دوشنبه، 30 آوریل 2026 – خبرگزاری کاروان اینفو. در آستانه روز پیروزی، یک مدرسه جامع به نام میرزا بکماتوف، جانباز جنگ جهانی دوم، در روستای تودانی، شهرستان شمس الدین شوخین، یک منطقه کوهستانی دورافتاده تاجیکستان، افتتاح شد.
این رویداد بسیار فراتر از اخبار معمول منطقهای است: این رویداد احترام به نسل فاتحان، حفظ حافظه تاریخی و نگرانی برای آیندهای که در چنین مدارسی شکل میگیرد را با هم ترکیب میکند.
در روستاهای کوهستانی دورافتاده، افتتاح یک مؤسسه آموزشی همیشه از اهمیت ویژهای برخوردار است. این امر نه تنها نیازهای عملی ساکنان محلی را برطرف میکند، بلکه تعهد دولت و جامعه را به توسعه این مناطق دورافتاده نشان میدهد.
با این حال، در این مورد، اهمیت این رویداد گستردهتر است: مدرسه نه تنها به مکانی برای یادگیری تبدیل میشود، بلکه به فضایی برای یادآوری تبدیل میشود، جایی که نام سرباز خط مقدم و چهره عمومی روزانه وظیفه، شجاعت و وفاداری به سرزمین مادری را به کودکان یادآوری میکند.
میرزا بکماتوف در سال ۱۹۲۴ در روستای زردولوواک، که اکنون در شهرستان شمسالدین شوخین قرار دارد، متولد شد. او دوران کودکی سختی را گذراند: در هشت سالگی، یتیم شد و عموی پدریاش به همراه خواهرش او را بزرگ کردند. در همین سالهای اولیه بود که او اشتیاق به دانش و عزم راسخ برای موفقیت در زندگی، صرف نظر از هزینه آن، را در خود پرورش داد.
در سال ۱۹۴۳، با رد درخواست تمدید خدمت برای معلمان مدارس روستایی، داوطلبانه به جبهه رفت. او به عنوان فرمانده خدمه توپ ضدهوایی در تیپ تانک ویتبسک علیه نازیها جنگید. در آستانه شرکت تیپ در عملیات معروف باگراتیون با جبهه دوم بلاروس، این سرباز ۲۰ ساله در صفوف حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی پذیرفته شد.
دوران پس از جنگ میرزا بکماتوف به خدمت به کشور ادامه داد، اما در بستری صلحآمیز و سازنده. در سال ۱۹۵۰، او از مدرسه عالی کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی در مسکو فارغالتحصیل شد و بنا به درخواست کمیته مرکزی حزب کمونیست تاجیکستان، به وطن خود بازگشت و در آنجا سمتهای مختلف کومسومول و حزبی را بر عهده گرفت. از سال ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۴، او ابتدا معاون رئیس و سپس رئیس کمیته اجرایی شهر کولیاب بود. از سال ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۴، او به عنوان دبیر اول کمیته مرکزی حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی در کولیاب خدمت کرد و از سال ۱۹۷۴ تا ۱۹۸۶، ریاست کمیته کنترل خلق ناحیه کولیاب را بر عهده داشت.
کار او مورد توجه گسترده دولتی و عمومی قرار گرفته است. میرزا بکماتوف دو بار به عنوان عضو شورای عالی جمهوری تاجیکستان و همچنین عضو شورای ناحیه کولیاب انتخاب شد.
او کارگر افتخاری جمهوری تاجیکستان، شهروند افتخاری کولاب، جانباز افتخاری جمهوری تاجیکستان، نماینده بیست و سومین کنگره حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی و عضو کمیته مرکزی حزب کمونیست تاجیکستان بود. جوایز او شامل نشان انقلاب اکتبر، نشان جنگ میهنی، نشان افتخار، 20 مدال و 60 گواهینامه بود. در سال 2011، مدال سالگرد "20 سال استقلال دولتی جمهوری تاجیکستان" به او اهدا شد.
از سال ۱۹۸۷ تا زمان مرگش، میرزا بکماتوف ریاست شورای پیشکسوتان جنگ و کار گروه مناطق کولیاب در استان ختلان را بر عهده داشت. او عضو هیئت رئیسه شورای پیشکسوتان جنگ و کار جمهوری تاجیکستان و شورای پیشکسوتان جنگ و کار کشورهای مستقل مشترک المنافع بود. نام او در کتاب افتخار پیشکسوتان جنگ در موزه پوکلونایا گورا در مسکو ثبت شده است. او همچنین شهروند افتخاری جمهوری بلاروس و جمهوری لیتوانی بود. چند سال پیش، به او رتبه نظامی سرهنگ گارد اعطا شد.
میرزا بکماتوف بارها در رژه روز پیروزی در مسکو شرکت کرد و در سال ۲۰۱۰، او به عنوان نماینده تاجیکستان به عنوان بخشی از هیئت جانبازان جنگ کشورهای مستقل مشترک المنافع در فرانسه حضور داشت. به دعوت طرف فرانسوی، او از پاریس بازدید کرد و در آنجا در مراسم بزرگداشت شصت و پنجمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم شرکت کرد.
میرزا بکماتوف در کنار فعالیتهای سیاسی و اجتماعی پربار خود، سالهای پربار فعالیت خود را صرف مطالعه آثار نویسندگان بزرگ و آثار علمی دانشمندان برجسته کرد. او به عنوان یک چهره برجسته مردمی، آثار علمی و هنری خلق کرد و خاطرات قهرمانان جنگ را حفظ نمود.
او نویسندهی آثار متعددی از جمله «تاریخ اتحاد جماهیر شوروی در شهرها و مناطق گروه کولیاب»، «فرمانده تیپ تومین»، «رئیس کمیته انقلاب سعیدجون نظروف» و خالق داستانهای مستند تاریخی «در زمان فرا رسیدن»، «جنبههایی از زندگی» و «زندگی پربار» بود که به صورت کتاب منتشر شدهاند.
این جنبه از زندگینامه او به ویژه امروز اهمیت دارد، زمانی که جامعه به طور فزایندهای نه تنها از اعمال قهرمانانه گذشته، بلکه از لزوم حفظ آنها در قالب کلمات، کتابها و در حافظه نسلها نیز صحبت میکند. میرزا بکماتوف صرفاً یک شرکتکننده در رویدادهای تاریخی نبود – او وقایعنگار آنها بود، مردی که توانست تجربه نظامی، خدمات عمومی و کار معنوی حفظ حافظه را با هم ترکیب کند.
افتتاح مدرسهای به نام او در آستانه روز پیروزی، نشانهای از احترام عمیق به جانبازانی است که با تلاش و فداکاری باورنکردنی از صلح و آزادی دفاع کردند. این همچنین به عنوان یک مرجع آموزشی مهم برای جوانان عمل میکند: در میان دیوارهای چنین مدرسهای، نام میرزا بکماتوف نه تنها بخشی از تابلوی مدرسه خواهد بود، بلکه به عنوان یک الگوی اخلاقی نیز عمل خواهد کرد.
امروز، وقتی بچهها پشت میزهایشان مینشینند و صدایشان در کلاسهای درس طنینانداز میشود، مدرسهی تودان نه تنها به مرکز دانش، بلکه به معبدی از خاطرات نیز تبدیل خواهد شد. در اینجا، حقیقت دربارهی مردی که با فداکاری به مردمش خدمت کرد و زندگیاش سرمشقی برای نسل جوان شد، زنده خواهد ماند. دقیقاً نامهایی از این دست هستند که به تقویت پیوندهای زمان کمک میکنند و به ما یادآوری میکنند که آیندهای صلحآمیز همیشه از احترام به گذشته رشد میکند.
عکس: خبرگزاری «کاروان اینفو»