Душанбе, 22 август, – АИ «Корвон Иттилоот». Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон зимни сафари корӣ бо раванди корҳои сохтмонӣ дар сарбанди Неругоҳи барқи обии Роғун шинос шуд.
Ба Президенти кишвар гузориш дода шуд, ки баландии танаи сарбанд ба 1155 метр аз сатҳи баҳр расида, ин нишондиҳанда пеш аз муҳлати муқарраршуда таъмин шудааст. Марҳилаи навбатӣ расонидани сатҳи об дар обанбор то баландии 1140 метр мебошад.
Расидан ба баландии 1155 метр яке аз ҳадафҳои асосии сохтмонии соли 2026 ба ҳисоб мерафт. Тибқи маълумоти расмӣ, корҳои сохтмонӣ дар сарбанди Роғун тибқи нақшаи тасдиқшуда идома дошта, ҳаҷми умумии маводи дар танаи сарбанд ҷойгиршуда аз 49 миллион метри мукааб гузаштааст, ки беш аз 61 фоизи ҳаҷми тарҳрезишударо ташкил медиҳад. Танҳо дар соли 2026 ба танаи сарбанд беш аз 8 миллион метри мукааб маводи сохтмонӣ ҷойгир карда шудааст.
Лоиҳаи Неругоҳи барқи обии Роғун сохтмони сарбанди баландии 335 метрро пешбинӣ мекунад. Пас аз анҷоми сохтмон он баландтарин сарбанди сангрезаи обногузар дар ҷаҳон хоҳад шуд.
Сохтори тарҳрезишудаи сарбанд ядро, минтақаҳои гузарандаи филтркунанда, призмаҳои такягоҳӣ ва сангрезаи болообу поёнобро дар бар мегирад.
То имрӯз сохтмони асоси ядрои сарбанд аз бетони зичшуда бо ҳаҷми 293 ҳазору 446 метри мукааб ба анҷом расидааст. Барои таҳкими асоси сарбанд корҳои сементатсионӣ бо пармакунии 3359 чоҳ анҷом дода шуда, пардаи зиддифилтратсионӣ бо истифода аз 125 чоҳ бо умқи аз 44 то 149 метр ташкил гардидааст.
Дар ҷараёни боздид Пешвои миллат инчунин бо инфрасохтори ёрирасон, ки иҷрои корҳои асосии сохтмонӣ ва дастрасии техникиро ба иншоот таъмин менамоянд, шинос шуд.
Расидан ба баландии кунунӣ на танҳо аҳамияти муҳандисӣ, балки аҳамияти стратегӣ низ дорад. Барои соли 2026 қаблан вазифа гузошта шуда буд, ки сарбанд то 1155 метр баланд карда шуда, сатҳи оби обанбор ба 1140 метр расонида шавад.
Марҳилаи навбатӣ барои соли 2027 пешбинӣ шудааст. Тибқи нақша, баландии сарбанд бояд то 1185 метр ва сатҳи об дар обанбор на камтар аз 1165 метр расонида шавад.
Мантиқи чунин сохтмони марҳилавӣ ба он асос меёбад, ки баландии сарбанд бевосита бо имкони ташаккули минбаъдаи обанбор ва афзоиши марҳилавии иқтидори энергетикии неругоҳ алоқаманд аст.
Ҳамзамон, татбиқи лоиҳа иҷрои ҳамоҳангшудаи якчанд самти ба ҳам вобастаи сохтмониро тақозо мекунад. Қафомонӣ дар яке аз самтҳо метавонад ба иҷрои корҳои дигар таъсир расонад. Аз ин рӯ, ба фармоишгарон ва пудратчиён супориш дода шудааст, ки ҳамоҳангсозии доимии корҳо ва риояи қатъии ҷадвалҳои тасдиқшударо таъмин намоянд.
Миқёси сохтмони Роғун аз ҳаҷми захираҳои ҷалбшуда низ бармеояд. То моҳи августи соли 2026 дар ин иншоот зиёда аз 20 ҳазор коргар ва мутахассисони муҳандисию техникӣ фаъолият дошта, шумораи мошину механизмҳо ба 4000 адад расидааст.
Дар баробари сохтмони сарбанд, корҳои сохтмонии нақбҳо, иншооти обқабулкунанда ва дигар унсурҳои муҳими инфрасохторӣ низ идома доранд. Ба иҷрои ин корҳо пайдарпайии ба истифода додани иқтидорҳои неругоҳ вобастагии мустақим дорад.
Аз ҷумла, тибқи маълумоти расмӣ, нақби нақлиётии Т-39, ки соҳили рост, қисми поёнии сарбанд ва соҳили чапро ба ҳам мепайвандад, ба истифода дода шудааст. Ин имконият медиҳад, ки ҳаракати техника ва маводи сохтмонӣ самараноктар ба роҳ монда шавад.
Аҳамияти Неругоҳи барқи обии Роғун аз доираи як лоиҳаи бузурги инфрасохторӣ берун меравад. Дар шароите, ки амнияти энергетикӣ ба яке аз омилҳои муҳими устувории иқтисодӣ табдил ёфтааст, ба истифода расидани неругоҳ ҳамчун яке аз унсурҳои асосии таҳкими истиқлолияти энергетикии Тоҷикистон арзёбӣ мешавад.
Эмомалӣ Раҳмон дар суханронии худ 21 август таъкид кард, ки аз соли 2008 барои сохтмони Неругоҳи барқи обии Роғун аз буҷети давлатӣ ва дигар манбаъҳо 60,3 миллиард сомонӣ равона шудааст. Барои соли 2026 дар нақша 11,4 миллиард сомонӣ пешбинӣ гардида, танҳо дар ҳафт моҳи соли ҷорӣ барои корҳои сохтмону васлкунӣ аз ҳамаи манбаъҳои маблағгузорӣ 8,4 миллиард сомонӣ харҷ шудааст.
Ҳамзамон омодагӣ ба ба кор даровардани иқтидорҳои нави тавлидкунанда идома дорад. Тибқи вазифаи гузошташуда, агрегати №4 бояд моҳи сентябри соли 2027 ба истифода дода шавад. Пас аз ин ду агрегат метавонанд дар давраи тобистону тирамоҳ иқтидори умумии то 600 мегаватт таъмин намоянд.
Аҳамияти стратегӣ ва минтақавии лоиҳа танҳо бо таъмини талаботи дохилии Тоҷикистон маҳдуд намешавад. Афзоиши иқтидори истеҳсоли неруи барқ барои васеъ намудани содироти неруи барқ ва таҳкими нақши кишвар дар бозори рушдёбандаи энергетикаи «сабз»-и Осиёи Марказӣ ва Ҷанубӣ замина фароҳам меорад.
Аз ҳамин нуқтаи назар, расидан ба баландии 1155 метр на танҳо як нишондиҳандаи навбатии сохтмонӣ, балки як қадами муҳим дар самти ташаккули инфрасохторе мебошад, ки бояд ба Тоҷикистон имкониятҳои нави таъмини амнияти энергетикӣ, афзоиши истеҳсоли дохилӣ ва рушди иқтидори содиротиро фароҳам созад.
Бо вуҷуди ин, дар пеш ҳанӯз маҷмӯи бузурги корҳои сохтмонӣ қарор дорад. Президент супориш додааст, ки соли 2027 сарбанд то 1185 метр баланд карда шуда, сатҳи зарурии об дар обанбор таъмин гардад, иҷрои корҳои алоҳидаи сохтмонӣ суръат бахшида шавад ва иншооту иқтидорҳои навбатии неругоҳ дар муҳлатҳои муқарраршуда ба истифода дода шаванд.
Ҳамин тариқ, баландии 1155 метр барои Роғун на нуқтаи ниҳоӣ, балки як марҳилаи муҳимми технологӣ ва рамзии татбиқи лоиҳа мебошад. Аз суръат ва сифати корҳои минбаъда на танҳо муҳлати анҷоми яке аз бузургтарин сохтмонҳои Тоҷикистон, балки татбиқи яке аз ҳадафҳои стратегии кишвар — таҳкими истиқлолияти энергетикӣ ва рушди иқтисоди «сабз» — вобаста хоҳад буд.
Акс: Хадамоти матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон