دوشنبه، ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ – خبرگزاری کاروان اینفو. در ۸ سپتامبر، مراسم باشکوهی به مناسبت سی و پنجمین سالگرد استقلال دولتی تاجیکستان در تئاتر ملی تاجیکستان برگزار شد.
امامعلی رحمان، رئیس جمهور و رهبر ملت، سخنرانی اصلی را در این مراسم ایراد کرد که در آن مراحل کلیدی توسعه دولت مدرن تاجیکستان، پیامدهای درگیریهای داخلی اوایل دهه 1990، دستاوردهای دوره استقلال و اهداف استراتژیک برای توسعه بیشتر کشور را بررسی کرد.
رئیس جمهور خطاب به مردم تاجیکستان و همچنین هموطنان مقیم خارج از کشور، سی و پنجمین سالگرد استقلال را به آنها تبریک گفت و بر اهمیت تاریخی این جشن ملی تأکید کرد.
به گفته او، استقلال والاترین نماد آزادی، بیانگر حاکمیت و موجودیت مردم تاجیک، عزت ملی آن و یکی از پایههای اساسی دولتمداری مدرن است.
از بحران سالهای اول تا احیای دولتمداری
جایگاه ویژهای در سخنرانی او به ارزیابی سالهای اول استقلال اختصاص داده شد، که به گفته رئیس جمهور، به عنوان دورهای بسیار دشوار و متناقض وارد حافظه تاریخی مردم شده است. جنگ داخلی تحمیلی اوایل دهه 1990 کشور را در بحران عمیق سیاسی و اقتصادی فرو برد و وحدت دولت و حفظ حاکمیت ملی را به خطر انداخت.
در این زمینه، امامعلی رحمان به ویژه بر اهمیت شانزدهمین اجلاس شورای عالی که در سال ۱۹۹۲ در خجند برگزار شد، تأکید کرد. او ارزیابی کرد که برای کشوری که در آستانه فروپاشی است، این اجلاس به یک نقطه عطف سرنوشتساز و یکی از نقاط شروع برای تشکیل یک دولت ملی جدید تبدیل شد.
اسناد و تصمیمات اتخاذ شده در این جلسه، همانطور که اشاره شد، مبنای سیاسی و حقوقی برای احیای نهادهای دولتی و توسعه بیشتر تاجیکستان را تشکیل دادند.
رئیس جمهور خاطرنشان کرد: «در آن روزهای سرنوشتساز برای کشورمان، من اعلام کردم که سرزمین باستانی ما – تاجیکستان عزیز – باید جایگاه شایسته خود را در جامعه جهانی به دست آورد و برای این امر، بیش از هر چیز، صلح و آرامش ضروری است.»
رئیس دولت تأکید کرد که آتشبس، بازگشت پناهندگان و متعاقباً تبدیل کشور به یک کشور واحد، مهمترین مراحل غلبه بر پیامدهای درگیری هستند.
به گفته او، تجربه تاجیکستان در ایجاد صلح توسط جامعه بینالمللی به عنوان یک پدیده منحصر به فرد شناخته شده است و امروزه به عنوان نمونهای از اراده سیاسی، مسئولیت ملی و وحدت ملی تلقی میشود.
امامعلی رحمان اعلام کرد: «امروز، با افتخار و احساس رضایت عمیق، اعلام میکنم که با تکیه بر خرد ملی و حمایت مستقیم مردم باشکوه تاجیکستان، ما با احساس مسئولیت بالا در قبال تاریخ و آینده ملت خود، در آزمون سخت و دشوار سرنوشت مقاومت کردهایم . »
نهادهای دولتی به عنوان پایه و اساس استقلال
رئیس جمهور دستاوردهای دهههای بعدی را مستقیماً به روند احیای نهادهای دولتی و نظم قانون اساسی مرتبط دانست.
او خاطرنشان کرد که در طول تشکیل دولت مستقل بود که عناصر اساسی سیستم مدرن حکومت و امنیت ایجاد شد. همزمان با احیای نظم قانون اساسی، سازمانهای اجرای قانون تأسیس شدند، ساختارهای نظامی شکل گرفتند و حاکمیت قانون تقویت شد.
به گفته رئیس جمهور، نیروهای مسلح، نیروهای مرزی و سایر نهادهای نظامی و انتظامی عملاً از صفر و در شرایط بسیار چالش برانگیز ایجاد شدند. امروزه، این نهادها اجزای اساسی دولت محسوب میشوند و حفاظت از استقلال و تمامیت ارضی، امنیت ملی و ثبات سیاسی را تضمین میکنند.
به گفته امامعلی رحمان، پرچم دولتی که در شانزدهمین اجلاس تصویب شد و اولین نماد دولتی تاجیکستان جدید بود، از اهمیت تاریخی ویژهای برخوردار بود. همانطور که اشاره شد، در آن زمان بود که پایههای توسعه و تصویب سایر نمادهای دولتی و همچنین قانون اساسی کشور گذاشته شد.
اهداف اقتصادی و توسعه استراتژیک
بخش قابل توجهی از سخنرانی او به تحولات اجتماعی-اقتصادی اختصاص داشت. رئیس جمهور خاطرنشان کرد که حتی در مرحله اولیه ساخت دولت جدید، گذار به روابط بازار و تشکیل اقتصاد رقابتی به عنوان مهمترین شرایط برای رشد اقتصادی و تقویت استقلال شناسایی شدند.
او تأکید کرد : «حتی در مرحله اولیه دولتسازی جدید، ما گذار به روابط بازار و ایجاد اقتصاد رقابتی را به عنوان مهمترین شرایط برای توسعه اقتصادی و تقویت استقلال دولت شناسایی کردیم. »
اهداف استراتژیک ملی به صورت دستیابی به استقلال انرژی، شکستن بنبست ارتباطات، تضمین امنیت غذایی و تسریع صنعتی شدن تعریف شدند.
به گفته رئیس دولت، اینها حوزههایی هستند که دستور کار اقتصادی کشور را برای سالهای آینده تعریف کردهاند، در حالی که همزمان تقویت حاکمیت را با توسعه پتانسیل تولید، زیرساختها، انرژی و حوزه اجتماعی مرتبط میسازند.
امامعلی رحمان همچنین از سهم کارآفرینانی که در بهبود جوامع و اجرای پروژههای خلاقانه مشارکت دارند، تقدیر کرد. از همه شهروندان کشور، کارآفرینان وظیفهشناس و میهنپرست و نیکوکارانی که در توسعه و بهبود سرزمین مادری مشارکت دارند، قدردانی شد.
دیپلماسی و اعتبار بینالمللی
بخش جداگانهای از سخنرانی به تقویت جایگاه بینالمللی تاجیکستان در طول سالهای استقلال اختصاص داده شده بود.
رئیس جمهور به جایگاه رو به رشد بینالمللی کشور اشاره کرد و بر اهمیت به رسمیت شناختن استقلال تاجیکستان توسط جامعه بینالمللی تأکید نمود. وی تصویب 20 قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد که به ابتکار تاجیکستان تصویب شده و در حال حاضر در حال اجرا است را به عنوان نمونهای از به رسمیت شناختن بینالمللی فعالیتهای دولت و سیاست خارجی این کشور برشمرد.
توجه ویژهای به قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد که «دهه تحکیم صلح برای نسلهای آینده، 2027-2036» را اعلام کرده بود، مبذول شد. به گفته رئیس دولت، تصویب این قطعنامه، سهم تاجیکستان در حفظ صلح و تلاشهای مداوم این کشور برای تقویت وحدت و پیشبرد دستور کار صلح جهانی را بیش از پیش تأیید میکند.
بنابراین، استقلال در سخنرانی نه تنها به عنوان یک منبع داخلی دولت، بلکه به عنوان مبنایی برای مشارکت فعال تاجیکستان در شکلدهی به دستور کار بینالمللی در مورد مسائل صلح، همکاری و امنیت ارائه شد.
توسعه کشور در نتیجه صلح و کار خلاقانه
رئیس جمهور با اشاره به دستاوردهای دوره 35 ساله، خاطرنشان کرد که از زمان استقلال تاجیکستان، دهها هزار تأسیسات اجتماعی و صنعتی در این کشور ساخته شده است. وی ارزیابی کرد که ساخت آنها به حل بسیاری از مسائل مبرم مردم و بهبود تدریجی شرایط زندگی کمک کرده است.
در این چارچوب، کل مجموعه اصلاحات، نتیجه استقلال و آزادی، صلح و ثبات، وحدت ملی و کار فداکارانه مردم نامیده شد.
محور پایانی سخنان او هم تاریخی و هم اجتماعی بود. امامعلی رحمان احترام عمیق خود را نسبت به مردم تاجیک ابراز کرد و آنها را مردمی بافرهنگ و تمدنساز، آزادیخواه و میهنپرست، شجاع و دلیر، صبور و مقاوم، خلاق و سختکوش، با اراده و قهرمان توصیف کرد.
تشکر ویژه از کسانی که در سختترین دوره تشکیل دولت مدرن در کنار رهبری کشور کار کردند، ابراز شد: نمایندگان مردم، اعضای دولت، روسای کمیتهها و ادارات و همچنین روسای سایر ساختارها و نهادهای دولتی.
در این ارزیابی تاریخی، سی و پنجمین سالگرد استقلال نه تنها به عنوان یک تاریخ جشن، بلکه به عنوان نقطه عطفی به نظر میرسید که به ما امکان مقایسه مسیر طی شده – از تهدید فروپاشی و بحران عمیق تا تقویت نهادهای دولتی، احیای صلح و تشکیل یک بنیاد استراتژیک برای توسعه بیشتر تاجیکستان – را میداد.
عکس: دفتر مطبوعاتی رئیس جمهور تاجیکستان