Dushanbe, 2026-yil 5-yanvar — Karavan Info axborot agentligi. Tojikiston Prezidentining 2025–2030-yillar davriga mo'ljallangan "Raqamli iqtisodiyot va innovatsiyalarni rivojlantirish yillari" to'g'risidagi farmonini amalga oshirish doirasida Tojikiston Respublikasi hukumati huzuridagi Tarixiy va madaniy merosni himoya qilish agentligi tarixiy va madaniy yodgorliklarni raqamlashtirishni boshladi. Tojikiston Respublikasi tarixiy va madaniy yodgorliklari davlat reyestrining yangi nashrini tayyorlash uchun ixtisoslashgan ishchi guruh tuzildi.

Agentlik ma'lumotlariga ko'ra, ish Dushanbe, Tog'li Badaxshon avtonom viloyati, Xatlon va So'g'd viloyatlari hamda respublikaga bo'ysunadigan shahar va tumanlardagi yodgorliklarni qayta inventarizatsiya qilish va ro'yxatga olishni o'z ichiga olgan. Dastlabki ma'lumotlarga ko'ra, mamlakatda 3500 dan ortiq tarixiy, madaniy va monumental yodgorliklar mavjud bo'lib, bu 2018-yilga nisbatan 120 taga ko'p.

Inventarizatsiya davomida agentlik mutaxassislari Dushanbe, Boxtar, Nurek, Hisor, Tursunzoda, Istaravshan, Pejikent, Vahdat, Mo'minobod, Shamsiddin Shohin, Xovaling, Hamadoni, Temurmalik, Asht, Kuhistoni Mastchox, Ayni, Shug'non, Sangvor, Rasht, Laxsh va Nurobod kabi shahar va tumanlarda ilgari qayd etilmagan 120 dan ortiq joylarni aniqladilar. Bu joylar orasida arxeologik va monumental yodgorliklar, shuningdek, turli xil topilmalar: numizmatik materiallar, keramika, qadimiy asboblar, zargarlik buyumlari va boshqa artefaktlar mavjud bo'lib, ularning aksariyati allaqachon namoyishga qo'yilgan.

Agentlik direktori Sherali Xodjazoda bunday yodgorliklarning kashf etilishi va tasniflanishi davlatning tarixiy va madaniy merosni saqlash borasidagi siyosatini aks ettirishini ta'kidladi. "Yodgorliklarni himoya qilish xalqimiz tarixiga va kelajak avlodlarga hurmat belgisidir, chunki ular tojik xalqining ming yillik tarixi va madaniyatini aks ettiradi", deb ta'kidladi u.

Prezident Imomali Rahmon Parlamentga yo'llagan murojaatida shunday dedi: "Ajdodlarimizning global merosi – bu til, madaniyat, ilm-fan, san'at, marosimlar va an'analar, jumladan, Navro'z, shuningdek, ilg'or davlat an'analari bo'lib, biz ularni o'rganishimiz, saqlashimiz va kelajak avlodlarga bebaho meros sifatida yetkazishimiz shart".

Mutaxassislar yodgorliklarni raqamlashtirish va tizimlashtirish madaniy xazinalarga kirishni yaxshilashini, ularni ilmiy o'rganishni osonlashtirishini va kelajak avlodlar uchun saqlanishini ta'minlashini ta'kidlamoqdalar. Ushbu tashabbus tarix va madaniyat orqali milliy o'ziga xoslikni mustahkamlash bo'yicha kengroq davlat strategiyasining bir qismidir.

FOTO: O'zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi