2026-жылдын 13-апрелинде Өзбекстандагы Ислам цивилизациясынын борбору расмий түрдө дүйнөдөгү эң ири ислам цивилизациясынын музейи катары таанылып, Гиннесстин рекорддор китебинен бул абройлуу наамга ээ болгон.
Сыйлыктарды тапшыруу аземине Гиннесстин рекорддор китебинин расмий өкүлү жана калысы Шейда Субаши катышып, Борбордун бардык эл аралык стандарттарга жооп берерин тастыктады.
Иш-чарага ошондой эле долбоорго олуттуу салым кошкон архитекторлор, пландоочулар, дизайнерлер жана куруучулар катышты. Сыйлык Борбордун Илимий кеңешинин мүчөлөрүнө тапшырылды.
Шейда Субаши мындай деп белгиледи:
"Гиннесстин рекорддор китебинин расмий калысы катары мен музейдин ар бир бурчу жана көргөзмөгө коюлган ар бир экспонат өзүнүн уникалдуулугуна жана маданий баалуулугуна ээ экенин тастыктай алам. Бул мейкиндикти түзүүгө көп жылдык кеңири жана тынымсыз эмгек жумшалганы айдан ачык."
Музейге болгон сапарым мага терең таасир калтырды — бул чындап эле терең жана маңыздуу тажрыйба болду. Баруу учурунда баарын камтуу мүмкүн болбосо да, баалоо процесси белгиленген жол-жоболорго так ылайык жүргүзүлдү: мен расмий журналды колдондум, анда ар бир экспонат ислам археологиясы, искусствосу жана илими боюнча адистер тарабынан жазылып, текшерилди.
Аткарылган иштин деңгээли мени чындап таасирлентти жана бул долбоорду ишке ашырууга катышкандардын баарына ыраазычылык билдиргим келет. Бул укмуштуудай жетишкендик, эбегейсиз күч-аракеттин жана жогорку кесипкөйлүктүн натыйжасы. Ар бир катышуучунун салымы өзгөчө таанууга татыктуу. Ал эми Гиннесстин рекорддор китебинин тили менен айтканда, бул чындап эле "расмий түрдө укмуш".
Өзбекстандагы Ислам цивилизациясынын борбору – бул Өзбекстан Республикасынын Президенти Шавкат Мирзиёев тарабынан мегадолбоор катары ишке ашырылган ири масштабдуу илимий, билим берүү жана музей комплекси. Долбоор 2017-жылы башталып, 2026-жылдын 17-мартында аяктаган. Ал илимий потенциалды, маданий мурасты жана заманбап технологияларды бирдиктүү мейкиндикте бириктирген "Жаңы Өзбекстан" үчүн уникалдуу маданий жана билим берүү платформасы катары ойлоп табылган. Долбоор мамлекет башчысынын улуттук иденттүүлүктү бекемдөө жана Өзбекстанды дүйнөлүк аренада ислам цивилизациясынын негизги борбору катары жайылтуу боюнча стратегиялык көз карашын чагылдырат.
Долбоордун башкы архитектору Абдукаххор Турдиев мындай деп белгиледи:
"Борбордун уникалдуулугу анын архитектурасы Өзбекстандын бай маданиятын жана мурасын чагылдыргандыгында. Жүргүзүлүп жаткан реформалардын аркасында өлкө дүйнөгө ишенимдүү түрдө ачылып, өзүн илим жана маданият борбору катары гана эмес, цивилизациялардын глобалдык диалогуна активдүү катышкан мамлекет катары да көрсөтүп жатат".
Бүгүнкү күндө Борбор аймактагы эң көп зыярат кылынган маданий жана илимий жайлардын бирине айланды: ага күн сайын 5000ге чейин адам келет, бул өзбек жарандарынын да, чет элдик коноктордун да жогорку кызыгуусун көрсөтүп турат.
Гиннесстин рекорддор китебине наамдын ыйгарылышы долбоордун масштабын таануу гана эмес, ошондой эле аны ишке ашырууга катышкан жүздөгөн адистердин, окумуштуулардын жана эксперттердин эмгегинин жогорку бааланышы болду.
Ислам цивилизациясы борборунун директору Фирдавс Абдухаликов мындай деп белгиледи:
«Албетте, бул сыйлык – бул Өзбекстан Республикасынын урматтуу президенти Шавкат Мирзиёевдин долбоорунун татыктуу сыйлыгы жана татыктуу таанылышы.
Урматтуу Президент биздин ишмердүүлүгүбүз үчүн бардык зарыл шарттарды түзүп берди жана бүгүнкү күндө биздин негизги максатыбыз – бул потенциалды натыйжалуу пайдалануу, Өзбекстандын бай маданий мурасын сактоого жана жайылтууга, ошондой эле ыйык динибиз Исламдын жакшылыктын, тынчтыктын, агартуунун жана толеранттуулуктун дини катары гумандуу идеяларын жайылтууга багытталган ири масштабдуу илимий жана билим берүү долбоорлорун ишке ашыруу».
Гиннесстин рекорддор китебине кирүүсү Өзбекстандын ислам илиминин, маданиятынын жана билим берүүсүнүн негизги туристтик жана тарыхый борбору катары ролун бекемдейт. Ошондой эле, бул Борбордун өз ара сыйлоо, толеранттуулук жана маданий ар түрдүүлүк принциптерине негизделген цивилизациялар ортосундагы диалог үчүн заманбап платформа катары маанисин тастыктайт.
Булак: Өзбекстан Республикасынын Орусия Федерациясындагы элчилиги