АУҒАНСТАН, 2026 жылғы 8 қазан — Karavan Info жаңалықтар агенттігі. CNN арнасының жақында жарияланған есебіне сәйкес, Ауғанстан астанасы Кабулда 2030 жылға қарай ауыз су толығымен таусылуы мүмкін.

Егер болжам орындалса, Кабул мұндай жағдайға тап болған әлемдегі алғашқы астана болады.

Қала тұрғындарының көпшілігі қазірдің өзінде су тапшылығын бастан кешіруде. Сарапшылар Кабулдың үлкен гуманитарлық апатқа жақындап келе жатқанын, мәселені шешуге өте аз уақыт қалғанын ескертеді.

Соңғы онжылдықта Кабулдағы жер асты суларының деңгейі шамамен 100 футқа (шамамен 30 метрге) төмендеді, ал қаладағы терең құдықтардың шамамен жартысы кеуіп қалды. Жер асты сулары оны толтыруға қарағанда әлдеқайда тез таусылып жатыр: жылдық тапшылық шамамен 1,5 миллиард текше фут деп бағаланады.

Жағдай климаттың өзгеруімен, алты жыл қатарынан құрғақшылықпен, қар жамылғысының шамамен 20%-ға азаюымен және Кабул халқының тез өсуімен ушығып барады — қалада қазір шамамен 6 миллион адам тұрады.

Көптеген аз қамтылған тұрғындар үшін суға қол жеткізу күнделікті қиындыққа айналады: адамдар бұлақтарда сағаттап кезекте тұрады, ал басқалары суды цистернамен жеткізетін жеке компаниялардан жоғары бағамен сатып алуға мәжбүр.

Кабулдың кейбір аудандарында жер асты суларының 80%-ға дейіні ағынды сулармен және мышьякты қоса алғанда улы заттармен ластанған деп хабарланады.

Билік Шах-Тут бөгетінің құрылысы және Панджширден су құбырын тарту сияқты жобаларды қарастырып жатыр. Дегенмен, оларды жүзеге асыру бірнеше жыл мен айтарлықтай қаржы ресурстарын қажет етеді, бұл мәселені қысқа мерзімде толық шешу үшін жеткіліксіз етеді.

Талибанның Энергетика және су министрлігінің өкілі Матиулла Абид CNN-ге берген сұхбатында Кабулдың сумен жабдықтауы күрделі дағдарысқа ұшырап бара жатқанын мойындады.

Оның айтуынша, билік органдары жер асты суларының қорын толықтыру үшін ұңғымалар бұрғылап, шағын бөгеттер салуды бастап кеткен, бірақ бұл шаралар уақыт пен қаржыландыруды да қажет етеді.

Сонымен қатар, Талибан билікке келгеннен кейін Ауғанстанға халықаралық көмектің азаюы, соның ішінде әйелдер мен қыздардың құқықтарына шектеулер қойылуы қалалық инфрақұрылымға кері әсерін тигізді және су дағдарысын шешуді айтарлықтай қиындатты.

Кабулдағы су дағдарысы енді тек экологиялық мәселе емес; ол біртіндеп миллиондаған адамдардың өмір сүру мәселесіне айналуда.

Фото: Tawazon. Media (Tavazon. Media)