Душанбе, 25 май, – АИ «Корвон Иттилоот». Дар Душанбе шабе баргузор гардид, ки аз доираи як консерти маъмулии юбилейӣ хеле фаротар рафт.
21 май дар саҳнаи Театри давлатии академии опера ва балети Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ мусиқие садо дод, ки ба ҷузъи муҳими зиндагиномаи фарҳангии Тоҷикистони муосир табдил ёфтааст. Консерти бошукӯҳ бахшида ба 80-солагии бастакор Толибхон Шаҳидӣ ба як андешаи амиқ дар бораи замон, пайванди наслҳо ва нақши санъат дар ҷаҳони пуртағйир мубаддал гардид.
Ин шаби мусиқӣ, ки ҳамзамон ба 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бахшида шуда буд, толори пур аз тамошобинро ҷамъ оварда, ҳунармандонро аз Тоҷикистон, Русия, Ӯзбекистон ва дигар кишварҳо муттаҳид намуд. Аммо муҳимтар аз ҳама, он нишон дод, ки мусиқии симфонӣ дар Душанбе то ҳол фазои зиндаи фарҳангӣ боқӣ монда, метавонад наслҳоро ба ҳам орад ва таваҷҷуҳи ҷавононро ба санъати ҷиддии академӣ эҳё кунад.
Дар барномаи консерт асарҳои маъруфи устод — «Тадж-Махал», «Абуали Ибни Сино», тасвири симфонии «Садо», инчунин Adagio Existence — асари автобиографӣ барои ҳайати 40-нафараи созҳои торӣ садо доданд. Маҳз ҳамин асар ба маркази эҳсосии шаб табдил ёфт: тавассути мусиқӣ Шаҳидӣ ба хотираи падару модар, Душанбеи кӯҳна ва муҳити фарҳангии кӯдакии худ бозгашт мекард.
Тавре директори театр Камолиддин Сайфиддинзода таъкид намуд, ин консерт натиҷаи омодагии чандинсола ва ҳамкориҳои байналмилалӣ гардид. Барои иштирок дар лоиҳа ба Душанбе ҳунармандон аз Санкт-Петербург ва Тошканд — намояндагони Театри калони давлатии академии ба номи Навоӣ, консерватория ва филармония омаданд. Ба ин тартиб, ҷашни юбилейии маэстро на танҳо рӯйдоди миллӣ, балки чорабинии байналмилалии фарҳангӣ шуд.
Ба шаб иштироки дирижёри маъруфи ҷаҳон аз Венесуэла Хобарт Эрл шукӯҳи дигар бахшид. Асарҳои фортепиании бастакорро пианинонавозони ҷавон Даниил Харитонов аз Русия ва Самир Абдуразаков аз Шветсия иҷро намуданд. Садои рояли нави Steinway & Sons, ки аз ҷониби «Мактаби фортепианои Русия» ба театр ҳадя гардидааст, ба консерт ранги вижаи ҳунарӣ бахшид.
Яке аз лаҳзаҳои таъсирбахши шаб суханронии Хобарт Эрл ба забони тоҷикӣ буд. Пас аз он оркестр барои юбиляр суруди Happy Birthday to You-ро иҷро кард ва толор бо кафкӯбиҳои тӯлонӣ ба по хест. Ин манзара рамзи эҳтиром на танҳо ба худи бастакор, балки ба тамоми суннати мусиқие гардид, ки ӯ намояндагӣ мекунад.
Толибхон Шаҳидӣ дар суҳбат пеш аз консерт иқрор шуд, ки роҳи эҷодии ӯ зери таъсири Консерваторияи Маскав, мероси мусиқии ҷаҳонӣ ва устодони бузург, аз ҷумла Арам Хачатурян ташаккул ёфтааст. Аммо, ба гуфтаи ӯ, муҳимтарин чиз ҳамеша пайдо кардани забони шахсии мусиқӣ буд, ки бар пояи суннати миллӣ бунёд шавад.
Маҳз ҳамин аст, ки имрӯз мусиқии Шаҳидиро ҳамчун пули миёни Шарқ ва Ғарб мешиносанд. Асарҳои ӯ шакли симфонии аврупоиро бо оҳангҳои фарҳанги мусиқии тоҷик пайваст намуда, ҳамзамон сабки инфиродии муаллифро ҳифз мекунанд.
Бастакор инчунин дар бораи робитаи амиқи маънавии худ бо падараш — мусиқидон ва бастакори барҷаста Зиёдулло Шаҳидӣ — суҳбат кард. Дар Adagio Existence ӯ аз романсҳо, оҳангҳо ва мавзӯъҳои операҳои падар иқтибос оварда, асарро ба як тарҷумаи ҳоли мусиқӣ ва андеша дар бораи пайванди хотираи фарҳангӣ табдил додааст.
Дар қисмати дигари суҳбат устод аз Душанбе ҳамчун шаҳри хотираҳои шахсӣ ёд кард. Ба гуфтаи ӯ, театри ба номи Айнӣ барои ӯ ҳамеша макони азиз боқӣ мемонад, зеро маҳз дар ҳамин ҷо ӯ аз кӯдакӣ мусиқии падар, операи «Комде ва Мадан» ва ҳунарнамоии овозхонҳои бузурги тоҷик — Аҳмад Бобоқулов, Ҳанифа Мавлонова ва Барно Исҳоқоваро мешунид.
Дар айни замон, Шаҳидӣ бо умеди зиёд дар бораи ҷавонони имрӯз ҳарф мезанад. Ба мушоҳидаи ӯ, ҷавонон бештар ба мусиқии классикӣ рӯ меоранд ва дар он умқи эҳсос ва посух ба саволҳои замонро меҷӯянд. Маҳз ҳамин маънии асосии шаби юбилейӣ гардид: мусиқӣ дар Душанбе на ҳамчун хотираи гузашта, балки ҳамчун гуфтугӯи зинда бо насли нав садо дод.
Дар анҷом бастакор ба эҳтимоли нашри винилҳои асарҳояш низ ишора кард — лоиҳае, ки писараш Табриз Шаҳидӣ рӯйи он кор мекунад. Гарчанде ҷузъиёти он ҳанӯз пурра маълум нест, худи идеяи эҳёи сабтҳои бойгонӣ дар шакли винил рамзӣ ба назар мерасад: дар давраи пур аз садоҳои рақамӣ таваҷҷуҳ ба садои зинда, амиқ ва асил дубора эҳё мешавад.
АКС: Министество культуры Таджикистана