АУҒАНСТАН, 2026 жылғы 14 шілде — Karavan Info ақпараттық агенттігі. Ислам ынтымақтастық ұйымының (ИКҰ) әйелдер істері жөніндегі министрлерінің тоғызыншы конференциясының қорытынды декларациясында Ауғанстандағы қыздардың білім алуына және әйелдерді жұмыспен қамтуға қатысты қазіргі тыйымдар ислам құндылықтарына және әйелдер мен қыздардың қадір-қасиетіне, құқықтарына және дамуына қайшы келетіні айтылған.
Екі күндік конференция Пәкістан астанасы Исламабадта «Әйелдердің әлеуметтік, экономикалық және саяси құқықтары мен мүмкіндіктерін кеңейту» деген тақырыппен өтті.
Конференцияға қатысушылар ИЫҰ Жарғысына, Ұйымның Әйелдерді дамыту жөніндегі іс-қимыл жоспарына, Әйелдерді дамыту ұйымының Жарғысына, сондай-ақ алдыңғы кездесулердің нәтижелеріне сілтеме жасай отырып, әйелдердің құқықтарын қорғау және олардың барлық салаларға қатысуын кеңейту қажеттілігін атап өтті.
Қорытынды декларацияда ислам әйелдер мен қыздардың қадір-қасиетін, құқықтарын, қатысуын және дамуын қолдайтыны және олардың отбасы мен қоғамдағы маңызды рөлін мойындайтыны атап өтілген.
Құжатта былай делінген:
«Біз Ауғанстандағы қыздардың білімі мен әйелдер жұмысына қойылған шектеулерге қатты алаңдаушылық білдіреміз, себебі бұл шектеулер әйелдер мен қыздардың қадір-қасиетін, құқықтары мен дамуын қолдайтын ислам құндылықтарына қайшы келеді».
Министрлер мен делегация басшылары әйелдер ИЫҰ-ға мүше елдер халқының жартысына жуығын құрайтынын және олардың толық және тиімді қатысуы тұрақты даму, экономикалық өсу, әлеуметтік келісім және бейбітшілік үшін өте маңызды екенін атап өтті.
Декларацияда мүше елдердің білім беру, денсаулық сақтау, экономикалық мүмкіндіктер және әйелдердің әлеуметтік қатысуы салаларындағы жетістіктері құпталады, бірақ елеулі теңсіздіктер мен қиындықтардың әлі де сақталып отырғаны атап өтіледі.
Қатысушылар әйелдердің саяси, экономикалық және кәсіби қатысуын шектейтін кедергілерге де алаңдаушылық білдірді. Негізгі себептердің қатарында мүмкіндіктерге, ресурстарға, технологияларға, қаржылық қызметтерге және шешім қабылдауға тең емес қол жеткізу болды.
Декларацияда цифрлық технологиялар, инновациялар, жасанды интеллект және жаңа технологиялар әйелдер мен қыздар үшін жаңа мүмкіндіктер жасай алатыны атап өтілген, сонымен қатар цифрлық теңсіздік, онлайн қудалау, қорлау және киберзорлық-зомбылық қаупі туралы ескертілген.
Конференцияға қатысушылар кедейлікті, жұмыссыздықты, қаржылық қызметтер мен ресурстарға шектеулі қолжетімділікті және еңбек нарығындағы тең емес қатысуды әйелдердің әлеуметтік және экономикалық дамуына кедергі келтіретін маңызды факторлар ретінде анықтады.
Министрлер мен делегация басшылары соғыстардың, шетелдік оккупацияның, гуманитарлық дағдарыстардың, мәжбүрлі қоныс аударудың, терроризмнің, зорлық-зомбылық экстремизмінің, климаттың өзгеруінің және экономикалық қиындықтардың әсеріне алаңдаушылық білдіріп, әйелдер мен қыздар ең көп зардап шегетінін атап өтті.
Фото: Arab News PK