Душанбе, 2026-жылдын 29-сентябры — Karavan Info маалымат агенттиги. 2026-жылдын октябрь айынын ортосунда АКШнын мамлекеттик катчысы Марко Рубио Өзбекстанга барып, Борбордук Азия жана АКШнын тышкы иштер министрлеринин C5+1 жолугушуусуна катышат. Аны менен бирге Самаркандга 100дөн ашык америкалык компаниянын өкүлдөрү барышат. Вашингтон бул сапарды буга чейин эле "тарыхый" деп атаган.
Бул тууралуу АКШнын Түштүк жана Борбордук Азия боюнча атайын өкүлү жана АКШнын Индиядагы элчиси Серхио Гор билдирди. Анын айтымында, сапардын негизги максаты – АКШнын аймак өлкөлөрү менен стратегиялык өнөктөштүгүн чыңдоо, ошондой эле дипломатиялык, соода жана экономикалык байланыштарды кеңейтүү.
Министрлердин жолугушуусунун күн тартибине аймактык экономикалык байланышты өнүктүрүү, энергетикалык коопсуздукту чыңдоо жана Борбордук Азиядагы жалпы маселелерди биргелешип чечүү жолдорун табуу кирет.
Рубио ошондой эле Өзбекстандын жетекчилиги жана Казакстан, Кыргызстан, Тажикстан жана Түркмөнстандын тышкы иштер министрлери менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзөт. Тараптар сооданы кеңейтүү, жеке капиталды тартуу жана аймактын экономикаларын модернизациялоону колдоо маселелерин талкуулоону көздөп жатышат.
Бул Марко Рубионун Мамлекеттик катчы катары Өзбекстанга жана Борбордук Азияга биринчи сапары болот. 2025-жылдын ноябрында ал 2026-жылы аймактагы беш өлкөгө жеке өзү баруу ниетин билдирген. Азырынча расмий түрдө Өзбекстанга болгон сапар гана жарыяланды. Сапардын так датасы азырынча жарыялана элек.
С5+1 форматы 2015-жылы АКШ менен Борбордук Азиянын беш мамлекетинин ортосундагы диалог үчүн платформа катары түзүлгөн. Бул форматтагы биринчи министрлер жолугушуусу 2015-жылдын 1-ноябрында Самаркандда, Жон Керри АКШнын мамлекеттик катчысы болуп иштеген учурда өткөн.
2025-жылдын ноябрь айында Вашингтондо C5+1 форматынын алкагында Борбор Азия жана АКШнын мамлекет башчыларынын экинчи саммити өткөрүлдү. Ага Эмомали Рахмон баш болгон аймактын президенттери жана Америка тарап катышты.
Мындай биринчи саммит 2023-жылы Нью-Йоркто БУУнун Башкы Ассамблеясынын алкагында АКШнын ошол кездеги президенти Жо Байдендин катышуусунда өткөн.
Аналитиктер Рубионун азыркы сапары Вашингтондун Борбор Азия менен кызматташуунун экономикалык аспектисине болгон кызыгуусунун өсүп жатканын чагылдырып жатканын белгилешет.
100дөн ашык америкалык компаниялардын өкүлдөрүнүн катышуусу конкреттүү инвестициялык долбоорлорду талкуулоо үчүн практикалык негиз түзөт. Регион транспорттук коридорлорду, энергетиканы жана санариптештирүүнү активдүү өнүктүрүп жаткан учурда, бул формат саясий билдирүүлөрдү реалдуу бизнес келишимдерине айландырууга мүмкүндүк берет.
Ошентип, октябрь айында Самарканд кайрадан АКШнын жана Борбор Азиянын беш мамлекетинин кызыкчылыктары кесилишкен аянтчага айланат – дипломатиялык жактан гана эмес, экономикалык жактан да.
Сүрөт булагы: Reuters. Марко Рубио Борбор Азиянын тышкы иштер министрлери менен Вашингтондо жолугушууда, 2025-жылдын 5-ноябры.