Бішкек Еуразия экономикасының болашағын талқылау алаңына айналды. Қырғызстан астанасында ұйымға мүше мемлекеттердің инвестициялық агенттіктерінің, бизнесінің және қаржы институттарының өкілдерін жинаған «Қырғызстан – Еуразия жүрегі» атты ШЫҰ инвестициялық және бизнес форумы ашылды.
Форумды аша отырып, Қырғыз Республикасы Президенті жанындағы Ұлттық инвестициялық агенттіктің директоры Равшанбек Сабиров Қырғызстан бұл кездесуді жай ғана пікірталас алаңы ретінде емес, жаңа жобаларды іске қосу және Еуразия бойынша экономикалық байланыстарды нығайту тетігі ретінде қарастыратынын атап өтті.
Оның айтуынша, республика ежелгі Жібек жолының қиылысында стратегиялық орналасуын барынша арттыруға тырысады, географиялық артықшылықтарын заманауи даму үрдістерімен – цифрлық экономикамен, көлік және логистикалық инфрақұрылыммен, инновациялармен және жоғары технологиялармен үйлестіреді. Форумды ШЫҰ-ның 25 жылдық мерейтойы жылында өткізу аймақ елдерінің саяси диалогтан практикалық экономикалық ынтымақтастыққа көшуге деген ұмтылысын білдіреді.
Қырғызстан форумға қатысушыларға әсерлі экономикалық көрсеткіштерді ұсынды. 2025 жылдың соңына қарай елдің экономикалық өсімі 11 пайыздан асты, ал жалпы ішкі өнім 1,9 триллион сомға жетті. Шетелдік тікелей инвестициялар ағыны 1,3 миллиард доллардан асты, бұл 27 пайыздан астам өсімді көрсетеді. Сонымен қатар, тек 2026 жылдың алғашқы айларында негізгі капиталға инвестициялар 69 пайызға өсті.
Соңғы үш жылда елде жалпы құны 12,6 миллиард доллар болатын 78 инвестициялық келісімшартқа, сондай-ақ 4,2 миллиард долларға бағаланатын 45 мемлекеттік-жекеменшік серіктестік жобасына қол қойылды. Қырғызстанның жалпы инвестициялық портфелі қазірдің өзінде 23 миллиард доллардан асады. Сонымен қатар, МЖӘ тетіктері арқылы 434 миллиард сомнан астам сомаға шамамен 90 жоба жүзеге асырылуда.
Қырғызстан ШЫҰ-ны сауда-экономикалық, инвестициялық және өнеркәсіптік ынтымақтастықты кеңейту үшін маңызды платформа ретінде қарастырады, деп мәлімдеді Премьер-Министрдің бірінші орынбасары Данияр Амангелдиев .
Ол ұйымның әлемдік экономикалық дамудың негізгі орталықтарының бірі екенін атап өтті. Соңғы жылдары Қырғызстанның Шанхай ынтымақтастық ұйымының басқа елдерімен сауда айналымы екі есеге артты, бұл өзара тиімді байланыстардың нығайғанын көрсетеді.
Форум елдің инвестициялық ахуалына баса назар аударды. Қырғызстан инвесторларға Еуразиялық экономикалық одаққа, ТМД-ға мүшелігі және Еуропалық Одақпен жеңілдікті сауда режимдері арқылы 550 миллионнан астам халқы бар нарыққа қол жеткізуді ұсынады.
Сонымен қатар, заңнамалық база жетілдірілуде: инвестициялық және мемлекеттік-жекеменшік әріптестік туралы жаңа заңдар қабылданды, еркін экономикалық аймақтардың мүмкіндіктері кеңейтілуде, сондай-ақ IT саласы, инновациялық бизнес және жасыл энергия жобалары үшін қосымша ынталандыру шаралары жасалуда. Венчурлық қаржыландыру туралы заңның қабылдануы да маңызды қадам болды.
Бішкек сонымен қатар Қырғызстанның халықаралық беделінің нығаюына баса назар аударды. Оның маңызды жетістіктерінің қатарында 2027-2028 жылдарға БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшесі болып сайлануы және Қырғызстан авиациясының ұшу қауіпсіздігіне қойылатын шектеулердің еуропалық тізімінен алынып тасталуы болды.
Цифрландыру жаңа инвестициялық саясаттың негізгі бағытына айналуда. Жасанды интеллект элементтері бар инвестициялық портал, интерактивті инвестициялық карта және инвесторларға арналған жасанды интеллект чатботы қазірдің өзінде жұмыс істеп тұр. Үкімет пен бизнес арасындағы өзара әрекеттесудің бірыңғай цифрлық платформасына айналуды мақсат ететін AIS Investments жүйесінің жақын арада іске қосылуы күтілуде.
Аймақтың экономикалық көрінісін түбегейлі өзгертуге әлеуеті бар флагмандық жобалардың қатарына Қытай-Қырғызстан-Өзбекстан теміржолы, CASA-1000 энергетикалық жобасы, Қамбар-Ата су электр станциясы-1 құрылысы, сондай-ақ ағылшын заңнамасы бойынша жұмыс істейтін Асман қаласы, Ала-Тоо курорты және Тамчы қаржы-инвестициялық аумағы сияқты ауқымды бастамалар кірді.
Форумға қатысушылар мұндай жобаларды әзірлеу ШЫҰ аймағындағы экономикалық интеграцияға жаңа серпін бере алатынын атап өтті. Қырғызстан өз тарапынан инвестициялық форумдар мен ұйымға мүше елдердің тиісті мекемелерінің кездесулерін тұрақты түрде өткізуді ұсынды.
Осылайша, Бішкек Орталық Азияның негізгі инвестициялық және логистикалық орталықтарының бірі ретіндегі рөлін нығайтуға тырысады, серіктестерге тек қолайлы бизнес жағдайларын ғана емес, сонымен қатар Еуразияның жаңа экономикалық архитектурасын қалыптастыруға қатысуды ұсынады.
Саяси бақылаушы И.А. Караван Инфо Әділет Еркінбаев
Фото: IA Karavan Info