Душанбе, 2026 жылғы 8 шілде – Karavan Info жаңалықтар агенттігі. Тәжікстан үкіметі баға тұрақтылығын елдің макроэкономикалық тұрақтылығының негізгі факторы ретінде қарастыра отырып, отандық мұнай өнімдері мен сұйытылған газ нарықтарын мемлекеттік реттеуді күшейтуде.
Тиісті шешімдер 6 шілдеде Тәжікстан Республикасы Экономикалық даму және сауда министрлігінің төрағалығымен өткен Макроэкономикалық саясатты үйлестіру жөніндегі ведомствоаралық штабтың отырысында қабылданды.
Кеңестің негізгі нәтижесі барлық сату нүктелерінде мұнай өнімдері мен сұйытылған газ бағаларын үздіксіз бақылауды қамтамасыз ету туралы бұйрық болды. Мемлекеттік органдар отын бағасының негізсіз өсуін жедел анықтауға және оның алдын алуға, ішкі нарықтағы бағаны көтеру және жасанды тапшылық мүмкіндіктерін жоюға ниетті.
Бұл тәсіл отын секторының сыртқы факторларға жоғары сезімталдығына байланысты. Тәжікстан импортталатын жанармай мен майлау материалдарына қатты тәуелді болып қала береді, сондықтан әлемдік бағалардың кез келген ауытқуы, жеткізуші елдердің экспорттық саясатындағы өзгерістер немесе жеткізу тізбегіндегі үзілістер көлік, ауыл шаруашылығы өндірісі, өнеркәсіп өнімдері және тұтыну тауарларының құнына тікелей әсер етеді.
Мұндай жағдайларда үкіметтің саясаты бағаны операциялық бақылаудан тысқары шығады. Экономикалық даму және сауда министрлігі шикі мұнай жеткізілімдерін әртараптандыру, отандық мұнай өңдеуді кеңейту және импортталатын дайын мұнай өнімдеріне тәуелділікті азайту бойынша стратегиялық бағытты белгіледі.
Бұл стратегияның негізгі элементтерінің бірі — отандық мұнай өңдеу қуаттарын, соның ішінде Данғара еркін экономикалық аймағында орналасқан қуаттарды одан әрі дамыту.
Сонымен қатар, баламалы энергия көздерін пайдалануды кеңейтуге бағытталған жобаларды іске асыру жалғасуда. Теңгерімді энергетикалық жүйені құру экономиканың сыртқы баға ауытқуларына төзімділігін арттырып қана қоймай, сонымен қатар өнеркәсіптің, көліктің және ауыл шаруашылығы секторының ұзақ мерзімді дамуы үшін қосымша жағдайлар жасауы керек.
Кеңірек аймақтық контексте Душанбенің шаралары Орталық Азия елдерінің энергетикалық қауіпсіздігін нығайту және сыртқы энергия жеткізушілеріне тәуелділігін азайту бойынша өсіп келе жатқан үрдісін көрсетеді. Энергетика секторын жаңғыртумен қатар, отынды сақтау, өңдеу және таратудың ішкі инфрақұрылымын дамыту ұлттық экономиканы инфляциялық тәуекелдерден және жеткізудің ықтимал үзілістерінен қорғаудың негізгі құралы ретінде қарастырылады.
Сарапшылардың бағалауы бойынша, мемлекеттік бақылауды күшейту қысқа мерзімді перспективада ішкі нарықты тұрақтандыруы мүмкін. Дегенмен, тұрақты әсер ішкі мұнай өңдеу қуатын арттыруға, импорттық шикізат көздерін кеңейтуге және заманауи энергетикалық инфрақұрылымды үнемі дамытуға бағытталған құрылымдық реформаларды жүзеге асыруға байланысты болады.
Фото: Тәжікстан Республикасының Экономикалық даму және сауда министрлігі