Душанбе, 15 октябр, – АИ «Корвон Иттилоот». 14 октябр, дар Рӯзи соҳибкорон, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар бинои Кохи Ваҳдат бо соҳибкорону сармоягузорони кишвар мулоқот намуданд. Дар маркази таваҷҷуҳи вохӯрӣ натиҷаҳои рушди бахши хусусӣ, фароҳам овардани шароит барои ҷалби сармоя, тавсеаи иқтидорҳои истеҳсолӣ, рақамикунонии фаъолияти соҳибкорӣ ва тадбирҳои дастгирии давлатии соҳибкорӣ қарор гирифтанд.

Сарвари давлат дар оғози мулоқот соҳибкоронро ба муносибати иди касбиашон табрик гуфта, таъкид намуданд, ки Рӯзи соҳибкорон рамзи эътирофи заҳмати шахсоне мебошад, ки дар корҳои созандагӣ, рушди истеҳсолоти ватанӣ ва пешрафти иқтисодии кишвар саҳм мегузоранд.

Эмомалӣ Раҳмон дар робита ба омодагӣ ба таҷлили 35-солагии истиқлоли давлатӣ саҳми соҳибкорон, сармоягузорон, шахсони саховатпеша ва аҳолиро дар бунёду навсозии иншооти истеҳсолӣ, иҷтимоӣ ва инфрасохторӣ назаррас арзёбӣ карданд. Тибқи маълумоти дар мулоқот овардашуда, соҳибкорон ба истиқболи ин ҷашн дар бунёду навсозии беш аз 36 ҳазор иншоот, аз ҷумла ҳазорҳо километр роҳ, фаъолона иштирок намуданд.

Дар давраи соҳибистиқлолӣ бо саҳми соҳибкорону шахсони саховатпеша зиёда аз 3 300 корхонаву коргоҳи саноатӣ, беш аз 4 300 иншооти соҳаи маориф, 2 200 иншооти тандурустӣ, 2 080 майдончаи варзиш ва 5 100 иншооти хизматрасонӣ бунёд, навсозӣ ва мавриди истифода қарор дода шудаанд. Ҳамчунин, 15 ҳазор километр роҳҳои маҳаллӣ навсозӣ ва 734 пул бунёд гардидааст. Дар 25 соли охир соҳибкорон зиёда аз чор миллион ҷойи корӣ таъсис додаанд.

Президенти кишвар ин дастовардҳоро нишонаи ватандӯстӣ ва масъулияти шаҳрвандии соҳибкорон арзёбӣ намуда, барои саҳмгузорӣ дар рушди кишвар ва татбиқи лоиҳаҳои иқтисодӣ ба соҳибкорону сармоягузорони ватаниву хориҷӣ изҳори сипос карданд.

Бахши хусусӣ — такягоҳи шуғл ва рушди иқтисодӣ

Эмомалӣ Раҳмон ёдовар шуданд, ки Тоҷикистон аз солҳои аввали гузариш ба муносибатҳои бозорӣ моликияти хусусӣ, озодии фаъолияти соҳибкорӣ ва рақобати солимро ҳамчун асосҳои муҳими иқтисоди миллӣ эътироф намуд.

Давлат барои рушди бахши хусусӣ, ҳифзи ҳуқуқи моликон ва фароҳам овардани шароити мусоид барои сармоягузорон тадбирҳоро идома медиҳад.

Дар байни механизмҳои дастгирӣ Сарвари давлат сабукиҳои андозиву гумрукӣ, ҷорӣ намудани хизматрасониҳои электронӣ ва мораторий ба санҷишҳои фаъолияти соҳибкориро номбар карданд. Ҳамчунин, зарурати иҷрои пайгиронаи муқаррароти Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҳимоя ва дастгирии давлатии соҳибкорӣ», ки кафолатҳои озодии фаъолияти соҳибкорӣ ва ҳифзи ҳуқуқи соҳибкоронро пешбинӣ мекунад, таъкид гардид.

Тибқи маълумоти пешниҳодшуда дар мулоқот, ҳиссаи бахши хусусӣ дар маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ ва таъмини шуғли аҳолӣ тақрибан 70 фоизро ташкил медиҳад. Зиёда аз 80 фоизи воридоти андозӣ ба буҷети давлатӣ аз ҳисоби бахши хусусӣ таъмин мегардад. Дар айни замон дар кишвар 395 ҳазор субъекти соҳибкорӣ фаъолият дошта, шумораи онҳо нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 20 ҳазор зиёд шудааст.

Соли 2025 ҳаҷми маҷмӯи маҳсулоти дохилии Тоҷикистон ба 177 миллиард сомонӣ расида, рушди воқеии иқтисодӣ 8,4 фоизро ташкил дод. Дар нуҳ моҳи соли 2026 рушди иқтисоди миллӣ ба 8,3 фоиз баробар гардид.

Сарвари давлат ин нишондиҳандаҳоро натиҷаи сулҳу субот, сиёсати иқтисодии давлат ва заҳмати муштараки аҳолӣ, аз ҷумла соҳибкорон, маънидод карданд. Ҳамзамон таъкид намуданд, ки суръати баланди рушд бояд ба беҳтар гардидани сатҳу сифати зиндагии мардум, афзоиши истеҳсоли маҳсулоти рақобатпазир ва таъсиси ҷойҳои кории сермаҳсул мусоидат намояд.

Содирот, қарзҳои истеҳсолӣ ва сармоягузориҳои нав

Дар байни вазифаҳои оянда Президенти кишвар ду баробар зиёд намудани содироти маҳсулоти коркардшударо то соли 2030 ва расонидани ҳиссаи қарзҳои ба истеҳсолот равонашаванда ба беш аз 40 фоизи сандуқи қарзии низоми бонкиро номбар карданд.

Ба гуфтаи ӯ, марҳалаи нави рушди соҳибкорӣ бояд ба истифодаи самараноки дониш ва технологияҳои муосир, баланд бардоштани ҳосилнокии меҳнат ва истеҳсоли маҳсулоте такя кунад, ки дар бозорҳои хориҷӣ рақобатпазир бошад.

Соли 2025 дар Тоҷикистон Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи сармоя ва ҳавасмандгардонии фаъолияти сармоягузорӣ» қабул ва Стратегияи ҷалби сармоя барои давраи то соли 2040 тасдиқ гардид. Эмомалӣ Раҳмон супориш доданд, ки муқаррароти ин санадҳо дар ҳамаи сатҳҳо пурра ва яксон татбиқ карда шаванд

Ба истифодаи мақсадноки сармояи ҷалбшуда таваҷҷуҳи махсус зоҳир гардид. Сармоягузорӣ бояд ба таъсиси иқтидорҳои нави истеҳсолӣ, ҷорӣ намудани технологияҳои муосир, фароҳам овардани шуғли сермаҳсул, тавсеаи содирот ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии аҳолӣ мусоидат намояд.

Сарвари давлат ҳамчунин зарурати ба кор андохтани иқтидорҳои истифоданашудаи истеҳсолиро таъкид карданд. Ба роҳбарони вазорату идораҳо, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ва соҳибони корхонаҳо супориш дода шуд, ки сабабҳои бекористии ҳар як корхонаро муайян карда, барои барқарор намудан ё васеъ кардани истеҳсолот чораҳои мушаххас андешанд.

Ба таъкиди Президенти кишвар, ҳангоми арзёбии корхонаҳои нав на танҳо шумораи онҳо, балки иқтидори истеҳсолӣ, сатҳи технологӣ, шумораи ҷойҳои кории доимӣ ва рақобатпазирии маҳсулот низ бояд ба назар гирифта шавад.

Сармоягузорӣ бояд ноҳияҳои кӯҳистон ва дурдастро фаро гирад

Эмомалӣ Раҳмон соҳибкоронро даъват карданд, ки фаъолияти худро танҳо бо шаҳрҳои калон маҳдуд насозанд ва ба ноҳияҳои дурдасту кӯҳистони кишвар низ сармоягузорӣ намоянд. Ба Ҳукумати мамлакат супориш дода шуд, ки механизми дастгирии лоиҳаҳои истеҳсолиро дар ин минтақаҳо таҳия кунад.

Сарвари давлат ҳамчунин аз соҳибкорону сармоягузорон даъват намуданд, ки барои рушди инфрасохтори сайёҳӣ, аз ҷумла меҳмонхонаҳо, истироҳатгоҳҳо ва марказҳои хизматрасонӣ, бахусус дар ноҳияҳои дурдасту кӯҳистони дорои имкониятҳои сайёҳӣ, сармояи бештар равона созанд.

Зимни баррасии вазъи саноат, кишоварзӣ ва дигар соҳаҳо низ ба зарурати афзоиши сармоягузорӣ ба ин самтҳо таъкид гардид.

Рақамикунонии соҳибкорӣ ва истифодаи зеҳни сунъӣ

Яке аз самтҳои асосии марҳалаи минбаъдаи ислоҳот рақамикунонии фаъолияти соҳибкорӣ муайян карда шуд. Ба сохторҳои масъул супориш дода шуд, ки рақамикунонии истеҳсолоту идоракунӣ, ҳамгироии маълумот ва омодасозии мутахассисони соҳибихтисосро суръат бахшанд.

Ҳукумати кишвар ва мақомоти дахлдор вазифадор гардиданд, ки дар муҳлати се моҳ нақшаи мукаммали рушди соҳибкории рақамиро таҳия намуда, татбиқи онро аз соли 2027 оғоз кунанд.

Ба соҳибкорон тавсия дода шуд, ки бо дарназардошти талаботи корхонаҳои худ баҳисобгирӣ, фурӯш, идоракунии равандҳои истеҳсолӣ ва назорати сифатро ба шакли рақамӣ гузаронанд. Ҳамчунин, имконияти истифодаи зеҳни сунъӣ барои таҳлили маълумот ва қабули қарорҳои асосноки идоракунӣ таъкид гардид.

Мораторий ба санҷишҳо то 1 январи соли 2029 тамдид мешавад

Яке аз қарорҳои муҳими мулоқот пешниҳоди Президенти кишвар дар бораи боз ду сол — то 1 январи соли 2029 — тамдид намудани мораторий ба санҷиши субъектҳои соҳибкорӣ, ба истиснои санҷишҳои мақомоти андоз, буд.

Сарвари давлат таъкид карданд, ки ҳифзи фаъолияти қонунии соҳибкорӣ ва пешгирии дахолати беасос бояд аз вазифаҳои доимии мақомоти давлатӣ боқӣ монад. Ҳамзамон, аз 1 январи соли 2027 санҷиши субъектҳои дигари соҳибкорӣ бояд танҳо дар асоси қонун, бо дарназардошти арзёбии хавфҳо, дар доираи ваколатҳои мақомоти санҷиш ва бо риояи талаботи асоснокиву шаффофият гузаронида шавад.

Ба сохторҳои дахлдор супориш дода шуд, ки якҷо бо дигар мақомоти салоҳиятдор мониторинги доимии риояи талаботи мораторий ва тартиби муқарраршудаи санҷиши фаъолияти соҳибкориро ба роҳ монанд.

Илова бар ин, ба Ҳукумати кишвар супориш дода шуд, ки то охири соли 2027 хизматрасониҳои асосии бақайдгирӣ, иҷозатдиҳӣ ва иҷозатномадиҳиро пурра ба шакли электронӣ гузаронад. Ин тадбир бояд расмиёти маъмуриро содда карда, дастрасии соҳибкоронро ба хизматрасониҳои давлатӣ беҳтар намояд.

Соҳибкории занону ҷавонон ва робитаҳои байналмилалӣ

Дар суханронии Сарвари давлат масъалаҳои рушди соҳибкории занон ва ҷавонон, фаъолияти соҳибкорони тоҷик дар хориҷи кишвар, аз худ кардани таҷрибаи пешқадам, муаррифии имкониятҳои иқтисодиву сармоягузории Тоҷикистон ва пайдо намудани шарикони боэътимод низ баррасӣ шуданд.

Президенти кишвар аҳаммияти ҷалби технологияҳои муосир ва васеъ намудани дастрасии маҳсулоти ватаниро ба бозорҳои хориҷӣ таъкид карданд. Дар фароварди сухан Эмомалӣ Раҳмон изҳори бовар намуданд, ки соҳибкорон минбаъд низ тавассути ташаббусҳои нав, фаъолияти шаффоф ва иштироки масъулона дар татбиқи лоиҳаҳои бузург дар рушди Тоҷикистон саҳм мегузоранд.

Пас аз суханронии Президенти кишвар иштирокдорони мулоқот, аз ҷумла соҳибкорон Лутфия Умарова аз шаҳри Душанбе, Ҳамдам Давлатмамадов аз Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, Гулбуй Воҳидова аз вилояти Хатлон ва Мансур Умаров аз вилояти Суғд, андешаҳои худро баён карданд. Онҳо тадбирҳои дастгирии давлатии соҳибкорӣ, аз ҷумла сабукиҳои андозиву гумрукиро муҳим арзёбӣ намуданд.

Акс: Хадамоти матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон