Душанбе, 13 май, – АИ «Корвон Иттилоот». 10 май дар саҳнаи Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ дар Душанбе гӯё вақт ба қафо баргашт — ба сукути пуризтироби ботлоқзорҳои Карелияи соли 1942, он ҷо ки миёни ҳаёт ва марг фақат чанд қадам фосила буд.

Гурӯҳи театрии «Ренессанс» бахшида ба Рӯзи Ғалаба тафсири нави асари машҳури Борис Василев «Субҳҳо дар ин ҷо ороманд»-ро пешниҳод намуд ва сюжети шиносро ба гуфтугӯи амиқи эҳсосӣ дар бораи арзиши зиндагӣ ва фоҷиаи ҷанг табдил дод.

Намоиши коргардон Сӯҳроб Усмонов аз доираи як «спектакли идона» хеле фаротар рафт. Ин танҳо бозсозии воқеаҳои ҷангӣ ё талош барои намоиши пафоси қаҳрамонӣ набуд. Тамошобин пеш аз ҳама инсонҳоро дид — духтарони ҷавонеро, ки ба ҷойи муҳаббат, орзу ва зиндагии осоишта ба домани ҷанг афтодаанд.

Дар тамоми ҷараёни намоиш як андешаи муҳим эҳсос мешуд: ҷанг афсона нест, балки воқеияти бераҳмонаест, ки сарнавишти одамонро мешиканад. Ҷангале, ки аз ҷониби фашистон муҳосира шудааст, ба макони интихоби охирин табдил меёбад — интихоби инсон будан то лаҳзаи охир.

Ҳалли мусиқии спектакл ба он амиқи махсус бахшид. Суруд ва мусиқӣ дар саҳна на барои ороиш, балки ҳамчун идомаи эҳсосоти дохилии қаҳрамонҳо хизмат мекарданд. Дар халтаҳои сарбозон, тавре коргардон нишон медиҳад, на танҳо тир, балки шеърҳо, орзуҳо ва умеди зиндагии осоишта ҷой доштанд.

Қаҳрамонҳои асосии спектакл Рита, Женя, Соня, Лиза ва Галя буданд — духтарони ҷавоне, ки таҳти фармондеҳии старшина Федот Васков муттаҳид шудаанд. Маҳз тавассути сарнавишти онҳо намоиш фоҷиаи ҷангро нишон медиҳад, ки чӣ гуна ҷавонӣ ва табиати сулҳомези инсонро вайрон месозад.

Яке аз муҳимтарин хусусиятҳои кори Сӯҳроб Усмонов равоншиносии амиқи саҳнавӣ гардид. Коргардон қасдан аз пафоси зоҳирӣ даст кашида, ба ҷаҳони ботинии қаҳрамонҳо рӯ овардааст. Тамошобин тарс, умед, ноумедӣ ва нерӯи рӯҳиро дар чеҳраи инсонҳои зинда эҳсос мекард.

Ҳамкории гурӯҳи «Ренессанс» ва ҳайати Театри опера ва балет собит намуд, ки қиссаи «Субҳҳо дар ин ҷо ороманд» ҳатто баъд аз даҳсолаҳо аҳамияти худро гум накардааст. Ин намоиш бо тамошобин на бо шиорҳои ҷангӣ, балки бо забони дард, хотира ва эҳсоси инсонӣ суҳбат мекунад.

Нақши Федот Васковро ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон Александр Бахман иҷро намуд. Дар нақшҳои духтарони ҷангҷӯ Ангелика Тиман (Рита Осянина), Тамилла Авидзба (Женя Комелькова), Нозанин Юлчиева (Галя Четвертак), Мастура Ғуломова (Соня Гурвич, дебют) ва Мария Мирзоева (Лиза Бричкина) ҳунарнамоӣ карданд. Коргардони садо Негмат Абдуллоев буд.

Анҷоми спектакл ба яке аз пуртаъсиртарин лаҳзаҳои шом табдил ёфт. Вақте парда фуруд омад, толор чанд сония дар сукути комил монд. Бисёре аз тамошобинон ашки худро пинҳон карда наметавонистанд. Ва танҳо баъд аз он фазои театр аз кафкӯбиҳои тӯлонӣ ва нидоҳои «Браво!» пур шуд.

Сӯҳроб Усмонов, ки дар канори ҳунармандони худ бо табассуми хоксорона меистод, бори дигар собит кард, ки ӯ коргардонест, ки метавонад дар бораи душвортарин мавзӯъҳо бо забони рост, нозук ва воқеан инсонӣ суҳбат кунад.

Лавҳа аз намоишномаи « Субҳҳо дар ин ҷо ороманд ». Акс: Рустам Юлдашев