Душанбе, 2026 жылғы 29 қыркүйек — Karavan Info ақпараттық агенттігі. 2026 жылдың қазан айының ортасында АҚШ Мемлекеттік хатшысы Марко Рубио Өзбекстанға барып, Орталық Азия және АҚШ сыртқы істер министрлерінің C5+1 кездесуіне қатысады. Онымен бірге Самарқандқа 100-ден астам американдық компаниялардың өкілдері келеді. Вашингтон бұл сапарды «тарихи» деп атады.
Бұл туралы АҚШ-тың Оңтүстік және Орталық Азия бойынша арнайы өкілі және Үндістандағы АҚШ елшісі Серхио Гор мәлімдеді. Оның айтуынша, сапардың басты мақсаты — Америка Құрама Штаттарының аймақ елдерімен стратегиялық серіктестігін нығайту, сондай-ақ дипломатиялық, сауда және экономикалық байланыстарды кеңейту.
Министрлер кездесуінің күн тәртібіне аймақтық экономикалық байланысты дамыту, энергетикалық қауіпсіздікті нығайту және Орталық Азиядағы ортақ мәселелерді бірлесіп шешу жолдарын табу кіреді.
Рубио сондай-ақ Өзбекстан басшылығымен және Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан және Түрікменстан сыртқы істер министрлерімен келіссөздер жүргізеді. Тараптар сауданы кеңейту, жеке капиталды тарту және аймақ экономикасын жаңғыртуды қолдау мәселелерін талқылауды көздеп отыр.
Бұл Марко Рубионың Мемлекеттік хатшы ретінде Өзбекстан мен Орталық Азияға алғашқы сапары болады. 2025 жылдың қараша айында ол 2026 жылы аймақтағы бес елдің барлығына жеке бару ниетін мәлімдеген болатын. Әзірге тек Өзбекстанға сапар ресми түрде жарияланды. Сапардың нақты күні әлі жарияланған жоқ.
C5+1 форматы 2015 жылы Америка Құрама Штаттары мен Орталық Азияның бес мемлекеті арасындағы диалог алаңы ретінде құрылды. Осы форматтағы алғашқы министрлік кездесу 2015 жылдың 1 қарашасында Джон Керри АҚШ Мемлекеттік хатшысы қызметін атқарған кезде Самарқандта өтті.
2025 жылдың қараша айында Вашингтонда C5+1 аясында Орталық Азия және АҚШ мемлекет басшыларының екінші саммиті өтті. Оған Эмомали Рахмонды қоса алғанда, аймақ президенттері және американдық тарап қатысты.
Мұндай алғашқы саммит 2023 жылы Нью-Йоркте БҰҰ Бас Ассамблеясының аясында сол кездегі АҚШ президенті Джо Байденнің қатысуымен өтті.
Сарапшылар Рубионың қазіргі сапары Вашингтонның Орталық Азиямен ынтымақтастықтың экономикалық өлшеміне деген қызығушылығының артуын көрсететінін атап өтті.
100-ден астам американдық компаниялар өкілдерінің қатысуы нақты инвестициялық жобаларды талқылау үшін практикалық негіз жасайды. Аймақ көлік дәліздерін, энергетиканы және цифрландыруды белсенді түрде дамытып жатқан кезде, бұл формат саяси мәлімдемелерді нақты іскерлік келісімдерге айналдыруға мүмкіндік береді.
Осылайша, қазан айында Самарқанд тағы да Америка Құрама Штаттары мен Орталық Азияның бес мемлекетінің мүдделері тек дипломатиялық тұрғыдан ғана емес, сонымен қатар экономикалық тұрғыдан да тоғысатын алаңға айналады.
Фотосурет көзі: Reuters. Марко Рубио Вашингтонда Орталық Азия сыртқы істер министрлерімен кездесуде, 2025 жылғы 5 қараша.