Al-Farobiy nomidagi Qozogʻiston milliy universitetida “Yangi Konstitutsiya – Yangi adolatli Qozogʻiston – Demokratik rivojlanish uchun yangi imkoniyatlar” mavzusida keng koʻlamli davra suhbati boʻlib oʻtdi.
Universitet olimlari va mutaxassislari davlat va jamiyat o'rtasidagi o'zaro ta'sirni mustahkamlashga qaratilgan yangilangan konstitutsiyaviy modelning asosiy jihatlarini muhokama qilishdi.
Yigʻilishni Boshqaruv raisi oʻrinbosari – Qozogʻiston Milliy Universitetining birinchi prorektori Erkin Duysenov va Yuridik fakultet dekani Ualixon Axatov olib bordilar.
Muhokamani ochar ekan, Erkin Duysenov yangilangan Konstitutsiya mamlakat taraqqiyotining yangi bosqichini belgilovchi asosiy huquqiy hujjat ekanligini ta'kidladi. Ma'ruzachi so'zlariga ko'ra, konstitutsiyaviy islohot nafaqat davlat institutlarini modernizatsiya qilishga, balki jamiyatda huquqiy ongni oshirishga va fuqarolarning davlat boshqaruvida ishtirokini kengaytirishga ham qaratilgan. Ushbu o'zgarishlar mamlakatning barqaror rivojlanishini, qonun ustuvorligini va jamoatchilik totuvligini ta'minlaydigan strategik qadamdir.
Muhokama davomida Davlat va huquq nazariyasi va tarixi, Konstitutsiyaviy va ma'muriy huquq kafedrasi mudiri dotsent Qarlygash Useinova konstitutsiyaviy tuzatishlarning ilmiy va huquqiy jihatlarini chuqur tahlil qildi.
Shuningdek, yuridik fanlar doktori Dina Baymaxanova, falsafa va siyosatshunoslik fakulteti dekani Bekjan Meirbayev va tarix fakulteti dekani Dosbol Baygunakov asosiy nutqlar bilan chiqish qilishdi. Olimlar Asosiy Qonunga kiritilgan o'zgartirishlarni siyosiy, huquqiy va tarixiy uzluksizlik nuqtai nazaridan har tomonlama o'rganib chiqdilar.
Ishtirokchilar yangi konstitutsiyaviy modelning davlat va jamiyat o'rtasidagi o'zaro ishonch va mas'uliyatni mustahkamlashdagi roli haqida fikr almashdilar. Mutaxassislar amalga oshirilayotgan islohotlarni ilmiy qo'llab-quvvatlash muhimligini ta'kidladilar va qabul qilingan tuzatishlar Qozog'istonning huquqiy davlat sifatida demokratik rivojlanishiga kuchli turtki berishiga ishonch bildirdilar.
Uchrashuvdan so'ng, Al-Farobiy nomidagi QozNU jamoasi milliy referendum natijalarini qo'llab-quvvatlashini bildirdi va qo'shma bayonot berdi:
Referendum o'tkazildi: yangi ijtimoiy shartnoma tasdiqlandi.
Yaqinda bo'lib o'tgan umumxalq ovoz berish natijalari jamoatchilikning konstitutsiyaviy islohotlarga munosabatini yaqqol ko'rsatdi. Ko'plab uchrashuvlar va jamoatchilik muhokamalari davomida fuqarolarning konstitutsiyaviy islohotlarga bo'lgan qiziqishi shunchaki e'tibordan tashqari, chuqur va tizimli o'zgarishlarga ongli ravishda talab bilan birga kelishi ma'lum bo'ldi. "Nima o'zgaradi?" va "Kelajakda mamlakatimiz qanday rivojlanadi?" degan savollar yangi Konstitutsiya loyihasi atrofidagi jamoatchilik muloqotining asosiy mavzusiga aylandi. Bu, o'z navbatida, jamiyat mamlakat kelajagi haqida qayg'urayotganini va davlatni rivojlantirishning strategik yo'nalishlarini muhokama qilishda faol ishtirok etishga tayyor ekanligini ko'rsatdi.
Saylovchilarning yuqori faolligi va fuqarolarning, jumladan, butun oilalarning ovoz berishda ishtirok etishi jamiyatda fuqarolik mas'uliyati va huquqiy ongning o'sishidan dalolat beradi. Ko'pgina qozog'istonliklar uchun referendumda ishtirok etish shunchaki rasmiyatchilik emas, balki ularning fuqarolik pozitsiyasining ongli ifodasi va boshqaruvda ishtirok etishning haqiqiy mexanizmiga aylandi. Bu jamiyat va davlat o'rtasidagi o'zaro ishonch va mas'uliyatning mustahkamlanishining yaqqol namoyonidir.
Yangi sharoitda fuqarolik jamiyatini rivojlantirish ayniqsa muhimdir. Yangi konstitutsiyaviy model fuqarolik sektori va davlat institutlarining rolini tizimli ravishda kuchaytirish uchun qo'shimcha imkoniyatlar ochadi. Shuning uchun fuqarolarning mamlakat hayotidagi ishtiroki shunchaki deklarativ bo'lmasligi, balki chinakam institutsional va amaliy darajada amalga oshirilishi kerak.
Referendumda ishtirok etgan va faol fuqarolik ishtirokini namoyish etgan har bir fuqaroga minnatdorchilik bildiramiz. Davlatimizning konstitutsiyaviy asoslarini mustahkamlash yo'lida muhim qadam tashlandi. Qabul qilingan konstitutsiyaviy tuzatishlarni samarali amalga oshirish oldinda turgan ulkan va qiyin ishdir.
Manba: Al-Farobiy nomidagi Qozoq milliy universiteti matbuot xizmati