Душанбе, 15 август, – АИ «Корвон Иттилоот».  Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни сафари корӣ ба шаҳри Турсунзода аз хоҷагии деҳқонии «Боғи Сомон» боздид намуда, бо рафти ҷамъоварии ҳосили ангур ва натиҷаҳои рушди истеҳсолоти кишоварзӣ дар ин ҷо шинос шуданд.

Дар заминаи васеъ гардидани майдони токзорҳо, навсозии инфрасохтори нигоҳдории маҳсулот ва рушди гармхонаҳо бахши кишоварзии шаҳр тадриҷан хусусияти бештар содиротӣ пайдо мекунад.

Айни замон майдони умумии токзори ҳосилдиҳандаи хоҷагии «Боғи Сомон» тақрибан 500 гектар мебошад. Дар хоҷагӣ 10 навъи ангур, аз ҷумла ҳусайнии сафеду сиёҳ, «Шоҳона», «Президент» ва дигар навъҳо парвариш карда мешаванд. Ҳосили ҷамъоваришуда ҳам ба бозори дохилӣ ва ҳам ба бозорҳои хориҷӣ пешниҳод мегардад, ки ин соҳаи токпарвариро ба яке аз самтҳои муҳими тахассуси кишоварзии Турсунзода табдил медиҳад.

Шумораи саҳмдорони хоҷагӣ аз 1 100 нафар зиёд буда, дар мавсими ҷамъоварии ҳосил то 4 ҳазор сокини маҳаллӣ ба корҳои мавсимӣ ҷалб мешаванд. Ҳамин тариқ, рушди токпарварӣ барои шаҳр на танҳо аҳамияти истеҳсолӣ, балки аҳамияти иҷтимоию иқтисодӣ низ дошта, дар давраи корҳои мавсимии кишоварзӣ ба таъмини шуғли аҳолӣ мусоидат мекунад.

Дар доираи татбиқи Барномаи рушди соҳаи боғу токпарварӣ ва ситруспарварӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2025–2029 дар хоҷагии «Боғи Сомон» барқарорсозии 50 гектар токзори куҳна идома дорад. Дар баробари ин, афзалият ба навъҳои «Шоҳона», «Президент», «Аватар» ва «Кардинал» дода мешавад, ки дар бозорҳои байналмилалӣ талаботи зиёд доранд. Чунин равиш аз тадриҷан ба навъҳои дорои иқтидори баланди содиротӣ равона шудани як қисми истеҳсолот шаҳодат медиҳад.

Эмомалӣ Раҳмон роҳбарият ва кормандони хоҷагиро ба истифодаи пурраи имкониятҳои мавҷуда, риояи талаботи агротехникӣ, сари вақт ҷамъоварӣ намудани ҳосил ва минбаъд васеъ намудани имкониятҳои содиротӣ ҳидоят карданд.

Дар солҳои Истиқлоли давлатӣ дар шаҳри Турсунзода бо дастгирӣ ва таваҷҷуҳи Роҳбари давлат 2 ҳазору 730 гектар токзори нав бунёд гардидааст, ки дар онҳо асосан навъҳои содиротӣ парвариш меёбанд. Имсол токпарварони шаҳр аз 3 ҳазору 970 гектар майдони токзор ҳосил ҷамъоварӣ мекунанд.

Афзоиши истеҳсолот бо рушди инфрасохтори нигоҳдории маҳсулот ҳамоҳанг мебошад. Бо дарназардошти фаровонии ҳосил дар сардхонаҳои «Боғи Сомон» то фаро расидани сардиҳо ба нақша гирифта шудааст, ки 3 ҳазор тонна маҳсулот захира карда шавад. Ин захираҳо дар фаслҳои зимистону баҳори солҳои 2026–2027 ба бозори истеъмолӣ пешниҳод хоҳанд шуд.

Танҳо дар беш аз панҷ соли охир дар шаҳри Турсунзода 33 сардхонаи нав сохта шуда, шумораи умумии онҳо ба 83 адад расидааст. Иқтидори умумии сардхонаҳои шаҳр имкон медиҳад, ки ҳоло то 26 ҳазору 470 тонна маҳсулоти кишоварзӣ нигоҳдорӣ карда шавад. Ин имкониятҳо барои танзими таъминот, ҳифзи сифати маҳсулоти кишоварзӣ ва таъмини нисбатан устувори бозор дар давоми сол аҳамияти муҳим доранд.

Дар баробари ин, самти аграрии Турсунзода танҳо бо токпарварӣ маҳдуд намешавад. Зимни боздид аз намоиши маҳсулоти кишоварзии шаҳр ба Президент иттилоъ дода шуд, ки дастгирии пайвастаи давлатӣ, таҳкими ҳамкории илму истеҳсолот, такмили таҷрибаи амалии кормандон ва муосирсозии технологияҳои кишту парвариши зироатҳо ба афзоиши ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ мусоидат мекунанд.

Яке аз нишондиҳандаҳои ин навсозӣ рушди хоҷагиҳои гармхонагӣ мебошад. Танҳо дар панҷ соли охир дар шаҳр 67,4 гектар гармхона бунёд гардида, имрӯз майдони умумии онҳо ба 84 гектар расидааст. Иқтидорҳои бунёдшуда имконият медиҳанд, ки сабзавот дар тамоми фаслҳои сол парвариш карда шавад. Ин махсусан барои таъмини бозори дохилӣ бо маҳсулоти тару тоза дар давраи зимистону баҳор аҳамияти калон дорад.

Зимни боздид аз намоиши маҳсулоти кишоварзӣ Эмомалӣ Раҳмон ба масъулин ва кишоварзони шаҳри Турсунзода дастур доданд, ки ҷамъоварии маҳсулоти кишоварзиро сари вақт ва беталаф анҷом диҳанд, имкониятҳои мавҷудаи содиротро пурра истифода баранд, дар анборҳо ва сардхонаҳо захираҳои зарурии озуқаворӣ ташкил намоянд ва аз як қитъаи замин дар як сол ба гирифтани се-чор ҳосил ноил шаванд.

Маҳсулоти кишоварзии дар намоишгоҳ пешниҳодшуда на танҳо ҳосилнокӣ, балки иқтидори меҳнатии сокинони Турсунзодаро низ инъикос намуд. Васеъ гардидани токзорҳо, рушди гармхонаҳо ва бунёди сардхонаҳои муосир занҷири ягонаи истеҳсолию логистикиро ташаккул медиҳанд — аз парвариши маҳсулот то нигоҳдорӣ ва минбаъд ба бозорҳои дохилию хориҷӣ баровардани он.

Барои шаҳре, ки одатан пеш аз ҳама ҳамчун маркази бузурги саноатӣ шинохта мешавад, ин раванд ба маънои таҳкими тадриҷии бахши агросаноатии иқтисод мебошад. Токпарварӣ, истеҳсоли маҳсулот дар гармхонаҳо ва рушди иқтидорҳои муосири нигоҳдорӣ ба Турсунзода имкон медиҳанд, ки ҳамзамон масъалаҳои таъмини амнияти озуқавориро ҳал намуда, шуғли аҳолиро дастгирӣ кунад ва имкониятҳои содироти маҳсулоти кишоварзии Тоҷикистонро ба бозорҳои хориҷӣ васеъ намояд.

Акс: Хадамоти матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон