ООГАНИСТАН, 2026-жылдын 25-июну – Karavan Info маалымат агенттиги. Ооганстан экинчи жыл катары менен 2026-жылдагы Балдардын укуктарынын эл аралык индексинде 194 өлкөнүн ичинен акыркы, 194-орунда турат.

Индекс голландиялык KidsRights фонду тарабынан Роттердамдын Эразмус университети менен биргеликте даярдалган жана балдардын абалын жашоо шарттары, ден соолугу, билими, коопсуздугу жана укуктарды коргоо деңгээли сыяктуу көрсөткүчтөрдүн негизинде баалайт.

2026-жылдагы отчетко ылайык, Ооганстан 0,214 упай топтоп, 194-орунда турат. Чад жана Гвинея тиешелүүлүгүнө жараша 193 жана 192-орундарды ээлешкен. Отчетто Люксембург, Исландия жана Монако балдардын укуктарын коргоодо эң мыкты натыйжаларды көрсөткөнү белгиленген.

Ошондой эле, Ооганстан жалпы упай 0,3төн төмөн болгон жалгыз өлкө экени баса белгиленет. Индекс 22 критерийге негизделген жана ЮНИСЕФтин, Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун, Бириккен Улуттар Уюмунун Өнүктүрүү программасынын жана БУУнун Баланын укуктары боюнча комитетинин маалыматтарын жана баалоолорун колдонот.

Ошондой эле, баяндамада балдардын абалынын глобалдык деңгээлде начарлашы жөнүндө эскертилет: дүйнөдөгү балдардын 20% дан ашыгы жаңжал аймактарынан 50 чакырым аралыкта жашашат. Балдардын өлүмүнүн көбөйүшү, аргасыз жер которуу, азык-түлүк коопсуздугунун жетишсиздиги жана билим берүү системасынын үзгүлтүккө учурашы негизги көйгөйлөр катары аныкталган.

Отчеттун анализи бир гана Ооганстанга багытталбаса да, авторлор согуштар жана гуманитардык кризистер көптөгөн өлкөлөрдө балдардын укуктарын бузууну улантып жатканын баса белгилешет.

Ошондой эле, аймактык кризистерден жана экономикалык кыйынчылыктардан улам азык-түлүк коопсуздугунун начарлашына туш болушу мүмкүн болгон өлкөлөрдүн катарында Ооганстан да айтылып келет.

Отчет талиптердин аялдарга жана кыздарга карата чектөөлөрү уланып жаткан учурда жарыяланды. Кыздардын алтынчы класстан жогорку билим алуусуна тыюу салуу, ошондой эле алардын бир катар социалдык жана кесиптик чөйрөлөргө катышуусуна чектөөлөр эл аралык уюмдардын тынымсыз сынына кабылууда.

Сүрөт: AP/Эбрахим Ноорузи (Associated Press/Ибрахим Ноорузи)