ОРТАЛЫҚ АЗИЯ, 2026 жылғы 15 қыркүйек — Karavan Info ақпараттық агенттігі. 16 қыркүйекте Сеулде мемлекет басшылары деңгейіндегі Корея Республикасы мен Орталық Азия арасындағы алғашқы саммит өтеді. Оңтүстік Корея президенті Ли Чжэ Мён Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан және Өзбекстан көшбасшыларымен келіссөздер жүргізеді, содан кейін қатысушылар іскерлік саммитке қатысады.

Оңтүстік Корея тарабы бұл кездесуді министрлер деңгейіндегі ұзақ мерзімді диалогтан жоғары деңгейдегі толыққанды саяси өзара іс-қимылға көшу ретінде қарастырады.

Оңтүстік Корея президент әкімшілігінің мәліметінше, Тәжікстан президенті Эмомали Рахмон Оңтүстік Кореяға ресми сапармен келеді. Ли Чжэ Мёнмен бөлек екіжақты кездесу 16 қыркүйек күні таңертеңге жоспарланған. Дегенмен, мақала жазылып жатқан кезде ресми тәжік дереккөздері мемлекет басшысының алдағы саммитке қатысатынын растайтын мәлімдеме жарияламаған болатын.

Келіссөздер маңызды минералдар мен энергетикадан бастап инфрақұрылымға, жасанды интеллектке, цифрлық технологияларға және ғылыми-техникалық ынтымақтастыққа дейінгі кең ауқымды салаларды қамтиды деп күтілуде. Су ресурстары мен климаттың өзгеруін азайту да күн тәртібіндегі маңызды мәселелер болады.

Сеул үшін Орталық Азия жеткізу тізбектерін әртараптандыру, стратегиялық шикізатқа қол жеткізу және инфрақұрылым мен технологиялық жобалардағы кореялық бизнестің қатысуын кеңейту тұрғысынан маңызды болып келеді. Оңтүстік Корея тарапы саммитті маңызды минералдар, энергетика, болашақ салалар және цифрлық технологиялар саласындағы ынтымақтастықты нығайту мақсаттарымен тікелей байланыстырады.

Саяси сессиядан кейін шамамен 500 үкімет және корпоративтік өкілдің қатысуымен Корея-Орталық Азия бизнес саммиті өтеді деп күтілуде. Осылайша, мемлекет басшыларының кездесуі нақты инвестициялық және коммерциялық жобаларды талқылауға арналған алаңмен толықтырылады.

Саммит нәтижесінде көпжақты ынтымақтастықтың орта және ұзақ мерзімді бағыттарын белгілейтін «Сеул декларациясы» қабылданады деп күтілуде. Оңтүстік Корея билігі жаңа тетік тек дәстүрлі салаларда – энергетика және инфрақұрылымда ғана емес, сонымен қатар жасанды интеллект, ғылым, цифрландыру, су ресурстарын басқару, климаттық күн тәртібі және басқа да заманауи салаларда ынтымақтастықты кеңейтеді деп үміттенеді.

Корея Республикасы – Орталық Азия форматы 2007 жылдан бері жұмыс істейді. Осы уақытқа дейін ынтымақтастық негізінен жыл сайынғы форум және министрлер деңгейіндегі кездесулер арқылы дамыды. Мемлекет басшыларының алғашқы саммиті осы диалогтың сапалық жаңа кезеңін белгілейді және Оңтүстік Кореяның аймақтың бес еліне деген стратегиялық қызығушылығының артуын көрсетеді.

Фото: Korea.net / The Korea Times