Dushanbe, 2026-yil 8-avgust — Karavan Info axborot agentligi. Rossiya Federatsiyasi Markaziy Osiyo davlatlarining ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan yirik neftni qayta ishlash zavodi qurilishida ishtirok etish uchun zarur texnologiyalar va sanoat tajribasiga ega. Bu haqda Cholpon-Ota shahrida bo'lib o'tgan VIII Qirg'iziston-Rossiya iqtisodiy forumi davomida Rossiya-Qirg'iziston taraqqiyot jamg'armasi (RKDF) boshqaruvi raisi Artem Novikov ma'lum qildi.

Uning so'zlariga ko'ra, Rossiya yirik ko'lamli neftni qayta ishlash loyihalarini amalga oshirishda katta tajribaga ega va mintaqaning energiya barqarorligini mustahkamlashga qaratilgan tashabbuslarda ishtirok etishni ko'rib chiqishga tayyor.

Yirik neftni qayta ishlash zavodini qurish tashabbusi Tojikiston Prezidenti Imomali Rahmonning ilgari Markaziy Osiyo davlat rahbarlarining maslahat uchrashuvida bildirgan taklifidan so'ng kuchaydi. Tojikiston rahbari global energetika bozorlaridagi beqarorlik va neft mahsulotlarini ishonchli yetkazib berishga bo'lgan ehtiyojning ortib borayotgani sharoitida mintaqada zamonaviy neftni qayta ishlash quvvatlarini yaratish zarurligini ta'kidladi.

Tojikiston davlat darajasida ichki yoqilg'i bozori barqarorligini oshirishga qaratilgan bir qator chora-tadbirlarni amalga oshirishda davom etmoqda. Hukumat tegishli idoralarga yoqilg'i-moylash materiallari narxlarini barqarorlashtirish bo'yicha amaliy choralar ko'rish, neft mahsulotlari va suyultirilgan gaz importi tuzilmasini yanada tahlil qilish va energiya ta'minoti tizimini yanada takomillashtirish mexanizmlarini aniqlash bo'yicha ko'rsatmalar berdi.

Mutaxassislarning ta'kidlashicha, Rossiyaning loyihada potentsial ishtiroki zamonaviy neftni qayta ishlash texnologiyalarini joriy etish va Markaziy Osiyo mamlakatlarining ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan yangi ishlab chiqarish quvvatlarini yaratishga yordam berishi mumkin. Tojikiston va Qirg'izistondagi gidroenergetika loyihalarini o'z ichiga olgan o'zaro bog'liq energetika loyihalarini rivojlantirish, shuningdek, mintaqadagi boshqa mamlakatlarda yirik energetika loyihalarini amalga oshirish mintaqaviy integratsiyaga qo'shimcha hissa qo'shishi mumkin.

Jahon energetika bozorlaridagi yuqori o'zgaruvchanlik sharoitida ta'minot manbalarini diversifikatsiya qilish va ichki neftni qayta ishlash infratuzilmasini rivojlantirish Markaziy Osiyo mamlakatlari uchun tobora strategik ahamiyatga ega bo'lib bormoqda. Zamonaviy mintaqaviy neftni qayta ishlash kompleksini yaratish tashqi omillarga bog'liqlikni kamaytirishi, ichki bozorga yoqilg'i-moylash materiallarini barqarorroq yetkazib berishni ta'minlashi va energiya xavfsizligini yaxshilashi mumkin.

Tojikiston uchun bunday loyihani amalga oshirish uning uzoq muddatli energetika strategiyasining muhim elementiga aylanishi mumkin. Mahalliy va mintaqaviy uglevodorodlarni qayta ishlashni rivojlantirish, sanoat kooperatsiyasini kengaytirish va zamonaviy texnologiyalardan foydalanish iqtisodiy barqarorlikni mustahkamlash, energetika sektorining investitsiya jozibadorligini oshirish va Markaziy Osiyoda yagona energetika makonini shakllantirish uchun qo'shimcha shart-sharoitlar yaratishi mumkin.

FOTO: Rossiya Taraqqiyot va Tashqi Savdo Federal Agentligi rahbari Artem Novikovning matbuot xizmati, avesta.tj (asveta.tj), Dang'aradagi neftni qayta ishlash zavodi majmuasi