokini nafaqat iqtisodiy, balki gumanitar sohada ham – taʼlim dasturlari, madaniy almashinuvlar va kadrlar tayyorlash orqali oshirayotganini taʼkidlamoqda. Bu mintaqadagi mavqeini mustahkamlashga qodir uzoq muddatli "yumshoq kuch"ni yaratadi.
Shu bilan birga, Rossiya xavfsizlik va migratsiya sohasida an'anaviy kuchli mavqeini saqlab qolmoqda va Xitoy yirik investor va infratuzilma hamkori bo'lib qolmoqda. Shu asosda Tojikiston Hindiston texnologik va ta'lim hamkori sifatida o'z o'rnini egallashi mumkin bo'lgan muvozanatli hamkorlik modelini yaratmoqda.
Tahlilchilarning fikricha, hozirgi maslahatlashuvlar diplomatik protokol doirasidan tashqariga chiqadi. Ular Tojikiston mintaqaviy jarayonlarda faol ishtirokchi sifatidagi rolini ta'minlashga intiladigan, Hindiston esa ushbu strategik muhim mintaqadagi mavqeini mustahkamlashga intiladigan yangi hamkorlik arxitekturasini yaratish haqida.
FOTO: Tojikiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi