Астана, 2026-жылдын 9-июлу – Karavan Info маалымат агенттиги. Казакстандын жаңы Конституциясы өлкөнүн узак мөөнөттүү өнүгүү жолун аныктайт, билим берүүгө, илимге, технологияга жана адам капиталына басым жасайт. Бул пикирди Мажилистин депутаты жана Конституциялык комиссиянын мүчөсү Снежанна Имашева билдирди.

Анын айтымында, негизги инновациялардын бири эмгек, прогресс жана билим баалуулуктарын конституциялык түрдө бекемдөө болгон.

«Адам капиталы, билим берүү, илим жана инновация стратегиялык өнүгүү багыттары катары аныкталды», – деп баса белгиледи Снежанна Имашева.

Эксперт муну Казакстандын чийки затка негизделген моделден билимге негизделген экономикага өтүшүнүн маанилүү белгиси деп эсептейт. Анын көз карашында, жаратылыш ресурстары чектелүү жана дүйнөлүк экономикалык шарттарга көз каранды, ал эми билим жана кесипкөйлүк тынымсыз кеңейе алат.

"Өнүгүүсү билимге негизделген коом ар дайым күчтүү жана туруктуу болот. Эмгек культу керектөө культунан маанилүүрөөк болушу керек", – деп белгиледи депутат.

Жаңы конституциялык модель экономикалык өнүгүүгө өзгөчө басым жасайт. Негизги Мыйзамда атайын укуктук режимдерди жана тездетилген өнүгүү шаарларын түзүү каралган, бул инвестицияларды тартууга, заманбап өндүрүштүк кубаттуулуктарды ишке киргизүүгө жана керексиз бюрократиялык тоскоолдуктарсыз инновациялык долбоорлорду ишке ашырууга мүмкүндүк берет.

Реформанын ошондой эле маанилүү багыты санариптик чөйрөдө жарандардын укуктарын коргоо болду. Снежанна Имашеванын айтымында, тез санариптештирүү шартында мамлекет электрондук кызматтарды өнүктүрүп гана тим болбостон, жеке маалыматтарды ишенимдүү коргоону камсыз кылып, киберкоркунучтарга каршы туруш керек.

«Санариптик коопсуздук мамлекеттин коомдук тартипти жана улуттук коопсуздукту камсыз кылуу сыяктуу эле маанилүү милдетине айланып баратат», – деп баса белгиледи ал.

Ошол эле учурда депутат жаңы Конституциянын кабыл алынышы ири масштабдуу иштердин башталышы гана экенин белгиледи.

«Конституция бир түндө жашоону өзгөртпөйт, бирок ал мамлекеттин ондогон жылдар бою өнүгүү багытын аныктайт», – деп жыйынтыктады Снежанна Имашева.

Эске сала кетсек, Казакстандын жаңы Конституциясы 2026-жылдын 1-июлунда күчүнө кирип, мамлекеттик башкаруунун жаңыланган системасын, жарандардын укуктарынын кеңейтилген кепилдиктерин жана өлкөнү өнүктүрүүнүн жаңы багыттарын бекемдеген.

Сүрөт: Конституциялык сот