Душанбе, 28 май, – АИ «Корвон Иттилоот». Дар пойтахти Тоҷикистон ҷаласаи хотимавии Конфронси чоруми байналмилалии сатҳи баланд оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018–2028» ба анҷом расид.

Форуме, ки дар доираи Раванди обии Душанбе бо ташаббуси Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамкорӣ бо СММ баргузор шуд, ба майдони калидии байналмилалӣ барои ҷамъбасти муколамаи ҷаҳонии об ва муайян кардани афзалиятҳои минбаъдаи он табдил ёфт.

Ҷаласа дар толори асосии маҷмааи «Кохи Сомон» таҳти раёсати муштараки Сарвазири Тоҷикистон Қоҳир Расулзода ва Муовини Дабири кулли Созмони Милали Муттаҳид оид ба масъалаҳои иқтисодӣ ва иҷтимоӣ Ли Ҷунхуа баргузор гардид.

Иҷлоси хотимавӣ ба барномаи пурмуҳтавои конфронс нуқта гузошт, ки меҳвари онро дастрасӣ ба об ва беҳдошт, устувории иқлим, ҳамкории фаромарзӣ, сармоягузорӣ ба инфрасохтори обӣ ва омодагӣ ба Конфронси СММ оид ба оби соли 2026 ташкил медоданд.

Таваҷҷуҳи махсус ба он равона шуд, ки ташаббусҳои Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар ташаккули меъмории ҷаҳонии дипломатияи обӣ, аз ҷумла пешбурди даҳсолаҳои байналмилалии об ва қатъномаҳои СММ оид ба ҳифзи пиряхҳо, нақши назаррас бозидаанд.

Дар ин замина, махсусан рамзӣ аст, ки конфронс боз як бор тамоюли солҳои охирро тасдиқ намуд: Душанбе дипломатияи обиро тақвият мебахшад ва мақоми худро ҳамчун яке аз минбарҳои калидии ҷаҳонии ташаккули рӯзномаи обӣ таҳким медиҳад.

Маҳз дар ҳамин замина ҷаласаи хотимавиро на танҳо ҳамчун поёни форум, балки ҳамчун тасдиқи сиёсӣ метавон арзёбӣ кард, ки Тоҷикистон пайгирона раҳбарии худро дар пешбурди рӯзномаи ҷаҳонии об — аз масъалаҳои дастрасӣ ба об то устувории иқлим ва ҳамкории байналмилалӣ — таҳким мебахшад.

Дар ҷараёни конфронс гузоришҳои ҷаласаҳои мавзӯӣ пешниҳод шуданд, ки ҳар кадоми онҳо як самти ҷудогонаи кори байналмилалии ояндаро ташаккул медоданд.

«Об барои инсонҳо» ба татбиқи ҳуқуқи инсон ба оби нӯшокии бехатар ва хизматрасониҳои беҳдоштӣ равона шуда буд. Иштирокчиён таъкид карданд, ки норасоии об ҳамчунон омили мустақиме боқӣ мемонад, ки ба саломатии аҳолӣ, амнияти озуқаворӣ ва рушди иҷтимоию иқтисодӣ, бахусус дар минтақаҳои осебпазир, таъсир мерасонад.

«Об барои шукуфоӣ» майдони баррасии нақши захираҳои обӣ дар рушди устувори иқтисодӣ гардид. Дар он масъалаҳои амнияти энергетикӣ ва озуқаворӣ, гузариш ба иқтисоди «сабз», инчунин зарурати баланд бардоштани самаранокии идоракунии об дар шароити тағйирёбии иқлим ва афзоиши аҳолӣ мавриди муҳокима қарор гирифтанд.

«Об барои сайёра» ба ҷанбаи экологии сиёсати об бахшида шуд. Дар маркази таваҷҷуҳ масъалаҳои ҳифзи пиряхҳо, муҳофизати экосистемаҳо ва таҳкими устуворӣ дар баробари хатарҳои иқлимӣ қарор доштанд. Иштирокчиён таъкид карданд, ки пиряхҳо ҳамоно манбаи ниҳоят муҳими оби ширин мебошанд ва назорат ва ҳамоҳангсозии байналмилалии бештартро талаб мекунанд.

«Об барои ҳамкорӣ» ба идоракунии фаромарзии захираҳои обӣ таваҷҷуҳ зоҳир намуд. Такмили механизмҳои ҳуқуқии байналмилалӣ, рушди платформаҳои минтақавии табодули маълумот ва таҳкими эътимод миёни давлатҳо мавриди баррасӣ қарор гирифтанд. Таъкид шуд, ки дипломатияи обӣ ҳарчи бештар ба абзори пешгирии ихтилофҳо ва тақвияти субот табдил меёбад.

Ҷудогона ҳамчунин муҳокимаи равандҳои бисёрҷониба ва омодагӣ ба Конфронси СММ оид ба оби соли 2026, инчунин ҷаласаи марбут ба сармоягузорӣ пешниҳод гардид, ки дар он масъалаҳои маблағгузории инфрасохтори обӣ ва ҷалби сармояи хусусӣ, бахусус дар кишварҳои рӯ ба рушд ва давлатҳои маҳрум аз дастрасӣ ба баҳр, баррасӣ шуданд.

Ҳамин тариқ, конфронс дар Душанбе на танҳо як чорабинии байналмилалӣ, балки як паёми сиёсӣ дар бораи таҳкими нақши Тоҷикистон ҳамчун меъмори фаъоли дипломатияи ҷаҳонии об гардид.

Дар пасманзари афзоиши чолишҳои иқлимӣ ва камшавии захираҳои обӣ, кишвар на танҳо ташаббусро дар дасти худ нигоҳ медорад, балки рӯзномаи устувори байналмилалиро ташаккул медиҳад, ки дар он об ҳамчун омили амният, рушд ва ҳамкорӣ баррасӣ мешавад.

АКС: Радиои “Садои Душанбе”