Душанбе, 2026-жылдын 15-июлу — Karavan Info маалымат агенттиги. 2026-жылдын 14-июлунда Тажикстан Республикасы менен Кыргыз Республикасынын ортосундагы мамлекеттик чек араны демаркациялоонун кезектеги этабынын алкагында эки өлкөнүн өкүлдөрү биргелешип Тажикстан, Кыргызстан жана Өзбекстандын мамлекеттик чек араларынын кесилишинен баштап, тилкеге төрт чек ара мамысын орнотушту.
Бул практикалык кадам эң жогорку деңгээлде жетишилген келишимдерди ишке ашыруунун уландысы болуп саналат жана конструктивдүү кызматташтыкты, өз ара ишенимди жана тараптардын демаркация иштерин аяктоо үчүн күчтүү саясий эрктүүлүгүн көрсөтөт.
Тажикстан Республикасы менен Кыргыз Республикасынын ортосундагы мамлекеттик чек аранын жалпы узундугу 1008,14 километрди түзөт. Чек аранын нейтралдуу участокторунун жалпы узундугу 14,07 километрге жетет.
2002-жылдын декабрь айында башталган мамлекеттик чек араны делимитациялоо процессинин аякташы маанилүү тарыхый жетишкендик болуп, эки коңшу мамлекеттин ортосундагы достук мамилелердин жана кызматташтыктын жаңы этабы үчүн ишенимдүү негиз түздү.
Бул жыйынтыкка Тажикстан Республикасынын Президенти Эмомали Рахмондун жана Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаровдун саясий акылмандыгынын аркасында жетишилди.
2025-жылдын 13-мартында Бишкекте мамлекет башчылары Тажикстан Республикасы менен Кыргыз Республикасынын ортосундагы Мамлекеттик чек ара жөнүндө келишимге кол коюшкан. Бул документ өз ара ишенимди андан ары чыңдоо, узак мөөнөттүү туруктуулукту жана чек ара аймактарында туруктуу өнүгүүнү камсыз кылуу үчүн бекем эл аралык укуктук негиз түзгөн.
Мамлекет башчыларынын тапшырмаларын аткаруу максатында, Биргелешкен Демаркациялоо комиссиясынын курамында Тажикстан Республикасынын жана Кыргыз Республикасынын өкмөттүк делегацияларынын жумушчу демаркациялык топтору түзүлүп, алар демаркациялоо боюнча бир катар чаралардын практикалык ишке ашырылышын баштады.
Бул чараларды практикалык ишке ашыруу мамлекет башчыларынын көрсөтмөлөрүнө ылайык, өз ара ишеним, өнөктөштүк жана конструктивдүү кызматташтык рухунда улантылууда.
Тараптар мамлекеттик чек аранын так аныкталышы аймактык коопсуздукту чыңдоодо, чек ара аймактарынын туруктуу социалдык-экономикалык өнүгүүсүндө, өз ара пайдалуу кызматташтыкты кеңейтүүдө жана Тажикстан менен Кыргызстандын элдеринин ортосундагы достук мамилелерди андан ары чыңдоодо маанилүү фактор болуп саналаарын белгилешет.
Белгилей кетсек, 2025-жылдын 31-мартында Худжанд шаарында Тажикстандын, Кыргызстандын жана Өзбекстандын мамлекет башчылары Түбөлүк достук жөнүндөгү Худжанд декларациясына кол коюшуп, үч өлкөнүн мамлекеттик чек араларынын кесилишиндеги символикалык стеланы аралыктан ачышкан.
Бул тарыхый документ Борбордук Азиядагы өз ара түшүнүшүүнүн, ишенимдин жана жакшы коңшулуктун жаңы символуна айланып, тынчтыкты, туруктуулукту чыңдоо, аймактык интеграция жана кызматташтыкты өнүктүрүү үчүн бекем пайдубал түздү.
Бүгүнкү күндө жүргүзүлүп жаткан демаркация иштери жана жетишилген келишимдердин ырааттуу түрдө ишке ашырылышы мамлекет башчыларынын тынчтыкты сүйгөн жана алысты көрө билген саясатынын логикалык уландысы болуп саналат.
Тажикстан Республикасынын Президенти Эмомали Рахмондун күчтүү саясий эрки, мамлекеттик ишмердүүлүгү жана ырааттуу аракеттеринин аркасында түз саясий диалог аркылуу узак мөөнөттүү сүйлөшүү процесси ийгиликтүү аяктап, эки коңшу мамлекеттин ортосундагы тынчтыкты, достукту жана узак мөөнөттүү кызматташтыкты чыңдоо үчүн бекем пайдубал түзүлдү.
Сүрөт: Согди облусунун мамлекеттик бийлигинин аткаруу органы