Душанбе, 04 август, – АИ «Корвон Иттилоот». Дар меҳмонхонаи Serena-и шаҳри Душанбе дар мавзуи «Беҳтар намудани дастрасӣ ба хизматрасониҳои босифат барои ҷабрдидагони зӯроварии гендерӣ дар сатҳи кумаки аввалияи тиббию санитарӣ (КАТС)» дар доираи татбиқи лоиҳаи «Миллати солими Тоҷикистон» мизи мудаввар баргузор гардид.

Дар чорабинӣ намояндаи Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Бухоризода Сафаргул, муовини вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон Зулфия Абдусаматзода, намояндагони Бонки ҷаҳонӣ, Хазинаи СММ оид ба нуфуси аҳолӣ дар Тоҷикистон, лоиҳаи «Миллати солими Тоҷикистон», вазорату идораҳо, ташкилотҳои ҷамъиятӣ, ҷомеаи шаҳрвандӣ, мушовирони байналмилалӣ ва миллӣ иштирок намуданд.

Таъкид гардид, ки дар Ҷумҳурии Тоҷикистон масъалаи ҳифзи саломатии модарон ва кӯдакон аз ҷумлаи самтҳои афзалиятноки сиёсати давлатӣ ба ҳисоб рафта, доимо дар рӯзномаи Ҳукумати кишвар ва шарикон оид ба рушд қарор дорад. Иштирокдорон зикр карданд, ки таъмини хизматрасонии дастрас, бехатар ва босифати тиббӣ барои занон ва кӯдакон яке аз рукнҳои муҳими рушди устувори иҷтимоӣ мебошад.

Дар муҳокима ба сиёсати давлатии Тоҷикистон дар самти ҳифзи ҳуқуқҳои занон таваҷҷуҳи махсус зоҳир гардид.

Ёдовар шуданд, ки давлат аз рӯзҳои аввали соҳибистиқлолӣ ба масъалаҳои мақоми зан ва модар таваҷҷуҳи ҷиддӣ зоҳир намуда, ҳамчун узви комилҳуқуқи ҷомеаи байналмилалӣ ва яке аз аввалин давлатҳои аъзои ИДМ соли 1993 Конвенсияи Созмони Милали Муттаҳид дар бораи барҳам додани ҳама гуна шаклҳои табъиз нисбати занонро эътироф кардааст. Баъдан як қатор санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ, ки мақоми занро дар ҷомеа танзим мекунанд, қабул ва татбиқ шудаанд.

Дар кишвар қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи пешгирии зӯроварӣ дар оила», «Дар бораи баробарӣ ва барҳам додани ҳама гуна шаклҳои табъиз», «Дар бораи кафолатҳои давлатии баробарҳуқуқии мардону занон ва имкониятҳои баробари амалигардонии онҳо» амал мекунанд. Ин санадҳо пояи ҳуқуқии ҳифзи занон ва духтаронро ташаккул дода, барои пешгирии ҳама гуна шаклҳои зӯроварии гендерӣ заминаи муҳим фароҳам меоранд.

Ҳамчунин таъкид шуд, ки Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар татбиқи қонунгузории марбут ба ҳимояи занон ва духтарон аз ҳама гуна зӯроварии гендерӣ нақши калидӣ дорад.

Дар ин замина, дар доираи иҷрои муқаррароти «Стратегияи миллии фаъолгардонии нақши занон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2021–2030» бо фармоиши дахлдори вазорат аз 7 октябри соли 2025, №1-10.1/1557 гурӯҳи корӣ оид ба масъалаҳои гендерӣ таъсис дода шудааст.

Дар идомаи чорабинӣ хотиррасон гардид, ки 19 марти соли 2013 аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи пешгирии зӯроварӣ дар оила» ба имзо расид, ки ҳадафи он ҳимоя ва кӯмак ба қурбониёни зӯроварӣ дар оила ва пешгирии чунин падидаҳои номатлуби иҷтимоӣ мебошад.

Дар поёни мизи мудаввар як қатор иштирокчиён маърӯзаҳои пурмуҳтаво пешниҳод намуда, баъд аз он доир ба масъалаҳои баррасишуда муҳокимаронии густурда сурат гирифт. Дар маркази таваҷҷуҳ масъалаҳои беҳтар намудани ошкорсозии барвақтӣ, роҳнамоии саривақтии ҷабрдидагон ба кӯмаки мутахассисон, баланд бардоштани сатҳи тахассуси кормандони тиб ва таҳкими ҳамоҳангии байниидоравӣ қарор доштанд.

Чунин муҳокимарониҳо барои рушди низоми дастгирии ҷабрдидагони зӯроварии гендерӣ дар Тоҷикистон аҳамияти хос доранд. Хулосаҳои мизи мудаввар собит месозанд, ки маҳз сатҳи кумаки аввалияи тиббию санитарӣ яке аз нуқтаҳои асосии вокуниши барвақтӣ мебошад, ки дар он аз касбият, дастрасӣ ва ҳамоҳангии муассир саломатӣ, амният ва ҳимояи иҷтимоии занон ва духтарон вобастагӣ дорад.

Густариши дастрасӣ ба хизматрасониҳои босифат дар сатҳи КАТС, тақвияти ҳамоҳангии институтсионалӣ ва рушди равишҳои ҳассос ба масъалаҳои гендерӣ дар соҳаи тандурустӣ заминаи муҳим барои пешгирии муассиртари зӯроварӣ ва таҳкими устувории иҷтимоии ҷомеа фароҳам меоранд.

АКС: Маркази матбуоти Вазорати тандурустӣ