Душанбе, 19 август, – АИ «Корвон Иттилоот». Барои анҷоми пурраи сохтмони Неругоҳи барқи обии Роғун ба Тоҷикистон ҳудуди 5,8 миллиард доллари дигар зарур хоҳад буд. Чунин арзёбӣ дар гузориши нави агентии байналмилалии рейтингии S&P Global Ratings оварда шудааст, ки анҷоми ниҳоии тарҳро то соли 2035 пешбинӣ мекунад.
Ба иттилои агентӣ, тақрибан нисфи хароҷоти боқимонда аз ҳисоби маблағгузории байналмилалӣ пӯшонида мешавад. Қисми дигари маблағҳо аз буҷети давлатии Тоҷикистон ва даромадҳое, ки неругоҳ бо афзоиши истеҳсоли неруи барқ ба даст меорад, таъмин хоҳанд шуд.
Арзёбии нав нисбат ба ҳисобҳои қаблии S&P камтар аст. Моҳи феврали соли 2026 таҳлилгарони агентӣ хароҷоти боқимондаро тақрибан 6 миллиард доллар ва моҳи августи соли 2025 — 6,4 миллиард доллар арзёбӣ карда буданд. Аммо коҳиши ин рақам маънои арзон шудани худи тарҳро надорад. Сухан танҳо дар бораи маблағҳое меравад, ки ҳанӯз барои анҷоми сохтмон бояд сарф шаванд: бо пешрафт ва пардохти корҳои иҷрошуда ҳаҷми хароҷоти боқимонда табиатан коҳиш меёбад.
Ҳамзамон мақомоти Тоҷикистон то ҳол арзиши ниҳоии Неругоҳи барқи обии Роғунро эълон накардаанд. Моҳи июли соли ҷорӣ вазири молияи ҷумҳурӣ Файзиддин Қаҳҳорзода дар нишасти матбуотӣ дар Душанбе изҳор дошт, ки маблағи ниҳоиро танҳо баъди анҷоми пурраи корҳои сохтмонӣ метавон муайян кард.
Ба арзиши умумии тарҳ як қатор омилҳо таъсир мерасонанд. Аз ҷумла, таваррум, тағйирёбии нархи масолеҳи сохтмонӣ ва таҷҳизот, шароити мураккаби геологии минтақаи сохтмон ва талаботи иловагӣ ба амнияти иншооти гидротехникӣ. Аз ҷумла, коршиносони байналмилалӣ зарурати сохтмони сарбанди иловагии муҳофизатиро баррасӣ доранд, ки он низ метавонад ба ҳаҷми умумии хароҷот таъсир расонад.
Дар ҳамин ҳол, тарҳ тадриҷан ба марҳилаи навбатии ба истифода додани иқтидорҳо ворид мешавад. Ба кор даровардани агрегати сеюм-и Неругоҳи барқи обии Роғун дар семоҳаи сеюми соли 2027 дар назар аст. Айни замон дар неругоҳ ду агрегат фаъолият доранд, ки солҳои 2018 ва 2019 ба истифода дода шудаанд.
Саҳми онҳо дар низоми энергетикии кишвар аллакай назаррас аст. Соли 2025 ду агрегати амалкунанда беш аз 1,6 миллиард киловатт-соат неруи барқ истеҳсол карданд ва дар нимсолаи аввали соли 2026 боз 675 миллион киловатт-соат неруи барқ тавлид шудааст.
Пас аз анҷоми пурраи сохтмон иқтидори муқарраршудаи Неругоҳи барқи обии Роғун ба 3780 мегаватт мерасад ва истеҳсоли солонаи он тақрибан 14,4 миллиард киловатт-соат хоҳад буд. Ин имкон медиҳад, ки неругоҳ ба бузургтарин иншооти электроэнергетикии Тоҷикистон табдил ёфта, имкониятҳои энергетикии кишварро ба таври назаррас афзоиш диҳад.
Барои ҷумҳурӣ Роғун танҳо як тарҳи инфрасохторӣ нест, балки ҷузъи стратегии сиёсати дарозмуддати энергетикӣ ба ҳисоб меравад. Бо ба истифода додани агрегатҳои нав неругоҳ бояд устувории низоми миллии энергетикиро тақвият бахшад, имкониятҳои содироти неруи барқро васеъ намояд ва даромади иловагӣ ба даст орад, ки тибқи арзёбии S&P, як қисми он барои анҷоми худи тарҳ равона хоҳад шуд.
Акс: ҶСК «Неругоҳи барқи обии Роғун».