آستانه، ۱۸ فوریه ۲۰۲۶ – خبرگزاری کاروان اینفو. در جریان نشست فوقالعاده گروه تماس در پایتخت قزاقستان، نمایندگان ویژه کشورهای آسیای مرکزی از حرکتی به سوی تدوین یک سیاست منطقهای هماهنگ در قبال افغانستان خبر دادند.
یک تغییر کلیدی در لفاظیهای دیپلماتیک، فاصله گرفتن از درک کشور همسایه صرفاً از دریچه تهدیدها بوده است: افغانستان اکنون به عنوان یک شریک استراتژیک و یک کریدور امیدوارکننده برای دسترسی به بازارهای جنوب آسیا دیده میشود.
نمایندگان تأکید کردند که تثبیت اوضاع در جمهوری اسلامی، فرصتهای جدیدی را برای ادغام اقتصادی ایجاد میکند.
جزئیات جلسه
دستور کار شامل گسترش همکاریهای تجاری و اقتصادی، توسعه پتانسیل ترانزیتی و هماهنگی تلاشهای مشترک برای تأمین امنیت منطقهای بود. نمایندگانی از قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان در این نشست شرکت کردند.
به گزارش آستانه تایمز، یرکین توکوموف، نماینده ویژه رئیس جمهور قزاقستان در امور افغانستان، این رایزنیها را از نظر استراتژیک مهم توصیف کرد. وی اظهار داشت که هدف اصلی چنین جلساتی، ایجاد یک رویکرد واحد بین کشورهای منطقه در قبال دستور کار افغانستان است.
آقای توکوموف اظهار داشت : «دستور کار ما طیف گستردهای از مسائل را شامل میشود: از روابط تجاری و اقتصادی گرفته تا فرصتهای ترانزیتی. با این حال، توافق بر سر یک رویکرد مشترک در قبال افغانستان همچنان یک اولویت است.»
پتانسیل حمل و نقل و چالشهای زیرساختی
این دیپلمات قزاق با توصیف افغانستان با جمعیت نزدیک به ۴۵ میلیون نفر به عنوان یک «بازار امیدوارکننده»، بر نقش کلیدی آن به عنوان یک پل ترانزیتی تأکید کرد. با این حال، او به برخی محدودیتها نیز اشاره کرد.
مانع اصلی برای ادغام کامل، زیرساختهای توسعه نیافته راهآهن است. در حال حاضر، تنها بخش محدودی از راهآهن که ترمز در ازبکستان را به مزار شریف در افغانستان متصل میکند، عملیاتی است.
ارکین توکوموف تأکید کرد : «بدون توسعه شبکه راهآهن، دستیابی به اتصال واقعی غیرممکن است.»
این دیپلمات همچنین بر لزوم تضمین دسترسی امن کشورهای آسیای مرکزی به بنادر اقیانوس هند تأکید کرد. وی خاطرنشان کرد که جمعیت هند و پاکستان روی هم رفته به ۲ میلیارد نفر نزدیک میشود.
با این حال، علیرغم نزدیکی جغرافیایی (مسافتی که میتوان آن را در عرض ۱ تا ۲ ساعت با هواپیما طی کرد)، حجم تجارت بین کشورهای آسیای مرکزی و این بازارهای غولپیکر همچنان به طور غیرقابل توجیهی پایین است.
نظرات شرکتکنندگان
تورداکون سیدیکوف، سفیر قرقیزستان در افغانستان، از منظم بودن مشورتها در گروه تماس تمجید کرد. او معتقد است که چنین جلساتی برای تدوین راهحلهایی که میتوانند آیندهای صلحآمیز را برای منطقه تضمین کنند، بسیار مهم هستند.
این دیپلمات قرقیزی خاطرنشان کرد : « ما در درجه اول بر اجرای عملی پروژههای تجاری، اقتصادی و حمل و نقل تمرکز داریم. اجرای موفقیتآمیز آنها پایه و اساس آیندهای پایدار و مرفه را برای افغانستان و کل منطقه بنا خواهد کرد .»
تاجیکستان در حال توسعه روابط اقتصادی عملگرایانه با کابل است. به گفته وزیر امور خارجه این کشور، این کشور در حال ایجاد همکاری بر اساس منافع ملی است: سال گذشته، گردش مالی تجاری از ۱۱۰ میلیون دلار فراتر رفت، بازارهای مرزی احیا شدهاند و تأمین برق ادامه دارد. یک روز قبل از راهاندازی گروه تماس، سفیر تاجیکستان جلسهای در کابل برگزار کرد و وجود گفتگوی کاری بین کشورها را تأیید کرد.
عصمتالله ایرگاشف، نماینده ویژه رئیس جمهور ازبکستان در امور افغانستان، به نوبه خود ابراز اطمینان کرد که کشورهای آسیای مرکزی آمادهاند تا در آینده نزدیک از حرف به عمل روی آورند و اجرای طرحهای مشترک زیرساختی و اقتصادی در افغانستان را آغاز کنند.
عکس: وزارت امور خارجه جمهوری قزاقستان