Астана, 2026 жылғы 8 қазан — Karavan Info жаңалықтар агенттігі. Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің археологиялық экспедициясы Шығыс Қазақстан облысының Зайсан ойпатында 25 гектардан астам аумақты алып жатқан Қалжыр қонысын тапты. Радиокөміртекті жасына сәйкес, бұл орын біздің заманымыздың 6-7 ғасырларына жатады және Бірінші Түрік қағанаты кезеңімен байланысты.

Далалық жұмыстар барысында ғалымдар Қалжыр мен Боран ауылдарының арасында орналасқан елді мекенді зерттеді. Олар бекіністің оңтүстік бөлігіндегі негізгі бекіністердің қалдықтарын тауып, айтарлықтай бөлігі өртеніп кеткенін анықтады. Олар ғимараттың ішкі құрылымының элементтерін, саз едендерді, ою-өрнек іздері бар сылақты, қамыс пен саздан жасалған құрылымдардың сынықтарын тапты. Табылған заттардың арасында бидай мен бұршақ тұқымдастардың күйген дәндері, саз балшықтан жасалған қыш ыдыстар және ішінде сылдырмақ бар сирек кездесетін саздан жасалған құс мүсіні болды.

Сондай-ақ, қола дәуірінің соңына жататын керексур жерлеу құрылымы (ежелгі жерлеу орнының бір түрі) табылды. Бұл жаңалық негізінен Шыңжаң мен Моңғолияны қамтитын осындай ескерткіштердің батыс аумағы туралы ғылыми түсінікті кеңейтеді.

«Жиналған деректер аймақтың цифрлық модельдері мен географиялық ақпараттық жүйесін әзірлеу үшін пайдаланылады», — деді экспедиция жетекшісі, ҚазҰУ археология, этнология және мұражайтану кафедрасының доценті және ғылыми қызметкері Никита Константинов .

Жобаға ҚазҰУ тарих факультетінің ғалымдары мен студенттерімен қатар, Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университетінің Археологиялық технологиялар және ғылым орталығының және Ә.Х.Марғұлан атындағы Археология институтының мамандары қатысты. Жас зерттеушілер әуе және жылулық түсірілімдерді қоса алғанда, археологиялық түсірілімдердің заманауи әдістерін игерді.

Фото : Қазақстан Республикасы Ғылым министрлігі және Әскери округ