Душанбе, 14 июл, – АИ «Корвон Иттилоот». Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба навсозии куллии технологии бахши стратегии комплекси агросаноатӣ — пахтакорӣ — рӯй овардааст.
Зимни нишасти матбуотӣ дар Душанбе муовини якуми вазири кишоварзии ҷумҳурӣ Нуралӣ Асозода ба суолҳои рӯзноманигорон оид ба даромаднокии парвариши «тиллои сафед» дар шароити болоравии нархи карбамид, нуриҳои минералӣ ва сӯзишворию равғанҳои молиданӣ, инчунин нархи нисбатан пасти хариди пахта посух дод.
Роҳбарияти Вазорати кишоварзӣ ошкоро эътироф кард, ки имкони таъсиргузорӣ ба нархи сӯзишворӣ ва агрохимияи воридотиро надорад.
«Мо наметавонем нархи нуриҳои минералиро паст кунем, нархи сӯзишворӣ низ аз мо вобаста нест. Аз ин рӯ, роҳи интихобкардаи мо баланд бардоштани ҳосилнокӣ тавассути технологияҳои инноватсионии парвариши пахта мебошад», — изҳор дошт Нуралӣ Асозода.
Ба гуфтаи ӯ, вазорат хавфҳои камдаромадии хоҷагиҳоро ҳамаҷониба таҳлил намуда, гузориши муфассалро ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод кардааст. Дар натиҷа, бо дастури бевоситаи Президенти мамлакат Барномаи давлатии рушди инноватсионии пахтакорӣ қабул гардид.
Моҳияти ислоҳот ба ҷорӣ намудани усулҳои муосири кишоварзии интенсивӣ равона шудааст, ки метавонанд ҳосилнокии заминҳоро то ду баробар афзоиш диҳанд. Самаранокии амалии ин равиш аллакай соли гузашта исбот гардид: дар 21 ҳазор гектар замине, ки технологияҳои нав истифода шуданд, ҳосилнокии миёна ба 40 сентнер аз ҳар гектар расид.
Дар соли 2026 масоҳати кишти пахта бо истифода аз технологияи зери плёнка (ҳам бо обёрии анъанавӣ ва ҳам бо обёрии қатрагӣ) қариб ду баробар афзуда, ба 40,2 ҳазор гектар расонида шуд.
Пахтакорӣ ҳамоно яке аз бахшҳои асосии иқтисодиёти аграрии Тоҷикистон боқӣ монда, тақрибан 20 фоизи аҳолии қобили меҳнатро бо ҷойи кор таъмин мекунад ва заминаи ашёи хоми кластерҳои нассоҷии кишварро ташкил медиҳад. Дар мавсими ҷорӣ майдони умумии кишти пахта ба 182,8 ҳазор гектар расидааст.
Ба назари коршиносони АИ «Корвон Иттилоот», Вазорати кишоварзӣ мавқеи аз ҷиҳати иқтисодӣ асоснокро интихоб кардааст. Дар шароити таварруми ҷаҳонӣ ва норасоии минтақавии сӯзишвории дизелӣ, ки қаблан Вазорати энергетика аз он ҳушдор дода буд, ҷуброн намудани хароҷоти деҳқонон аз ҳисоби буҷет барои давлат бори гарон хоҳад буд.
Ягона роҳи раҳоӣ аз «фишори нархҳо» — афзоиши назарраси ҳосилнокии ҳар воҳиди замин мебошад. Баланд шудани ҳосилнокӣ то 40 сентнер аз ҳар гектар, дар муқоиса бо нишондиҳандаи миёнаи ҷумҳуриявии 18–20 сентнер, ба деҳқонон имкон медиҳад хароҷоти зиёди нуриҳоро аз ҳисоби ҳаҷми бештари ҳосил ҷуброн намоянд.
Таҳлилгарони АИ «Корвон Иттилоот таъкид мекунанд, ки афзоиши майдони кишти пахта зери плёнка то 40,2 ҳазор гектар барои бозор як аломати ҷиддист. Бо вуҷуди ин, ин ҳамагӣ 22 фоизи майдони умумии 182,8 ҳазор гектарро ташкил медиҳад ва қисми зиёди соҳа ҳанӯз бо усулҳои анъанавӣ фаъолият мекунад.
Монеаи асосӣ барои ҷорӣ намудани оммавии обёрии қатрагӣ ва технологияҳои кишти зери плёнка норасоии сармояи ибтидоии гардишӣ дар хоҷагиҳои хурди деҳқонӣ мебошад.
Барои он ки Барномаи давлатӣ самараи пурра диҳад, Вазорати кишоварзӣ бояд фаъолияти худро бо низоми бонкӣ ҳамоҳанг намуда, қарзҳои дарозмуддати махсуси «сабз»-ро барои деҳқонон роҳандозӣ намояд. Дар акси ҳол, технологияҳои нав танҳо барои хоҷагиҳои бузург дастрас шуда, деҳқонони хурд ҳамоно бо мушкилоти иқтисодӣ рӯ ба рӯ хоҳанд монд.
АКС: Вазорати кишоварзии Ҷумҳурии Тоҷикистон