Душанбе, 2026 жылғы 13 сәуір — Karavan Info ақпараттық агенттігі. Тәжікстан күрделі қауіп-қатер ландшафтының аясында стратегиялық диалог алаңына айналуда: 30 сәуірде астанада Тәжікстан Республикасы Президенті жанындағы Стратегиялық зерттеулер орталығының бастамасымен Орталық Азия қауіпсіздік форумы өтеді.
Форумға Қазақстан, Қырғызстан, Түрікменстан және Өзбекстанның тиісті институттарының өкілдері, сондай-ақ Тәжікстанның мемлекеттік органдары, қауіпсіздік саласындағы сарапшылар мен зерттеушілер қатысады.
Осылайша, Душанбе аймақтық қиындықтар екіжақты емес, көпжақты форматта талқыланатын кеңістік құруда.
Іс-шара бағдарламасына пленарлық отырыстар, дөңгелек үстелдер және сараптамалық талқылаулар кіреді. Негізгі назар аймақтық мемлекеттер арасындағы сенімді нығайту және іс-қимылдарды үйлестіруге аударылады – бұл мәселелер Орталық Азия елдерінің өзара тәуелділігінің артуын ескере отырып, өзекті болып келеді.
Форумның негізгі мақсаты — тек қазіргі қауіптерді талқылау ғана емес, сонымен қатар оларды болжауға тырысу. Басты назар қауіпсіздікке әсер ететін трансаймақтық факторларды қоса алғанда, дәстүрлі және жаңадан пайда болып жатқан қауіптерге аударылады.
Шын мәнінде, біз аймақтағы елдер өз тәсілдерін синхрондап, үйлестірілген шешімдерді әзірлей алатын ортақ аналитикалық негізді қалыптастыру туралы айтып отырмыз.
Орталық Азия бүгінде әртүрлі геосаяси және экономикалық процестердің тоғысында орналасқан. Шекаралық тәуекелдердің артуы, технологиялық өзгерістер және сыртқы факторлар аймақ мемлекеттері арасында тығыз ынтымақтастықты талап етеді.
Осыған байланысты сарапшылық платформалардың рөлі артып келеді. Ресми саммиттерден айырмашылығы, мұндай форумдар сезімтал мәселелерді икемді түрде талқылауға, кейіннен мемлекеттік саясатқа біріктіруге болатын тәсілдерді әзірлеуге мүмкіндік береді.
Тәжікстан үшін форумды өткізу тек ұйымдастырушылық бастама ғана емес, сонымен қатар аймақтық қауіпсіздік күн тәртібін қалыптастыруда белсенді рөл атқаруға ұмтылыс болып табылады.
Душанбе форумы маңызды өзгерісті көрсетеді: Орталық Азиядағы қауіпсіздік барған сайын ұжымдық мәселеге айналуда, бұл бөлінген шешімдердің орнына үйлестірілген шешімдерді қажет етеді.
Дегенмен, негізгі сұрақ әлі де өзекті болып қала береді: аймақ елдері сараптамалық диалогты практикалық үйлестіруге айналдыра ала ма? Бұл мұндай платформаның нақты ықпал ету құралына айналатынын немесе талқылау алаңы болып қалатынын анықтайды.
Фото: NIAT «Ховар»