AFG'ONISTON, 2026-yil 19-fevral – Karavan Info axborot agentligi. Afg'onistonning sobiq bosh prokurori Farid Hamidiy Tolibonning yangi jinoyat-protsessual kodeksi odamlarni sinflarga ajratayotganini va mullalarni oddiy fuqarolardan ustun qo'yayotganini aytdi.

Uning qo'shimcha qilishicha, bunday bo'linish afg'on xalqiga nisbatan haqoratdir.

Afgʻoniston diasporasi ommaviy axborot vositalariga bergan intervyusida u shuningdek, kod mualliflari nomaʼlumligini va uni kim ishlab chiqqani va uning ilmiy darajasi qanday ekanligi nomaʼlumligini taʼkidladi.

Hamidi shunday dedi:

"Afg'onistonda, Omonulloh Xon (1919-1929 yillarda hukmronlik qilgan) normativ hujjatlari qabul qilingan paytdan to bugungi kungacha, qabul qilingan har bir qonun loyihasi qo'mitasi, tahririyat a'zolari, Loya Jirg'a (parlament) vakillariga ega edi va barcha hujjatlar arxivda saqlanadi."

Uning qo'shimcha qilishicha, Tolibon yetakchisi Mulla Haybatulloh yashirinib yuribdi va Afg'oniston xalqi u haqida to'liq ma'lumotga ega emas; bundan tashqari, uning ilmiy hujjatlari hech kimga taqdim etilmagan.

Uning so'zlari bilan aytganda:

"Hech bo'lmaganda, ushbu kodeks bilan birga, unda ishlagan odamlarning ismlari e'lon qilinishi, shuningdek, ularning ilmiy darajasi va ular haqidagi ma'lumotlar xalqqa ma'lum qilinishi kerak edi."

Farid Hamidiyning so'zlariga ko'ra, Tolibon sudyalari sud malakasiga ega emas va ular siyosiy shaxslardir. U quyidagilarni ta'kidladi:

“Ular bir tashkilot, bir partiya va Tolibon guruhining aʼzolari; zamonaviy sud tizimlarida sudni siyosiylashtirish yoki uni bir guruhga bogʻlashning oʻzi adolat va adolatga qarshi harakatdir.”

Uning ta'kidlashicha, Tolibon kun sayin korruptsiyaga chuqurroq botib bormoqda, respublika davrida esa Afg'oniston endi dunyodagi eng korruptsiyalashgan o'nta mamlakat qatoridan joy olmagan.

Uning qo'shimcha qilishicha, Tolibonning jinoyat kodeksi ham korruptsiya qurboniga aylanadi va agar amalga oshirilsa, odamlarni sud himoyasidan mahrum qiladi.

Shuni ta'kidlash kerakki, bir muncha vaqt oldin Tolibon yetakchisi Mulla Haybatulloh sudlar uchun jinoyat-protsessual kodeksini tasdiqlagan edi, bu esa mamlakat ichida ham, xorijda ham keng reaksiyaga sabab bo'ldi.

Bir nechta afg'on advokatlari ushbu kodeks mullalarni boshqa odamlardan ustun qo'yishini va ularga ko'plab imtiyozlar berishini, oddiy fuqarolar esa, aksincha, qattiq cheklovlar va jazolarga duch kelishlarini ta'kidladilar.

Bundan tashqari, ba'zi diniy ulamolar ham Tolibonning bu qonunini Islom shariatiga zid deb atashgan.

Surat: Tolo News (arxiv)