Душанбе, 05 май, – АИ «Корвон Иттилоот». 4 май дар меҳмонхонаи Hyatt Regency-и пойтахт конфронсе баргузор шуд, ки ба Рӯзи ҷаҳонии озодии матбуот бахшида шудааст. Ин рӯз ҳамасола 3 май таҷлил мегардад. Чорабинӣ намояндагони сохторҳои давлатӣ, созмонҳои байналмилалӣ, корпуси дипломатӣ, рӯзноманигорон ва коршиносони соҳаи медиаро ба ҳам овард.
Мавзӯи конфронс — «Ташаккули ояндаи сулҳомез: пешбурди озодии матбуот ба хотири ҳуқуқи инсон, рушд ва амният» — ба тамоми барномаи ҳамоиш самти муайян дод. Дар ин ҷо на танҳо масъалаҳои касбии рӯзноманигорӣ, балки як мавзӯи васеътари иҷтимоӣ матраҳ гардид: то чӣ андоза васоити ахбори озод, устувор ва масъул метавонанд дар шароити рақамикунонӣ, изофабори иттилоот ва афзоиши хатарҳо барои расонаҳо ба беҳбуди гуфтугӯи ҷомеа таъсир расонанд.
Маркази баҳсҳоро нақши васоити мустақил дар ҷомеаи муосир, таъсири зеҳни сунъӣ ба муҳити расонаӣ, муқовимат ба иттилооти бардурӯғ ва инчунин амнияти рӯзноманигорон ташкил дод. Ин мавзӯъҳо имрӯз аҳамияти хос доранд: технологияҳои рақамӣ имкониятҳои журналистикаро густариш медиҳанд, аммо ҳамзамон таҳдидҳои нав низ ба вуҷуд меоранд — аз мундариҷаи таҳрифкунанда то фишор ба ҳайати таҳририя ва муаллифони алоҳида.
Дар барномаи конфронс суханрониҳои намояндагони САҲА, Иттиҳоди Аврупо, Созмони Милали Муттаҳид ва намояндагиҳои дипломатӣ, инчунин ҷаласаҳои мавзӯӣ ва баҳсҳои панелӣ пешбинӣ шуда буд. Ин формат нишон медиҳад, ки озодии матбуот имрӯз на танҳо ҳамчун масъалаи касбӣ, балки ҳамчун ҷузъи рӯзномаи байналмилалӣ дар робита ба ҳуқуқи инсон, рушди устувор ва амнияти ҷамъиятӣ баррасӣ мешавад.
Таваҷҷуҳи махсус ба таҷрибаи кишварҳои минтақаи САҲА, нақши зеҳни сунъӣ дар фаъолияти расонаҳо, масъалаҳои рақамикунонии муҳити медиавӣ ва рушди ин соҳа дар Тоҷикистон равона гардид. Дар шароите ки фазои иттилоотӣ аз суръати тағйири қонунгузорӣ, таҷрибаи таҳририяҳо ва малакаҳои касбӣ пеш мегузарад, чунин муҳокимаҳо аҳамияти вижа пайдо мекунанд. Журналистика имрӯз бояд ҳамзамон эътимоди аудиторияро ҳифз кунад ва асбобҳои нави технологиро аз худ намояд, бе он ки истиқлол ва меъёрҳои ахлоқии худро аз даст диҳад.
Нимаи дуюми рӯз мизҳои гирд пешбинӣ шудааст, ки дар онҳо иштирокдорон ҷанбаҳои амалӣ ва рӯзмарраи фаъолияти расонаҳоро баррасӣ хоҳанд кард: ахлоқи касбӣ, ҳимояи ҳуқуқии рӯзноманигорон, саводнокии медиавӣ, дастрасӣ ба иттилоот ва рушди малакаҳои рақамӣ. Маҳз дар чунин муҳокимаҳо одатан роҳҳалҳои амалӣ пайдо мешаванд — онҳое, ки баъдан метавонанд дар кори таҳририяҳо, барномаҳои таълимӣ ва тавсияҳои соҳавӣ истифода шаванд.
Ташкилкунандагон таъкид мекунанд, ки конфронс ба минбари гуфтугӯи озод ва ҷустуҷӯи роҳкорҳо барои таҳкими озодии сухан ва баланд бардоштани устувории бахши медиа табдил хоҳад ёфт. Ин махсусан муҳим аст дар замоне ки журналистика дар саросари ҷаҳон ҳамзамон бо чолишҳои технологӣ, сиёсӣ ва иқтисодӣ рӯ ба рӯ мебошад.
Рӯзи ҷаҳонии озодии матбуот ҳамасола 3 май таҷлил мегардад. Ин рӯз бо ташаббуси ЮНЕСКО аз ҷониби Маҷмаи умумии СММ соли 1993 таъсис ёфта, ба Эъломияи Виндхуки соли 1991 пайванд дорад, ки принсипҳои журналистикаи мустақилу гуногунандешро таҳким бахшид. Худи ин рӯз ёдрас мекунад, ки озодии баён, ҳимояи рӯзноманигорон ва дастгирии расонаҳои мустақил ҷузъи ҷудонашавандаи ҷомеаи боз мебошад.
АКС: АИ «Корвон Иттилоот»