Душанбе, 2026 жылғы 17 қыркүйек – Karavan Info ақпараттық агенттігі. Тәжікстан мен Корея Республикасы 15 сала бойынша екіжақты ынтымақтастықтың құқықтық базасын кеңейтті.

Жаңа құжаттарға Сеулде жоғары деңгейдегі кездесулер мен келіссөздерден кейін қол қойылды және кедендік ынтымақтастықтан, білім беруден және өнеркәсіптен бастап көлік, энергетика, қаржылық мониторинг, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес, экспорт және климаттық бастамаларға дейінгі кең ауқымды мәселелерді қамтиды.

Қол қойылған пакет тәжік-кореялық күн тәртібінің жеке жобалардан тысқары шығып, екі елдің мемлекеттік органдарын, тиісті департаменттерін және ірі ұлттық құрылымдарын қамтитын көп салалы серіктестік ретінде біртіндеп қалыптасып келе жатқанын көрсетеді.

Экономика, өнеркәсіп және экспорт

Жаңа келісімдердің негізгі тіректерінің бірі экономикалық және өнеркәсіптік ынтымақтастық болды. Тәжікстанның Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі мен Корея Республикасының Сауда, өнеркәсіп және ресурстар министрлігі өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды.

Тәжікстан үкіметі жанындағы Экспорт агенттігі мен Кореяның Сауда-инвестицияларды дамыту агенттігі (KOTRA) арасында бөлек құжатқа қол қойылды. Бұл саладағы ынтымақтастық экспорттық мүмкіндіктерді кеңейтуге және іскерлік байланыстарды дамытуға бағытталған.

Тағы бір келісім зияткерлік меншікке қатысты. Тәжікстанның Экономикалық даму және сауда министрлігі мен Корея Республикасының Зияткерлік меншік министрлігі осы саладағы жан-жақты ынтымақтастық туралы өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды.

Осылайша, экономикалық блок бір мезгілде сауда және инвестициялық байланыстарды кеңейту үшін тікелей маңызы бар салаларды – зияткерлік активтерді өндіруді, экспорттауды және қорғауды қамтиды.

Көлік және оқыту

Қол қойылған құжаттардың айтарлықтай бөлігі көлік инфрақұрылымына арналған. Тәжікстан Көлік министрлігі мен Корея Республикасының Жер, инфрақұрылым және көлік министрлігі көлік саласы үшін білім беру және кадрларды даярлау саласындағы ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды.

Екі ведомство арасындағы теміржол көлігі саласындағы ынтымақтастықты бөлек құжат белгілейді.

Сонымен қатар, мамандарды даярлауға және кәсіби құзыреттіліктерді дамытуға назар аударылады, бұл инфрақұрылымдық жобаларды адами ресурстарды дамытумен байланыстырады.

Энергетика және қауіпсіздік

Энергетика саласында Тәжікстанның Энергетика және су ресурстары министрлігі мен Корея электр энергетикасы корпорациясы (KEPCO) энергетика саласындағы ынтымақтастық туралы өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды.

Тәжікстан үкіметі жанындағы Өнеркәсіптік және тау-кен қауіпсіздігін қадағалау жөніндегі мемлекеттік қызмет пен Кореяның Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық сақтау агенттігі арасында жеке техникалық ынтымақтастық туралы келісімге қол қойылды. Құжатта өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастыққа баса назар аударылады.

Тәжікстан үшін энергетика және тау-кен өндірісі экономикалық дамудың маңызды құрамдас бөліктері болып қала береді, сондықтан мұндай келісімдер технологиялар мен тәжірибе алмасуға, сондай-ақ қауіпсіздік стандарттарын жақсартуға қосымша негіз болып табылады.

Кеден, қаржылық мониторинг және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес

Құжаттардың жеке блогы мемлекеттік мекемелер арасындағы өзара іс-қимылды нығайтуға қатысты.

Тәжікстан мен Корея Республикасының үкіметтері кеден қызметінде ынтымақтастық және өзара көмек туралы келісімге қол қойды.

Сонымен қатар, Тәжікстан үкіметі жанындағы Кеден қызметі мен Корея Республикасының Кеден қызметі шекарада зияткерлік меншік құқықтарын қорғау саласындағы ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды.

Қаржылық мониторинг саласында Тәжікстан Ұлттық банкінің Қаржылық мониторинг департаменті мен Корея Республикасының Қаржылық барлау бөлімшесі меморандумға қол қойды. Құжатта ақшаны жылыстату, онымен байланысты предикаттық қылмыстар және терроризмді қаржыландыру бойынша ынтымақтастық пен ақпарат алмасу көзделген.

Тәжікстанның Мемлекеттік қаржылық бақылау және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігі мен Корея Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл және азаматтық құқықтарды қорғау комиссиясы арасында тағы бір меморандумға қол қойылды.

Білім беру, мемлекеттік басқару және құқық қорғау органдарының ынтымақтастығы

Гуманитарлық және институционалдық салаларда Тәжікстанның Білім және ғылым министрлігі мен Корея Республикасының Білім министрлігі білім беру саласындағы ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды.

Сондай-ақ Тәжікстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік қызмет агенттігі мен Корея Республикасының Адами ресурстар министрлігі арасында меморандумға қол қойылды. Құжат мемлекеттік қызмет және адами ресурстарды басқару саласында тәжірибе алмасуға негіз қалайды.

Тәжікстан Республикасы Ішкі істер министрлігі мен Корея Республикасының Ұлттық полиция агенттігі арасындағы ынтымақтастық бөлек рәсімделді.

Цифрлық шешімдер және климаттық күн тәртібі

Қоршаған ортаны қорғау бағыты Тәжікстан Үкіметі жанындағы Орман шаруашылығы агенттігі мен Корея Республикасының Орман қызметі арасындағы цифрлық орманды қалпына келтіру және климаттық іс-қимыл саласындағы ынтымақтастық туралы меморандуммен ұсынылған.

Орман шаруашылығында цифрлық компоненттің пайда болуы екіжақты күн тәртібінің тек дәстүрлі экономикалық салаларды ғана емес, сонымен қатар қоршаған ортаны басқару мен климаттық саясаттың заманауи құралдарын да біртіндеп қамтитынын көрсетеді.

Жалпы алғанда, 15 құжаттан тұратын пакет тәжік-кореялық ынтымақтастықты одан әрі тереңдету үшін кең институционалдық негіз болып табылады.

Оның ерекшелігі экономикалық келісімдердің мемлекеттік басқару, қауіпсіздік, білім беру, көлік және экология саласындағы құжаттармен үйлесуі болды.

Тәжікстан үшін жаңа келісімдер кореялық технологиялар мен сараптаманы тарту, экспортты дамыту, кадрларды оқыту және кореялық үкіметтік және корпоративтік құрылымдармен ынтымақтастықты нығайту үшін қосымша мүмкіндіктер ашады.

Фото: NIAT «Ховар»