ООГАНИСТАН, 2026-жылдын 8-октябры – Karavan Info маалымат агенттиги. CNN телеканалынын жакында жарыялаган маалыматына ылайык, Ооганстандын борбору Кабулда 2030-жылга чейин ичүүчү суу толугу менен түгөнүп калышы мүмкүн.

Эгерде божомол ишке ашса, Кабул мындай кырдаалга туш болгон дүйнөдөгү биринчи борбор шаар болот.

Шаар тургундарынын көпчүлүгү суу тартыштыгын башынан кечирип жатышат. Адистердин айтымында, Кабул чоң гуманитардык кырсыкка жакындап баратат, көйгөйдү чечүүгө убакыт аз калды.

Акыркы он жылдыкта Кабулдагы жер астындагы суулардын деңгээли дээрлик 100 футка (болжол менен 30 метрге) төмөндөп, шаардын терең кудуктарынын жарымы кургап калган. Жер астындагы суулар толуктоого караганда бир топ тезирээк түгөнүп баратат: жылдык тартыштык болжол менен 1,5 миллиард куб фут деп бааланат.

Климаттын өзгөрүшү, алты жыл катары менен созулган кургакчылык, кардын катмарынын болжол менен 20% га азайышы жана Кабулдун калкынын тез өсүшү кырдаалды ого бетер курчутууда — шаардын калкынын саны азыр болжол менен 6 миллионго жетет.

Көптөгөн аз камсыз болгон тургундар үчүн сууга жетүү күнүмдүк сыноого айланат: адамдар булактарда сааттар бою кезекте турушат, ал эми башкалары сууну цистерна менен жеткирген жеке компаниялардан жогорку баада сатып алууга аргасыз болушат.

Кабулдун айрым аймактарында жер астындагы суулардын 80% га чейини агынды суулар жана мышьяк сыяктуу уулуу заттар менен булгангандыгы кабарланууда.

Бийлик Шах-Тут дамбасын куруу жана Панджширден суу түтүгүн куруу сыяктуу долбоорлорду карап жатат. Бирок, аларды ишке ашыруу бир нече жылды жана олуттуу каржылык ресурстарды талап кылат, бул көйгөйдү кыска мөөнөттө толук чечүү үчүн жетишсиз кылат.

Талибандын Энергетика жана суу министрлигинин өкүлү Матиулла Абид CNN телеканалына Кабулдун суу менен камсыздоосу олуттуу кризиске кептелип баратканын мойнуна алды.

Анын айтымында, бийлик жер астындагы суулардын запастарын толуктоо үчүн кудуктарды бургулап, чакан дамбаларды кура баштады, бирок бул чаралар убакытты жана каржылоону да талап кылат.

Ошол эле учурда, Талибан бийликке келгенден кийин Ооганстанга эл аралык жардамдын азайышы, анын ичинде аялдар менен кыздардын укуктарынын чектелишинин фонунда, шаардык инфраструктурага терс таасирин тийгизип, суу кризисине чечим издөөнү бир топ татаалдаштырды.

Кабулдагы суу кризиси эми жөн гана экологиялык көйгөй эмес; ал бара-бара миллиондогон адамдардын жашоосу үчүн маанилүү маселеге айланууда.

Сүрөт: Tavazon. Media (Tavazon. Media)