Душанбе, 05 май, – АИ «Корвон Иттилоот». 30 апрели соли 2026 дар ноҳияи Кӯшониён Конфронси 3-юми байналмилалии илмӣ-амалӣ таҳти унвони «Саноатикунонии рақамӣ ва рушди энергетика аз нигоҳи олимону муҳаққиқон» баргузор гардид, ки ба ифтихори 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва 20-солагии Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон-и Вазорати энергетика ва захираҳои об бахшида шуда буд. Дар кори ин ҳамоиш Вазири энергетика ва захираҳои оби Ҷумҳурии Тоҷикистон Далер Ҷумъа иштирок ва суханронӣ намуд.

Пеш аз оғози конфронс вазир аз намоишгоҳи дастовардҳои омӯзгорон ва донишҷӯёни донишкада боздид намуда, бо шароити таҳсил шинос шуд. Ин боздид ба чорабинӣ мазмуни амалӣ бахшид: таваҷҷуҳ на танҳо ба ҷанбаи ҷашнӣ, балки ба вазъи воқеии омодасозии мутахассисоне равона гардид, ки аз онҳо устувории тамоми низоми энергетикии кишвар вобаста аст. Ҳангоми шиносоӣ аз кабинетҳои фаннӣ ва озмоишгоҳҳо Далер Ҷумъа донишҷӯёнро ба илмомӯзӣ ва ихтироъкорӣ ҳидоят намуданд ва ба роҳбарияти донишкада дастур доданд, ки сафи донишҷӯёнро аз ҳисоби духтарон зиёд намоянд.

Вазир дар суханронии худ ҳозиринро ба муносибати 20-солагии таъсисёбии Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон табрик гуфта, саҳми ин муассисаро дар омода намудани кадрҳои баландихтисос барои соҳаи энергетикаи мамлакат муҳим арзёбӣ намуд. Ин таъкид бесабаб нест: энергетика дар Тоҷикистон солҳо боз яке аз самтҳои меҳварии сиёсати давлатӣ боқӣ монда, рушди сармояи инсонӣ имрӯз ба андозаи сохтмони иншооти бузурги инфрасохторӣ муҳим шуморида мешавад.

Далер Ҷумъа ёдовар шуд, ки дар даврони соҳибистиқлолӣ дар кишвар 36 лоиҳаи давлатии сармоягузорӣ ба маблағи 30 миллиард сомонӣ татбиқ гардида, ҳамзамон 18 лоиҳаи дигар ба маблағи 15 миллиард сомонӣ амалӣ шуда истодаанд.

Дар натиҷаи татбиқи ин лоиҳаҳо зиёда аз 2300 МВт иқтидорҳои нави истеҳсолии неруи барқ бунёд гардида, даҳҳо зеристгоҳҳои барқӣ ва хатҳои интиқоли барқи 500, 220, 110 ва 35 кВ сохта ва мавриди истифода қарор дода шуданд. Ин рақамҳо танҳо ҳаҷми сохтмонҳоро нишон намедиҳанд, балки миқёси тағйироти амиқ дар соҳаи энергетикаро инъикос мекунанд.

Вазир таъкид кард, ки айни замон дар соҳаи энергетикаи кишвар марҳилаи нави ислоҳоту навсозӣ идома дошта, тадбирҳои муҳим ҷиҳати баланд бардоштани самаранокии идоракунӣ, рақамикунонии низоми энергетикӣ, коҳиши талафоти техникӣ ва ҷорӣ намудани технологияи инноватсионӣ ва зеҳни сунъӣ амалӣ гардида истодаанд. Дар замони гузариши ҷаҳонӣ ба технологияҳои рақамӣ чунин равиш барои низоми энергетикии кишвар аҳамияти калидӣ дорад.

Дар идома вазир масъалаи омода намудани кадрҳои баландихтисосро яке аз самтҳои калидӣ арзёбӣ намуда, иброз дошт, ки имрӯз бозори меҳнат ба муҳандисон, энергетикон, барномасозон, таҳлилгарон ва менеҷерони соҳавии дорои донишҳои муосир, малакаҳои рақамӣ ва забондон ниёз дорад. Дар ҳамин замина нақши Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон дар тайёр намудани мутахассисони рақобатпазир хеле муҳим арзёбӣ гардид.

Ҳамзамон, зарурати тақвияти ҳамкории донишкада бо корхонаҳои истеҳсолӣ, таъсиси озмоишгоҳҳои рақамӣ, марказҳои омӯзиши зеҳни сунъӣ, энергетикаи «сабз» ва барномасозии муҳандисӣ таъкид карда шуд. Ин равиш нишон медиҳад, ки таҳсилоти муҳандисӣ имрӯз бояд ба истеҳсолот наздик бошад ва донишро ба маҳорати амалӣ табдил диҳад.

Вазир ҳамчунин изҳор дошт, ки бо мақсади ташаккули мактаби илмии донишкада дар соҳаи энергетика ва сохтмони гидротехникӣ зарур шуморида мешавад, ки шумораи номзадони илм, доктор PhD ва докторон зиёд карда шуда, ба сифати корҳои илмӣ таваҷҷуҳи махсус дода шавад. Ба гуфтаи ӯ, дар шароити рушди босуръати иқтисоди миллӣ ва афзоиши талабот ба неруи барқ, корҳои илмӣ-тадқиқотӣ бояд хусусияти амалӣ дошта бошанд ва натиҷаҳои онҳо дар амалияи соҳа васеъ ва самаранок истифода шаванд.

Дар идомаи конфронс ба як қатор устодони Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон барои пешрафт, хизмат, омодасозии кадрҳо ва саҳми арзанда гузоштан дар рушди соҳаи энергетика ифтихорномаҳо ва Медали соҳавии «Аълочии соҳаи энергетика»-и Вазорат тақдим карда шуд. Ин қадрдонӣ нишон медиҳад, ки дар сиёсати соҳавӣ на танҳо лоиҳаҳои бузург, балки меҳнати омӯзгорону олимон низ арзиши баланд доранд.

Дар конфронс олимону коршиносони Тоҷикистон, Беларус, Федератсияи Россия, Ӯзбакистон ва дигар кишварҳои хориҷӣ ширкат доштанд. Ҳузури онҳо ба ҳамоиш моҳияти байналмилалӣ бахшид ва бори дигар собит намуд, ки масъалаҳои энергетика, рақамикунонӣ ва омодасозии муҳандисон имрӯз аз муҳимтарин мавзӯъҳои ҳамкории минтақавӣ ва илмӣ ба шумор мераванд.

Акс: Вазорати энергетика ва захираҳои оби Ҷумҳурии Тоҷикистон