Prezident Shavkat Mirziyoyev oliy taʼlim, fan va innovatsiya tizimini yanada takomillashtirishga qaratilgan takliflar taqdimotini koʻrib chiqdi.
So'nggi yillarda mamlakatimizda oliy ta'lim qamrovini kengaytirish va uning sifatini oshirish, ilmiy salohiyatni mustahkamlash hamda xalqaro hamkorlikni rivojlantirishga qaratilgan keng ko'lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Shu bilan birga, mavjud salohiyatdan samarali foydalanish va fan va iqtisodiyot, ta'lim va tadqiqotlar integratsiyasini chuqurlashtirish dolzarb vazifalar bo'lib qolmoqda.
Shu munosabat bilan taqdimotda oliy taʼlim, fan va innovatsiya tizimini takomillashtirish boʻyicha ishlab chiqilgan yangi chora-tadbirlar koʻrib chiqildi.
Xususan, "U10 – Oʻzbekistonning global flagman universitetlari" dasturi amalga oshiriladi. Dastur doirasida 10 ta oliy taʼlim muassasasiga tanlov asosida milliy tadqiqot universitetlari maqomi beriladi. Ushbu muassasalar doirasida tadqiqot klasterlari tashkil etiladi.
Tanlov professor-oʻqituvchilar va ilmiy xodimlarning salohiyati, ishtirokchi tashkilotlarning milliy va xalqaro reytinglardagi oʻrni, ilmiy infratuzilma va ularning moliyalashtirishdagi ulushi kabi koʻrsatkichlar asosida oʻtkaziladi.
Uyushgan ilmiy klasterlar mahalliy va xorijiy oliy taʼlim muassasalari, ilmiy tashkilotlar va sanoat korxonalari konsorsiumi sifatida faoliyat yuritadi.
Milliy tadqiqot universiteti maqomini olgan universitet ilmiy klaster yaratish uchun Fanni moliyalashtirish va innovatsiyalarni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasidan 150 milliard soʻmgacha mablagʻ oladi.
Oliy ta'lim tizimida ham natijalarga asoslangan moliyalashtirish mexanizmlarini joriy etish rejalashtirilgan.
Xususan, 2027-yildan boshlab oliy taʼlim muassasalarini milliy reytingdagi natijalariga qarab moliyaviy ragʻbatlantirish tizimi ishga tushiriladi.
Universitetlar ta'lim sifati, tadqiqot faoliyati, xalqaro hamkorlik, raqamlashtirish va bitiruvchilarning ishga joylashishi kabi mezonlar asosida baholanadi.
Davlat grantlari orqali universitetlarga talabalarni o'qitish uchun ajratiladigan mablag' miqdorini aniqlash uchun yangi yondashuvlar taklif qilindi. Endi ta'lim dasturining murakkabligi, mehnat bozori ehtiyojlari, universitet reytinglari, mintaqaviy omillar va professor-o'qituvchilar uchun rag'batlantirish kabi omillar hisobga olinadi.
Ilmiy tadqiqotlarni moliyalashtirishning yangi tizimi rejalashtirilgan. Xususan, davlat ilmiy dasturlari doirasida ajratilgan mablag'larning kamida 50 foizi ustuvor yo'nalishlarga yo'naltiriladi. Loyihalarni tanlash xalqaro ekspertlar, ilmiy-texnik kengashlar va sanoat kompaniyalari bilan hamkorlikda amalga oshiriladi.
Oliy taʼlim muassasalari va ilmiy tashkilotlar faoliyatida ilmiy ishlanmalarni tijoratlashtirishni kengaytirishga qaratilgan yangi tizim ham taklif qilindi.
Xususan, universitetlarning “spin-off” korxonalarini yaratish orqali “sanoat – korxona – oliy ta’lim tashkiloti – ilmiy tashkilot” zanjiri asosida innovatsion mahsulotlar va xizmatlar ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish rejalashtirilgan.
Bu ilmiy natijalarni amaliyotga tatbiq etish, texnologiyalar transferini kuchaytirish va universitetlarning tadbirkorlik faolligini oshirish imkonini beradi.
Oʻzbekistonni mintaqaviy taʼlim markaziga aylantirish uchun xalqaro talabalarni jalb qilishning yangi mexanizmlari taklif qilindi. Xususan, rejalarga koʻra, mamlakatdagi davlat universitetlarida 500 nafargacha iqtidorli xorijiy fuqarolarga oliy taʼlim olish uchun har yili grantlar ajratadigan “Yangi Oʻzbekiston stipendiyasi” dasturini joriy etish koʻzda tutilgan.
Taqdimotda shuningdek, sohada boshqaruv samaradorligini oshirish, raqamli ta'lim va sun'iy intellektni rivojlantirish hamda yoshlarning innovatsion tashabbuslarini qo'llab-quvvatlashga qaratilgan boshqa muhim tashabbuslar ham muhokama qilindi.
Davlatimiz rahbari takliflarni diqqat bilan ko'rib chiqish va ushbu tashabbuslarni bosqichma-bosqich amalga oshirish orqali oliy ta'lim va fan tizimlarini yangi bosqichga ko'tarish muhimligini ta'kidladi. Mutasaddilarga tegishli ko'rsatmalar berildi.
Manba: O'zbekiston Respublikasining Rossiya Federatsiyasidagi elchixonasi