Душанбе, 2026-жылдын 8-майы – Karavan Info маалымат агенттиги . Тажикстандагы тарыхчылар тагдыры көп жылдар бою байкалбай келген Советтер Союзунун Баатыры Борис Елисеевич Шмелевдин атын калыбына келтиришти.

Анын аскердик эрдиги адистерге көптөн бери белгилүү болгон, бирок баатырдын аты өлкөнүн мемориалдык мейкиндигинде тийиштүү түрдө түбөлүккө сактала элек.

Борис Шмелев 1960-жылы Тажик ССРине көчүп келген. Согуштан кийин аны үй-бүлөсү жана кесиптештери унутушкан эмес: аны жыл сайын Жеңиш күнү менен куттуктап, эскерүү иш-чараларына жана юбилейлик сыйлыктарды тапшыруу аземине чакырышчу. Бирок, анын Советтер Союзунун Баатырларынын арасындагы сүрөтү 1975-жылы ачылган Душанбедеги Жеңиш паркында жок болуп чыккан.

Аскер тарыхчысы Гафур Шерматов муну кокустук деп эсептейт. Ал совет доорунда Шмелевдин аты Тажикстандын баатырлары жөнүндөгү китептерде сейрек кездешкенин, бирок анын аскердик карьерасы белгилүү болгонун белгилейт.

Азыр тарых оңдолууда: жакында Душанбедеги Жеңиш паркынын мемориалдык комплексинде Борис Шмелевдин сүрөтү пайда болот. Бул жөн гана бир ысымды калыбына келтирүү эмес, тарыхый адилеттүүлүккө карай маанилүү кадам, айрыкча бүгүнкү күндө, согушту эскерүү барган сайын расмий эмес, чыныгы жеке мамилени талап кылып жаткан учурда.

Борис Шмелев 1944-жылдын жайында Карелия мойнундагы Выборг чабуулу учурунда көрсөткөн эрдиги үчүн Советтер Союзунун Баатыры наамын алган. Анын танк экипажы душмандын бекемделген коргонуусун биринчи болуп бузуп өтүп, андан кийин кошумча күчтөр келгенге чейин беш саат бою стратегиялык бийиктикти кармап турган. Эрдиги жана кайраты үчүн ал ошондой эле "Эрдик үчүн" медалы, 1- жана 2-даражадагы Ата Мекендик согуш ордени жана Кызыл Жылдыз ордени менен сыйланган.

Борис Шмелев 1914-жылы 15-майда Ленинградда туулган. Согуштан кийин ал Казакстандагы тың жерлерди өздөштүрүүгө катышкан, андан кийин дарыгерлердин сунушу менен Тажикстанга көчүп кеткен. Ал 1990-жылы 27-ноябрда каза болуп, Бустонго коюлган.

Сүрөт: Тажикстандын Борбордук мамлекеттик архиви