Душанбе, 2026-жылдын 17-сентябры – Karavan Info маалымат агенттиги. Тажикстан менен Корея Республикасы 15 багытта эки тараптуу кызматташуунун укуктук базасын кеңейтти.

Жаңы документтерге Сеулда жогорку деңгээлдеги жолугушуулардан жана сүйлөшүүлөрдөн кийин кол коюлду жана бажы кызматташтыгынан, билим берүүдөн жана өнөр жайдан баштап транспорт, энергетика, каржылык мониторинг, коррупцияга каршы күрөшүү, экспорт жана климаттык демилгелерге чейинки кеңири маселелерди камтыйт.

Кол коюлган пакет тажик-кореялык күн тартиби жеке долбоорлордон тышкары чыгып, бара-бара эки өлкөнүн мамлекеттик органдарын, тиешелүү ведомстволорун жана негизги улуттук түзүмдөрүн камтыган көп тармактуу өнөктөштүк катары өнүгүп жатканын көрсөтүп турат.

Экономика, өнөр жай жана экспорт

Жаңы келишимдердин негизги тирөөчтөрүнүн бири экономикалык жана өнөр жайлык кызматташтык болгон. Тажикстандын Өнөр жай жана жаңы технологиялар министрлиги менен Корея Республикасынын Соода, өнөр жай жана ресурстар министрлиги өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандумга кол коюшту.

Тажикстан өкмөтүнүн алдындагы Экспорт агенттиги менен Кореянын Соода-инвестицияларды илгерилетүү агенттигинин (KOTRA) ортосунда өзүнчө документке кол коюлду. Бул жааттагы кызматташуу экспорттук мүмкүнчүлүктөрдү кеңейтүүгө жана ишкер байланыштарды өнүктүрүүгө багытталган.

Дагы бир келишим интеллектуалдык менчикке тиешелүү. Тажикстандын Экономикалык өнүктүрүү жана соода министрлиги менен Корея Республикасынын Интеллектуалдык менчик министрлиги бул жааттагы ар тараптуу кызматташуу боюнча өз ара түшүнүшүү меморандумуна кол коюшту.

Ошентип, экономикалык блок бир эле учурда соода жана инвестициялык байланыштарды кеңейтүү үчүн түздөн-түз мааниге ээ болгон интеллектуалдык активдерди өндүрүүнү, экспорттоону жана коргоону камтыйт.

Транспорт жана окутуу

Кол коюлган документтердин олуттуу бөлүгү транспорттук инфраструктурага арналган. Тажикстандын Транспорт министрлиги менен Корея Республикасынын Жер, инфраструктура жана транспорт министрлиги транспорт тармагы үчүн билим берүү жана кадрларды даярдоо жаатында кызматташуу жөнүндө меморандумга кол коюшту.

Эки ведомствонун ортосунда темир жол транспорту жаатындагы кызматташтыкты белгилеген өзүнчө документ бар.

Ошол эле учурда адистерди даярдоого жана кесиптик компетенцияларды өнүктүрүүгө көңүл бурулууда, бул инфраструктуралык долбоорлорду адам ресурстарын өнүктүрүү менен байланыштырат.

Энергетика жана коопсуздук

Энергетика тармагында Тажикстандын Энергетика жана суу ресурстары министрлиги менен Кореянын Электр энергетикалык корпорациясы (KEPCO) энергетика тармагындагы кызматташуу боюнча өз ара түшүнүшүү меморандумуна кол коюшту.

Тажикстан Өкмөтүнө караштуу Өнөр жай жана тоо-кен коопсуздугун көзөмөлдөө боюнча мамлекеттик кызмат менен Кореянын Эмгек коопсуздугу жана ден соолугу агенттигинин ортосунда өзүнчө техникалык кызматташтык келишимине кол коюлду. Документте өнөр жай коопсуздугу жаатындагы кызматташууга басым жасалат.

Энергетика жана тоо-кен өнөр жайы экономикалык өнүгүүнүн маанилүү компоненттери бойдон калган Тажикстан үчүн мындай келишимдер технологияларды жана тажрыйбаны алмашуу, ошондой эле коопсуздук стандарттарын жакшыртуу үчүн кошумча негиз түзөт.

Бажы, каржылык мониторинг жана коррупцияга каршы күрөшүү

Документтердин өзүнчө блогу мамлекеттик органдардын ортосундагы өз ара аракеттенүүнү күчөтүүгө тиешелүү.

Тажикстан менен Корея Республикасынын өкмөттөрү бажы ишинде кызматташуу жана өз ара жардам көрсөтүү жөнүндө келишимге кол коюшту.

Мындан тышкары, Тажикстан өкмөтүнө караштуу Бажы кызматы менен Корея Республикасынын Бажы кызматы чек арада интеллектуалдык менчик укуктарын коргоо жаатында кызматташуу жөнүндө меморандумга кол коюшту.

Финансылык мониторинг жаатында Тажикстан Улуттук банкынын Финансылык мониторинг департаменти менен Корея Республикасынын Финансылык чалгындоо бөлүмү меморандумга кол коюшту. Документте акчаны адалдоого, ага байланыштуу кылмыштар жана терроризмди каржылоого каршы күрөшүү боюнча кызматташуу жана маалымат алмашуу каралган.

Дагы бир меморандумга Тажикстандын Мамлекеттик каржылык көзөмөл жана коррупцияга каршы күрөшүү агенттиги менен Корея Республикасынын Коррупцияга каршы күрөшүү жана жарандык укуктарды коргоо комиссиясынын ортосунда кол коюлду.

Билим берүү, мамлекеттик башкаруу жана укук коргоо органдарынын кызматташтыгы

Гуманитардык жана институционалдык тармактарда Тажикстандын Билим берүү жана илим министрлиги менен Корея Республикасынын Билим берүү министрлиги билим берүү жаатында кызматташуу жөнүндө меморандумга кол коюшту.

Ошондой эле Тажикстан Республикасынын Президентинин алдындагы Мамлекеттик кызмат агенттиги менен Корея Республикасынын Адам ресурстары министрлигинин ортосунда меморандумга кол коюлду. Документ мамлекеттик кызмат жана адам ресурстарын башкаруу жаатында тажрыйба алмашуу үчүн негиз түзөт.

Тажикстан Республикасынын Ички иштер министрлиги менен Корея Республикасынын Улуттук полиция агенттигинин ортосундагы кызматташтык өзүнчө жол-жоболоштурулган.

Санариптик чечимдер жана климаттык күн тартиби

Экологиялык багыт Тажикстан Өкмөтүнө караштуу Токой чарба агенттиги менен Корея Республикасынын Токой кызматынын ортосундагы санариптик токойлорду калыбына келтирүү жана климаттык аракеттер жаатындагы кызматташуу жөнүндө меморандум менен көрсөтүлгөн.

Токой чарбасында санариптик компоненттин пайда болушу эки тараптуу күн тартиби акырындык менен салттуу экономикалык тармактарды гана эмес, ошондой эле айлана-чөйрөнү башкаруунун жана климаттык саясаттын заманбап инструменттерин да камтып жатканын көрсөтүп турат.

Жалпысынан алганда, 15 документтен турган пакет тажик-кореялык кызматташтыкты андан ары тереңдетүү үчүн кеңири институционалдык негизди түзөт.

Анын өзгөчөлүгү экономикалык келишимдердин мамлекеттик башкаруу, коопсуздук, билим берүү, транспорт жана айлана-чөйрө жаатындагы документтер менен айкалышуусунда болгон.

Тажикстан үчүн жаңы келишимдер кореялык технологияларды жана тажрыйбаларды тартуу, экспортту өнүктүрүү, кадрларды окутуу жана Кореянын өкмөттүк жана корпоративдик түзүмдөрү менен кызматташууну бекемдөө үчүн кошумча мүмкүнчүлүктөрдү ачат.

Сүрөт: НИАТ «Ховар»