Dushanbe, 2026-yil 9-aprel — Karavan Info axborot agentligi. Tojikiston Markaziy Osiyoda aholi jon boshiga mudofaa xarajatlari eng past bo'lgan davlatlar qatorida qolmoqda — bu ko'rsatkich harbiy kuch darajasini emas, balki cheklangan resurslarni taqsimlash strategiyasini aks ettiradi. Global Firepower tahliliy platformasining hisob-kitoblariga ko'ra, mamlakatda 2026-yil uchun mudofaa xarajatlari aholi jon boshiga taxminan 43 dollarni tashkil etadi.
Qo'shnilari bilan solishtirganda, bu ko'rsatkich juda kam ko'rinadi. Masalan, Qozog'iston mudofaa xarajatlariga qariyb yetti baravar ko'proq mablag' sarflaydi – har bir kishi uchun taxminan 288 dollar. Turkmanistonda bu ko'rsatkich taxminan 254 dollarni, O'zbekistonda taxminan 170 dollarni va Qirg'izistonda har bir kishi uchun taxminan 106 dollarni tashkil etadi.
Global Firepower metodologiyasiga ko'ra, harbiy kuchlarning yakuniy reytingi 60 dan ortiq mezonlarga asoslangan — armiya hajmi va jihozlar darajasidan tortib, logistika, moliyaviy imkoniyatlar va geografik omillargacha. Mudofaa byudjeti faqat bitta element bo'lib, mamlakatning yakuniy reytingini belgilamaydi.
2026-yilgi Global Harbiy Quvvat Reytingida Tojikiston yetakchi global kuchlar va bir nechta mintaqaviy mamlakatlardan keyin 100-o'rinni egallaydi. Kuchli o'ntalikka AQSh, Rossiya, Xitoy, Hindiston, Janubiy Koreya, Fransiya, Yaponiya, Buyuk Britaniya, Turkiya va Italiya kiradi.
Mutaxassislar aholi jon boshiga to'g'ri keladigan xarajatlar asosan iqtisodiyot va davlatning ustuvor vazifalariga tushadigan yukni aks ettirishini ta'kidlamoqda. Tojikiston misolida bu ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish va infratuzilma loyihalariga e'tibor qaratish bilan birga mudofaa qobiliyatining asosiy darajasini saqlab qolishni ko'rsatishi mumkin.
Shunday qilib, aholi jon boshiga mudofaa xarajatlarining pastligi, albatta, zaiflikni anglatmaydi, balki xavfsizlik kengroq kontekstda – iqtisodiy barqarorlik, ijtimoiy barqarorlik va mintaqaviy hamkorlik orqali ko'rib chiqiladigan rivojlanish modelini ko'rsatadi.
FOTO: Karavan Info axborot agentligi