Ташкент, 2026-жылдын 1-сентябры – Karavan Info маалымат агенттиги. Өзбекстандын президенти Шавкат Мирзиёев жана Кытайдын төрагасы Си Цзиньпин эки тараптуу экономикалык кызматташтыктын жаңы багыттары боюнча макулдашышты. Сүйлөшүүлөр Шанхай кызматташтык уюмунун саммитинин алкагында Бишкекте өттү.
Негизги максаттардын бири өз ара сооданы 30 миллиард долларга чейин көбөйтүү болот. Учурда өлкөлөрдүн ортосундагы соода 18 миллиард долларга жакындап калды.
Ушул максатта тараптар өнөр жай жана айыл чарба продукцияларын өз ара жеткирүүнү кеңейтүүнү пландаштырууда , ал эми өзбек компаниялары Кытайдагы көргөзмөлөргө жана бизнес иш-чараларга активдүү катышууга чакырылууда.
Өзбекстан менен Кытай энергетика, химия өнөр жайы, металлургия, курулуш жана тамак-аш өндүрүшү, айыл чарбасы, транспорт жана жогорку технологиялар тармактарында кызматташууну кеңейтүүнү көздөп жатышат.
Айрыкча санариптик экономикага, тоо-кен казып алууга жана минералдык ресурстарды кайра иштетүүгө басым жасалууда. Кытай компаниялары Өзбекстандын аймактарындагы биргелешкен өнөр жай зоналарында өндүрүш кубаттуулуктарын түзүүгө активдүү катышууга чакырылууда.
Бүгүнкү күндө өлкөдө кытай капиталы менен 6000ден ашык ишкана иштеп жатат, ал эми биргелешкен инвестициялык долбоорлордун жалпы портфели болжол менен 60 миллиард долларга бааланат.
Кытай компаниялары салттуу жана кайра жаралуучу энергия боюнча жаңы долбоорлорго, ошондой эле тынчтык максатындагы атомдук энергия демилгелерине катышат деп күтүлүүдө. Өзбекстан ошондой эле Кытайдын каржы институттары менен кызматташууну кеңейтүүгө кызыкдар.
Кытай-Кыргызстан-Өзбекстан темир жолу ири инфраструктуралык долбоор бойдон калууда. Долбоорду ишке ашыруу Борбордук Азиядагы транспорттук байланышты бекемдеп, Кытай менен аймактын өлкөлөрүнүн ортосунда жаңы маршрут түзөт деп күтүлүүдө.
Визасыз каттамдар киргизилгенден кийин өлкөлөр түз аба каттамдарын кеңейтүүнү көздөп жатышат. Пландарда эки өлкөнүн шаарларынын ортосундагы каттамдардын жыштыгын көбөйтүү жана каттамдардын географиясын кеңейтүү каралган.
Билим берүү тармагында Лу Бан атындагы семинарларды жана Конфуций институттарын , университеттер аралык программаларды жана аймактардагы биргелешкен долбоорлорду өнүктүрүү улантылат. Ошондой эле, Өзбекстан Кытай университеттериндеги студенттери үчүн квоталарды көбөйтүүнү жана кытай тилин үйрөнүүнү кеңейтүүнү көздөйт.
Маданият тармагында Кытай жылдын аягына чейин Өзбекстандын маданият күндөрүн өткөрүүнү пландаштырууда. Андан тышкары, тараптар 2027–2029-жылдарга карата маданий кызматташтык программасын иштеп чыгышат жана эки өлкөдө маданий борборлорду ачуу боюнча ишти улантышат.
Космостук кызматташтык да келечектүү багыт катары аталууда.
2027-жылы Өзбекстан менен Кытай дипломатиялык мамилелердин 35 жылдыгын белгилешет. Бул мааракени белгилөө үчүн лидерлер өзүнчө иш-чаралардын программасын даярдоону тапшырышты.
Тараптар ошондой эле Кытай-Борбордук Азия форматын өнүктүрүүнү улантып, келерки жылы Кытайда өтө турган анын үчүнчү саммитине даярдык көрүшөт.
Өзбекстан "бир Кытай" саясатын колдой тургандыгын дагы бир жолу тастыктады. Тараптар тышкы иштер министрликтери менен парламенттеринин ортосундагы кызматташтыкты күчөтүү жөнүндө макулдашышты.
Жолугушуудан кийин Мирзиёев Си Цзиньпинди Өзбекстанга келип кетүүгө чакырды.
Сүрөт: Өзбекстан президентинин басма сөз кызматы