Душанбе, 2026-жылдын 1-августу – Karavan Info маалымат агенттиги. Тажикстан Республикасы, Иран Ислам Республикасы жана Ооганстан Ислам Эмираты жүк ташууларды өнүктүрүүгө, логистикалык операцияларды жөнөкөйлөтүүгө жана өлкөлөрдүн ортосундагы соода-экономикалык кызматташтыкты кеңейтүүгө багытталган жаңы эл аралык жол транспорту коридорун түзүү боюнча макулдашууга жетишти.
Тажикстан Республикасынын Транспорт министрлигинин маалыматы боюнча, тиешелүү макулдашуулар Ирандын Мешхед шаарында өткөн үч тараптуу сүйлөшүүлөрдүн жыйынтыгында жетишилген. Жолугушууга транспорт министринин орун басары Шоиста Саидмуродзода, Ирандын Автожол уюмунун башчысы Реза Акбари жана Ооганстандын Транспорт жана жарандык авиация министрлигинин өкүлү Йормухаммад Рамазан баштаган тажик делегациясы катышты.
Сүйлөшүүчүлөр жаңы транспорттук жолду ишке киргизүүнүн этап-этабы менен механизми боюнча макулдашышты, ал бир катар уюштуруу жана инфраструктуралык чараларды камтыйт.
Кийинки айдын ичинде тараптар бажы жана чек ара кызматтарынын өз ара аракеттенүүсүнүн натыйжалуулугун текшерүүгө, транспорттук инфраструктуранын даярдыгын баалоого жана ташууларды координациялоо механизмдерин өркүндөтүүгө мүмкүндүк берүүчү биринчи сыноо каттамын уюштурууну көздөп жатышат.
Долбоорду ишке ашырууну колдоо үчүн туруктуу үч тараптуу жумушчу топ түзүлдү. Ал жетишилген келишимдердин аткарылышын көзөмөлдөйт, пайда болгон ар кандай административдик жана техникалык тоскоолдуктарды тез арада жок кылат жана транспорттук коридордун андан ары өнүгүшүн координациялайт.
Ошондой эле, келишимде чек ара инфраструктурасын модернизациялоо, көзөмөлдөө жол-жоболорун аяктоо үчүн талап кылынган убакытты кыскартуу, транспорттук документтерди иштетүү системасын өркүндөтүү жана эл аралык ташууларды камсыздандыруу менен колдоо механизмдерин иштеп чыгуу каралган.
Узак мөөнөттүү келечекте жаңы маршрутту Борбордук Азиянын транспорт тармагына интеграциялоо жана аймакты Кытай менен байланыштырган транспорттук коридорлорду кошо алганда, эл аралык логистикалык маршруттар менен байланыштыруу пландаштырылууда.
Үч тараптуу жумушчу топтун кийинки жыйыны 2026-жылдын октябрь айынын аягында же ноябрь айынын башында Кабулда өткөрүлүшү пландаштырылууда, анда тараптар долбоорду практикалык ишке ашыруунун алгачкы жыйынтыктарын чыгарып, коридорду өнүктүрүү боюнча андан аркы кадамдарды аныкташат.
Ооганстан аркылуу жаңы жол каттамын ачуу деңиз жолдоруна түз чыгуу мүмкүнчүлүгү жок Тажикстан үчүн стратегиялык мааниге ээ. Альтернативдүү транспорттук маршрутту түзүү Чабахар жана Бандар-Аббас портторуна жүк жеткирүү аралыгын бир топ кыскартат, ата мекендик өндүрүүчүлөр үчүн логистикалык чыгымдарды азайтат жана тажик экспортунун дүйнөлүк рыноктордогу атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жогорулатат.
Ошол эле учурда, долбоордун ишке ашырылышы Тажикстандын Борбордук Азияны, Түштүк Азияны, Жакынкы Чыгышты жана Кытайды байланыштырган эл аралык транспорттук коридорлордогу негизги звено катары ролун бекемдейт. Эгерде келишим ийгиликтүү ишке ашырылса, жаңы маршрут заманбап евразиялык логистиканын негизги элементине айланып, өз ара сооданын өсүшүнө, транзиттик потенциалды өнүктүрүүгө жана аймактын мамлекеттеринин экономикалык өз ара байланышын бекемдөөгө өбөлгө түзүшү мүмкүн.
СҮРӨТ: Тажикстан Республикасынын Транспорт министрлиги/pamirinside.org сайтынан