Душанбе, 2026-жылдын 17-октябры – Karavan Info маалымат агенттиги. Тажикстандын борборунда "Биздин тил – биздин дүйнө" деген терең жана символикалык ураан астында тил жана маданият боюнча орток өлкөлөрдүн тилчилеринин үчүнчү конференциясы ачылды.
Бул абройлуу эл аралык форум тажик тилинин тарыхын, диалектилерин, азыркы абалын жана өнүгүү келечегин изилдеген дүйнөнүн ар тарабынан келген алдыңкы тилчилерди, филологдорду жана изилдөөчүлөрдү чогултту.
Тажик тили Тажикстан Республикасынын расмий тили гана эмес, ошондой эле аймактагы жана дүйнө жүзүндөгү көптөгөн өлкөлөрдөгү, анын ичинде тарыхый жактан калыптанып, жашаган ири тажик жамааттары болгон Иран, Ооганстан, Өзбекстан, Казакстан, Кыргызстан, Кытай, Индия жана Пакистандагы миллиондогон жергиликтүү калктын эне тили болуп саналат.
Глобалдашуунун, санариптештирүүнүн жана жасалма интеллекттин тез өнүгүшүнүн заманбап кыйынчылыктарынын шартында тилдин тазалыгын сактоо, терминологияны технологиялык реалдуулукка ылайыкташтыруу жана изилдөөчүлөрдүн ортосундагы академиялык кызматташуу маданий жана цивилизациялык иденттүүлүктү чыңдоо үчүн стратегиялык мааниге ээ болууда.
Бул ири форумдун иши беш адистештирилген бөлүмдөн турат, алар учурдагы академиялык маселелердин кеңири чөйрөсүн камтыйт:
- "Тил тарыхы жана ага байланыштуу маселелер" тажик тилинин калыптанышынын жана эволюциясынын тарыхый этаптарын фундаменталдык изилдөө болуп саналат.
- "Глобалдашуу, санариптештирүү жана жасалма интеллект доорундагы тил" лингвистиканы заманбап санарип платформаларына интеграциялоонун жана текстти автоматташтырылган иштетүүнүн кыйынчылыктарын изилдейт.
- "Эгемендүүлүк мезгилиндеги тил илиминин актуалдуу маселелери" – лексикографиянын, грамматиканын жана стилистиканын азыркы этаптагы өнүгүшү.
- "Эгемендүүлүк, коомдун өнүгүшү жана тил" – мамлекеттик институттар менен тилдик чөйрөнүн ортосундагы байланышты социолингвистикалык талдоо.
Тажикстанда бул жааттагы ырааттуу мамлекеттик саясат кабыл алынган "2020–2030-жылдарга карата мамлекеттик тилди өнүктүрүү программасына" негизделген, ал туруктуу укуктук жана институционалдык базаны камсыз кылат. Бай илимий программадан тышкары, форумдун коноктору жана катышуучулары үчүн Душанбенин тарыхый жана архитектуралык эстеликтерине жана байыркы Хисор шаарына маданий турлар пландаштырылган.
Сүрөт: “Садои Душанбе” радиосу