Душанбе, 16 сентябр, – АИ «Корвон Иттилоот». Дар Маркази байналмилалии Вена ҷаласаи ҷашнии 70-уми Конфронси генералии Агентии байналмилалии энергияи атомӣ (МАГАТЭ) оғоз ёфт, ки то 18 сентябр идома хоҳад ёфт.

Ҳайати расмии Ҷумҳурии Тоҷикистонро дар форуми сатҳи баланд муовини вазири корҳои хориҷӣ Нигина Ализода роҳбарӣ кард. Дар ин бора Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ҳастаӣ Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон хабар дод.

Иштироки Тоҷикистон дар кори форуми миқёси ҷаҳонӣ идомаи пайвастаи сиёсати хориҷии созандаи кишвар аст, ки ба таҳкими амнияти глобалӣ, устувории экологӣ ва истифодаи технологияҳои пешрафта ба манфиати рушди устувор равона гардидааст.

Ҷаласаи ҷорӣ хусусияти рамзии махсус дорад: он 70-умин вохӯрии солонаи давлатҳои аъзо аз замони таъсиси МАГАТЭ дар соли 1957-ро нишон медиҳад. Дар маркази таваҷҷуҳи намояндагони сатҳи баланд — доираи васеи масъалаҳо: аз истифодаи осоиштаи энергияи атомӣ, амнияти ҳастаӣ ва радиатсионӣ то режими ғайрипаҳншавӣ ва рушди ҳамкории техникӣ.

Пайванди амиқи амнияти ҳастаӣ бо экологияи глобалӣ ба кори ҳайати тоҷик тон медиҳад. Вектори стратегӣ, ки аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ташаккул ёфтааст, ба ҳифзи захираҳои обӣ, мубориза бо тағйирёбии иқлим ва таъмини амнияти экологӣ мақоми марказӣ медиҳад.

Ташаббусҳои глобалии Тоҷикистон — аз ҷумла Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018–2028», эълон кардани соли 2025 ҳамчун Соли байналмилалии ҳифзи пиряхҳо ва таъсиси Рӯзи ҷаҳонии пиряхҳо 21 март — бо барномаҳои МАГАТЭ оид ба мониторинги муҳити зист ва захирасарфакунӣ рӯзномаи ягонаро ташаккул медиҳанд.

Дар доираи ҷаласаи ҷашнӣ чорабинии параллелии калидӣ (Side Event) ба нақша гирифта шудааст, ки пурра ба реабилитатсияи экологӣ ва таъмини амнияти объектҳои мероси уранӣ бахшида шудааст.

Ҷонибҳо идомаи корҳои барқарорсозӣ дар объектҳои саноати пешинаи истихроҷи уран, мониторинги дарозмуддати радиатсионӣ ва таҳкими потенсиалҳои миллии кишварҳои минтақаро муҳокима хоҳанд кард. Муҳокима майдоне барои ҷалби донорҳои байналмилалӣ ва шарикони институтсионалӣ барои рекултиватсияи майдонҳои саноатии пешина дар Осиёи Марказӣ хоҳад шуд.

Баргузории ин чорабинӣ имкон медиҳад, ки кӯшишҳои давлатҳои минтақа ва МАГАТЭ ҷиҳати кам кардани хатарҳои экологии гузашта ба хотири ояндаи бехатари наслҳои ҳозира ва оянда ҳамоҳанг карда шаванд.

Дар ҳошияи конфронс ҳайати Тоҷикистон як қатор вохӯриҳои дуҷониба бо роҳбарияти МАГАТЭ ва шарикони байналмилалӣ баргузор хоҳад кард. Дар маркази таваҷҷуҳ — васеъ кардани барномаҳои кӯмаки техникӣ, ҷорӣ намудани технологияҳои ҳастаӣ дар тиб, кишоварзӣ ва илм, инчунин рушди инфрасохтори миллии амнияти радиатсионӣ қарор дорад.

Иштироки Тоҷикистон дар ҷаласаи ҷашнии Конфронси генералии МАГАТЭ ӯҳдадории кишварро ба принсипҳои истифодаи осоиштаи атом ва таҳкими амнияти экологӣ дар сатҳи глобалӣ тасдиқ менамояд.

Акс: Агентии амнияти химиявӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ҳастаӣ АМИ Тоҷикистон. Маркази байналмилалии Агентии байналмилалии энергияи атомӣ (МАГАТЭ) дар Вена