Душанбе, 01 май, – АИ «Корвон Иттилоот». 29 апрели соли 2026 дар Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷаласаи ҷамъбастии Шӯрои ҳамоҳангсоз оид ба татбиқи лоиҳаи BaSIC — «Ташкили низоми кумаки ҳамгироишудаи аввалияи тиббӣ-санитарӣ дар Тоҷикистон» баргузор гардид.
Худи моҳияти лоиҳа нишон медиҳад, ки сухан на танҳо аз дастгирии алоҳидаи баъзе самтҳо, балки аз ташаккули як низоми мукаммалтар ва устувортари кумаки аввалия меравад, ки дар асл пояи тамоми низоми тандурустӣ маҳсуб меёбад.
Лоиҳа аз ҷониби GIZ бо дастгирии молиявии Иттиҳоди Аврупо ва Вазорати федералии ҳамкории иқтисодӣ ва рушди Олмон (BMZ) амалӣ карда мешавад. Ҷалби шарикони байналмилалӣ аз он шаҳодат медиҳад, ки рушди кумаки аввалияи тиббӣ-санитарӣ дар Тоҷикистон на ҳамчун масъалаи маҳаллӣ, балки ҳамчун қисми муҳими рӯзномаи рушди устувор, баланд бардоштани дастрасии хизматрасониҳо ва таҳкими саломатии аҳолӣ арзёбӣ мегардад.
Дар ҷаласа намояндагони Вазорат, коршиносони техникӣ ва шарикони рушд, аз ҷумла ЮНИСЕФ ва Созмони ҷаҳонии тандурустӣ иштирок намуданд. Чунин ҳайати иштирокчиён нишон медиҳад, ки лоиҳаи BaSIC бар пояи ҳамкории байнисоҳавӣ ва байниинститутсионалӣ сохта шудааст, ки дар он ҳамоҳангии иқдомҳои идорӣ, касбӣ ва байналмилалӣ аҳамияти калидӣ дорад.
Муовини якуми вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ дар баромади худ саҳми лоиҳаро дар таҳкими низоми кумаки аввалияи тиббӣ-санитарӣ, рушди модели тибби оилавӣ ва баланд бардоштани сифату бехатарии хизматрасониҳои тиббӣ таъкид намуд. Ин самтҳо имрӯз аҳамияти махсус доранд, зеро маҳз звенои аввалини тандурустӣ аксаран нуқтаи аввалини тамоси шаҳрванд бо низом буда, самаранокии фаъолияти тамоми соҳа аз он вобаста аст.
Дар ҷараёни муҳокима таваҷҷуҳи махсус ба самтҳои калидии лоиҳа равона гардид. Аз ҷумла, таҳкими тибби оилавӣ ва густариши нақши мутахассисони соҳавӣ, ҷорӣ намудани низоми таҳсилоти муттасили тиббӣ барои кормандони звенои аввалия, такмили идоракунии сифати хизматрасониҳои тиббӣ, беҳтар намудани идоракунии бемориҳои ғайрисироятӣ, аз ҷумла гипертонияи артериявӣ ва диабети қанд, инчунин тарғиби тарзи ҳаёти солим ва баланд бардоштани сатҳи огоҳии аҳолӣ.
Ин маҷмӯи афзалиятҳо нишон медиҳад, ки лоиҳаи BaSIC на танҳо ба табобат, балки ба пешгирӣ низ равона шудааст; на танҳо ба мудохилаҳои алоҳидаи тиббӣ, балки ба тағйироти низомӣ дар равишҳо. Дар шароите, ки бемориҳои ғайрисироятӣ ба яке аз сарбориҳои асосии низомҳои тандурустӣ табдил меёбанд, маҳз ошкорсозии барвақт, назорати босифат ва баланд бардоштани савияи маърифати тиббии аҳолӣ аҳамияти калидӣ пайдо мекунанд.
Қисмати муҳими ҷаласа ба масъалаҳои ҳамкории байнисоҳавӣ, ҷалби ҷомеаҳо ба пешгирии бемориҳо ва мушкилоти ҷории мутобиқсозии протоколҳои клиникӣ бахшида шуд. Ин ҷо равиши муосир равшан ба назар мерасад: кумаки аввалияи самаранок бидуни иштироки худи ҷомеа, робита бо бахшҳои иҷтимоӣ, маориф ва иттилоот, инчунин бе таҷдиди доимии стандартҳои касбӣ имконнопазир аст.
Шӯрои ҳамоҳангсоз инчунин аҳамияти ҳамгиро намудани натиҷаҳои бадастомадаро ба низоми миллӣ таъкид кард. Яъне, лоиҳа на ҳамчун як ташаббуси муваққатии беруна, балки ҳамчун манбаи таҷрибаҳо арзёбӣ мешавад, ки бояд дар дохили низоми давлатии тандурустӣ ҷой гирифта, ба устувории дарозмуддати кумаки аввалияи тиббӣ-санитарӣ дар Тоҷикистон хизмат кунанд.
Маҳз дар ҳамин моҳият арзиши асосии лоиҳаи BaSIC нуҳуфтааст: он на танҳо бахшҳои алоҳидаро тақвият медиҳад, балки барои бунёди як модели муосир, дастрас ва ба инсон нигаронидашудаи тандурустӣ замина фароҳам меорад, ки дар он пешгирӣ, тибби оилавӣ, сифати хизматрасонӣ ва рушди касбии мутахассисон ба пояҳои асосии низом табдил меёбанд.
АКС: Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон