Душанбе, 2026-жылдын 8-майы — Karavan Info маалымат агенттиги. Душанбедеги Тажикстандын Улуттук музейинде Жеңиш күнүнө арналган "Эч ким унутулбайт, эч нерсе унутулбайт" деген символикалык ураан астында ири масштабдуу көргөзмө ачылды. Жеңиш күнүнүн 81 жылдыгына арналган көргөзмө май айынын борбордук маданий жана тарыхый иш-чараларынын бирине айланды.
2026-жылдын 7-майында ачылган көргөзмө 15-майга чейин уланат. Бул жөн гана музей экспонаты эмес, Улуу Ата Мекендик согуш учурунда Тажик ССРинин тургундарынын салымы тууралуу кеңири тарыхый баян.
Ачылыш аземине ардагерлер жана тыл эмгекчилери катышты. Мектептин музыкалык топтору согуш жылдарындагы белгилүү ырларды аткарып, муундардын — окуяларга күбө болгондордон тартып бүгүнкү жаштарга чейин — ортосундагы жандуу байланыш атмосферасын түзүштү.
Көргөзмөдө Улуттук музейдин коллекциясынан жүзгө жакын уникалдуу буюмдар: тарыхый документтер, сүрөттөр, согуш ардагерлеринин ордендери жана медалдары, аскердик кийимдердин элементтери жана Кызыл Армиянын куралдарынын үлгүлөрү көрсөтүлөт. Өзүнчө бөлүм искусство чыгармаларына — согуштун окуяларын жана трагедиясын чагылдырган белгилүү сүрөтчүлөрдүн сүрөттөрүнө арналган.
Тарыхый маалыматтарга ылайык, Тажикстандан 300 миңден ашык адам фронтко кеткен, ал эми ар бир үчүнчү адам үйүнө кайтып келген эмес. Музей мейкиндигинде бул сандар жеке окуялар, каттар жана буюмдар аркылуу статистикалык эмес, адамдык өлчөмгө ээ болот.
Ыктыярчылардын документтерин, анын ичинде Мариям Абдуллоеванын, Саид Баротовдун жана Соли Одиловдун билдирүүлөрүн камтыган бөлүм өзгөчө кызыгууну жаратат. Ошондой эле Машраб Ахмедов менен Абдусаттор Кодировдун фронттон үй-бүлөлөрүнө жазган каттары да бар — бул согуш стратегия менен гана эмес, адамдардын тагдыры менен да өлчөнгөн мезгилдин тирүү далили.
Көргөзмөлөрдүн арасында согуш ардагерлеринин жеке буюмдары: Советтер Союзунун Баатыры Сафар Амиршоевдин талаа сумкасы, Ходи Кенжаевдин куру, Чарог Кодировдун дүрбүсү жана Раджабали Жалиловдун кумура бар. Бул буюмдар тарыхты материалдык чындыкка айландырат, мында ар бир экспонат эскерүүлөрдүн ээсине айланат.
Көргөзмөнүн ачылышына согуш жана эмгек ардагерлери, дипломатиялык корпустун өкүлдөрү, Коргоо министрлигинин кызматкерлери жана студенттер катышты. Ошентип, иш-чара ар кандай муундарды жана социалдык топторду жалпы тарыхый эскерүүнүн айланасында бириктирди.
Уюштуруучулар көргөзмөнүн максаты согуштун элесин сактап калуу гана эмес, ошол доордун анык далилдери аркылуу анын маанисин жаңы муундарга жеткирүү экенин баса белгилешет.
СҮРӨТ: Тажикстандын Улуттук музейи